Σύνδεση συνδρομητών

Λογοτεχνία

Νεομακαρθισμός

Δημήτρης Κωστόπουλος
Ο Κόρμακ ΜακΚάρθι από τον Αλέκο Παπαδάτο.

Cormac McCarthy, Ο επιβάτης, μετάφραση από τα αγγλικά: Γιώργος Κυριαζής, Gutenberg, 591 σελ.

Cormac McCarthy, Stella Maris, μετάφραση από τα αγγλικά: Γιώργος Κυριαζής, Gutenberg, 263 σελ.

Έπειτα από σιγή δεκαέξι  χρόνων, ο αμερικανός συγγραφέας του Ματοβαμμένου μεσημβρινού επανέρχεται με δυο διαδοχικά μυθιστορήματα. Στο πρώτο από αυτά, τον Επιβάτη, κεντρικός ήρωας είναι ένας ταλαντούχος φυσικός που εγκαταλείπει την πολλά υποσχόμενη καριέρα του για να γίνει δύτης διάσωσης. Αναζητώντας  τους δέκα επιβάτες ενός βυθισμένου αεροπλάνου, βρίσκει μόνο τους εννέα. Ακολουθεί η κατάδυση στην άβυσσο. Το δεύτερο μυθιστόρημα, η Stella Maris, ασχολείται με την αδελφή του προαναφερθέντος  φυσικού, διαγνωσμένη με παρανοϊκή σχιζοφρένεια, που εισάγεται αυτοβούλως σε ψυχιατρικό κατάστημα και παλεύει να απαλλαγεί από το πρόβλημα. Ποιος είναι αυτός ο όψιμα αναγνωρισμένος συγγραφέας. Τι γράφει – και γιατί συγκλονίζει αναδρομικά τους αναγνώστες;

21 Μαρτίου 2023
Η περιοχή των φυλακών και του ορυχείου του Σπατς, στην κομμουνιστική Αλβανία. Οι κρατούμενοι έπρεπε να εργάζονται στα ορυχεία χαλκού και πυρίτη που ήταν μέρος των εγκαταστάσεων. Το Σπατς θεωρούνταν μια από τις χειρότερες φυλακές της χώρας, όπου χιλιάδες αντίπαλοι του κομμουνιστικού καθεστώτος έπρεπε να εκτίσουν μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης.

Αχιλλέας Σύρμος, Ιστορίες από το Σπατς, πρόλογος: Άγγελος Συρίγος, Ίνδικτος, Αθήνα 2022, 510 σελ.

Ο Ηρακλής Σύρμος, Βορειοηπειρώτης από τη Δερβιτσάνη της επαρχίας Άνω Δρόπολης, συνελήφθη στις 27 Μαΐου 1964 και καταδικάστηκε σε 18ετή στέρηση της ελευθερίας επειδή είχε επαινέσει την οικονομική υπεροχή καπιταλιστικών χωρών. Εξέτισε την ποινή του στο Σπατς, υποχρεωμένος σε καταναγκαστική εργασία στα μεταλλεία της περιοχής. Χρόνια μετά την πτώση του κομμουνισμού, κατέγραψε τις εμπειρίες του – που μόλις κυκλοφόρησαν. Τι κοινό έχει η αφήγηση του Ηρακλή Σύρμου με άλλα πολυσυζητημένα κείμενα της στρατοπεδικής λογοτεχνίας; [ΤΒJ]

21 Μαρτίου 2023
Η Μάιρα Παπαθανασοπούλου.

Μάιρα Παπαθανασοπούλου, Τα παιδιά της μεγάλης σιωπής, Πατάκη, Αθήνα 2023, 404 σελ.

Με το μυθιστόρημα της Μάιρας Παπαθανασίου «κατεβαίνουμε» από τα «ψηλά βουνά μ’ αντάρτες ΕΠΟΝίτες» και τις μάχες του «Δημοκρατικού Στρατού» με τον Εθνικό Στρατό, για να «κουτρουβαλήσουμε» στο τέλος σ’ ένα δράμα των παιδιών των πολιτικών προσφύγων στην Ανατολική Ευρώπη, κυρίως στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας. Ένα οδυνηρό οδοιπορικό στην Ιστορία μέσα από την ευαίσθητη γραφή της συγγραφέως, που μας οδηγεί στις περιπέτειες μιας «χαμένης γενιάς» μέσω Ελλάδας, Νορβηγίας και Ανατολικής Γερμανίας (DDR).

17 Μαρτίου 2023
 Η Αννέτ Μπομανουάρ, με συναγωνιστές της, στο διάστημα της συμμετοχής της στη γαλλική αντίσταση κατά των ναζί. Φωτογραφία από το εξώφυλλο του βιβλίου της Wir wollten das Leben ändern: Band 1 Leben für Gerechtigkeit Erinnerungen 1923 bis 1956 (ed. Contra-Bass, 2019).

Άννε Βέμπερ, Το άσμα της Αννέτ. Έμμετρο μυθιστόρημα, μετάφραση από τα γερμανικά: Κώστας Κοσμάς, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2022, 192 σελ.

Μια γυναίκα που ταυτίζεται σε όλο το φάσμα του μακραίωνου βίου της με την αντίσταση και την πολιτική ανυπακοή. Από την αντιναζιστική δράση στη Γαλλία μέχρι τη συμμετοχή στην κυβέρνηση του Αχμέντ Μπεν Μπελά στην ανεξάρτητη Αλγερία. Αυτή είναι η πορεία της Αννέτ Μπομανουάρ, όπως υποβλητικά την ξεδιπλώνει η έμμετρη αφήγηση της Άννε Βέμπερ.

24 Φεβρουαρίου 2023
Ο Ιβάν Μπούνιν.

Ιβάν Μπούνιν, Αυτοβιογραφικές Σημειώσεις, μετάφραση από τα ρωσικά: Ευγενία Κριτσέφσκαγια, επίμετρο: Κονσταντίν Παουστόφσκι, Οροπέδιο, Αθήνα 2021, 210 σελ.

Ιβάν Μπούνιν, Μέρες Καταραμένες, Μόσχα 1918 - Οδησσός 1919, μετάφραση από τα ρωσικά: Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2018, 248 σελ. 

Συνεχίζουμε να παρουσιάζουμε αποσπάσματα ημερολογίων λογοτεχνών που έγραψαν και δημοσίευσαν τις εμπειρίες της διαφυγής τους από τη Ρωσία μετά την επικράτηση των μπολσεβίκων. Σήμερα, ο Ιβάν Μπούνιν.

19 Φεβρουαρίου 2023
Ο Ραφαέλ Ζερουσαλμί.

Raphaël Jerusalmy, Να σώσουμε τον Μότσαρτ. Το ημερολόγιο του Ότο Γ. Στάινερ, μετλαφραση από τα γαλλικά: Αχιλλέας Κυριακίδης, Μελάνι, Αθήνα 2018, 152 σελ.

Ο Ότο Στάινερ είναι μουσικός, σοβαρά άρρωστος και συνειδητός αντίπαλος του ναζιστικού ολέθρου που ήδη έχει αρχίσει να εκδηλώνεται. Παρ’ όλα αυτά, αρνείται να παραδοθεί. Και σχεδιάζει τη δική του συνωμοσία: ένα μικρό μουσικό «αντάρτικο», με το οποίο η αντίστασή του θα μπορούσε να υλοποιηθεί. Από το Books' Journal #87, Μάιος 2018.

17 Φεβρουαρίου 2023
Ο Νίκος Δαββέτας.

Νίκος Δαββέτας, Η Εβραία νύφη. Μυθιστόρημα, Πατάκη, Αθήνα 2019, 286 σελ. 

Μια νέα γυναίκα, η Νίκη, επιχειρεί να ανιχνεύσει το γερµανόφιλο παρελθόν του πατέρα της και ιδιαίτερα τον βαθµό ανάµειξής του στον αφανισµό των Ελλήνων Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Συµπαραστάτης της, ο σύντροφός της, που βασανίζεται από τις δικές του ενοχές όταν πληροφορείται την οικογενειακή του ιστορία στα χρόνια του Εµφυλίου. Δέκα χρόνια μετά την πρώτη εμφάνισή του, επανακυκλοφορεί το πολυσυζητημένο βιβλίο του Νίκου Δαββέτα. Από το Books' Journal #99, Ιούνιος 2019.

1. 

Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, ιδέες, ειδήσεις, συμπεριφορές αλλά και χρήματα ή εμπορεύματα, διακινούνται με απίστευτη ταχύτητα. Χωρίς σειρά, χωρίς ιεράρχηση, χωρίς αξιολόγηση. Ιδού όμως το παράδοξο: Όλοι οι συντελεστές παραγωγής αγαθών, τεχνολογίας, ιδεών κ.λπ. έχουν το δικαίωμα να κινούνται ελεύθερα. Δρακόντεια όμως μέτρα υπάρχουν για την ελεύθερη διακίνηση και των ανθρώπων που «παράγουν» την ιστορία. Η συνέπεια είναι όλοι να είμαστε υποκείμενα σχεδόν ασύνδετων και ασύμπτωτων εικόνων, που μας έρχονται από διαφορετικούς τόπους και χρόνους, αλλά και ανθρώπους. Με βάση τα θραύσματα αυτού του «σπασμένου» καθρέφτη  προσπαθούμε ο καθένας χωριστά να δώσουμε νόημα σ’ ένα χάος που μας περιβάλλει. Και μάλιστα σε μια μακρά και παρατεταμένη περίοδο. Και αυτό, σε πλανητικό επίπεδο.

 

2.

Ζούμε σε μια καθοδική εποχή: Ο άνθρωπος χάνει σιγά σιγά την αίσθηση της πραγματικότητας, της μόνης που μπορεί να του διασφαλίσει μια ισόρροπη σχέση με το περιβάλλον. Η τέχνη δεν έμεινε αδιάφορη από τα συμβαίνοντα στην κοινωνία. Και δεν πήρε μόνο την ευθύνη της αξιόπιστης καταγραφής των γεγονότων, όπως άλλωστε το οφείλει, έμμεσα πήρε και το ρόλο του συν-διαμορφωτή των συνειδήσεων, ένα ρόλο –γιατί όχι;– παιδαγωγού. Με το μυθιστόρημα Η Εβραία νύφη, ο Νίκος Δαββέτας επιχειρεί ένα θεαματικό άλμα προς μια διπλή στόχευση. Αποφεύγει την κλασική αρχή της αφήγησης που απαιτεί αρχή μέση και τέλος (συνήθως καλό) και, προκειμένου να εκταθεί σε όλο το μήκος του αιώνα που μόλις έφυγε, επιλέγει ενσταντανέ διάσπαρτα, δήθεν ασύμβατα και ασύμπτωτα, που όμως συνδέονται μεταξύ τους με ένα ισχυρό νήμα, το νόημα του οποίου καλείται να διαβάσει και ο αναγνώστης. Πρόκειται, θα έλεγα, για μια θεαματική πρόκληση δημιουργικής όχι μόνο γραφής, αλλά και ανάγνωσης.

 

3.

Με άλλα λόγια, ο Νίκος Δαββέτας μας προσκαλεί –και μας προκαλεί– να δώσουμε νόημα σε μια σειρά από θραύσματα που απεικονίζουν «στιγμές, σχέσεις και καταστάσεις» από διάφορους τόπους, από διάφορους χρόνους, από διάφορους ανθρώπους. Και, μέσα από διαυγή –διαυγέστερα δεν γίνεται– ενσταντανέ, μας καλεί να επαναβιώσουμε το εύρος και το βάθος της βαρβαρότητας με την οποία αναπάντεχα και απροειδοποίητα σφραγίστηκε ο 20ός αιώνας. Μας προτείνει, δηλαδή, με τα θραύσματα του συγκεκριμένου, εμείς με την ευθύνη μας να συνθέσουμε τη σειρά των γεγονότων, την ένταση των σχέσεων, τις ρίζες τους και τις προεκτάσεις των συνεπειών τους. Να ανασυνθέσουμε ένα σκόπιμα διάχυτο υλικό, ώστε να συναντήσει το αυθεντικό νόημά του. Να προσεγγίσουμε τις ρίζες του που ανατρέχουν πολύ πίσω από τα ίδια τα γεγονότα και τις συνέπειές του που εξακολουθούν να καθορίζουν αρνητικά και το δικό μας παρόν, όσο και εκείνο ίσως των παιδιών μας. Γιατί η βαρβαρότητα δεν αποτελεί ένα απλό επεισόδιο της ιστορίας που εγκλωβίζεται στην παρένθεσή του. Είναι ένα πολυπλόκαμο δηλητηριασμένο δίχτυ που πλήττει πρώτα απ’ όλα την ορθολογική σκέψη. Καταστρέφει τον πυρήνα του λογικού σχεδόν οριστικά. Και κατ’ επέκταση, το σύνολο των ανθρώπινων σχέσεων. Μερικά ενσταντανέ από το βιβλίο του Νίκου Δαββέτα θα καταδείξουν, ελπίζω, του λόγου το αληθές.

 

4.

Στον στοιχειώδη και ελλειπτικό αυτό καμβά, εικονογραφούνται με ένα ανάμεικτο στυλ προφορικού και γραπτού λόγου,  και πάντα ελλειπτικά, γεγονότα όπως διαμορφώνονται κάτω από την πίεση της ιστορίας. Και όμως, κάτω από τις ερπύστριες της ιστορίας που τείνει να αφανίσει κάθε ίχνος ιδιαιτερότητας, με την ευθύνη του συγγραφέα, αναδύεται η ατομική ευθύνη. Αναδύεται η πειθώ του ορθού λόγου, ο οποίος παραμένει πάντα «εν αρχή». Ακόμη και κάτω από τις ερπύστριες της βαρβαρότητας. Πράγματι, σε όλη τη διαδρομή του σπασμένου χρόνου του μυθιστορήματος, οι άνθρωπο «τρώγονται». Πολιτισμένα ή όχι, λίγη σημασία έχει. Και όταν δεν τρώγονται, δεν δένονται. Απλά, αλληλοχρησιμοποιούνται. Ή, αμοιβαία, εργαλειοποιούνται. Προς ίδιον όφελος. Μαζί τους καταρρέουν και βασικοί κώδικες καθολικών και οικουμενικών αξιών. Και όμως, σε αυτή τη γενικευμένη κατάρρευση, ο κώδικας των αξιών επιβιώνει. Λεηλατημένος, τραυματισμένος. Επιβιώνει, όμως, και, όπως ο πολικός αστέρας καθοδηγούσε άλλοτε τους ναυτικούς για την ορθή πορεία τους,  έτσι  και αυτός ο κώδικας υπενθυμίζει στο δημιουργικό αναγνώστη πως, ναι, υπάρχει ελπίδα.

 

5.

Στο βάθος του μυθιστορήματος  του Νίκου Δαββέτα αναμετριούνται η ιστορία και οι άνθρωποι. Η ολότητα και τα άτομα. Αναμετριούνται σε μια σχέση εξάρτησης και συμπληρωματικότητας:  η ιστορία  διαμορφώνει το άτομο, αλλά και το άτομο  διαμορφώνει την ιστορία. Στο μυθιστόρημα του Νίκου Δαββέτα δυο είναι τα κύρια άτομα: η Νίκη και ο σύντροφός της. Και στα δυο άτομα βαραίνει ο πρόγονος με μια ανυπόφορη αμφιθυμία: θέλουν να είναι καλός. Πανταχού η νοσταλγία της ευκλεούς ρίζας. Σαν αντίδοτο θαρρείς στη βαρβαρότητα που τους περιβάλλει. Και τους αναζητούν. Και, αν και διαψεύδονται διαρκώς, συνεχίζουν. Θαρρείς σαν το θύμα που κυνηγά το θύτη του.  Μια ενδεικτική επιλογή θραυσμάτων από το μυθιστόρημα του Νίκου Δαββέτα θα προσπαθήσω να τεκμηριώσω τους ισχυρισμούς μου:

α.- «Πρώτη φορά αναστατωμένο είδα τον πατέρα μου», διηγείται ένα πρόσωπο του μυθιστορήματος,  «μονάχα όταν του σπάσανε το μαγαζί και το λεηλάτησαν. Όχι οι Γερμανοί, οι δικοί μας. Juden unerwunscht (ανεπιθύμητοι)».

β.- «Μας κλείσανε στο γκέτο (όχι οι δικοί μας τώρα, αλλά οι άλλοι), κι ύστερα από μια βδομάδα μας πήραν από τους πρώτους με τα τραίνα για την Πολωνία. Εφτά μέρες, ένα μαρτύριο. Χωρίς νερό, χωρίς ψωμί, χειρότερα κι απ’ τα ζώα. Έπεσε ο ένας να φάει τον άλλο. Δεν ήσαστε πολιτισμένοι, λένε κάποιοι εκ των υστέρων. Ποιος πολιτισμός. Κλείσε σαράντα ακαδημαϊκούς μας σ’ ένα βαγόνι για μερικές μέρες χωρίς τροφή, κι αν δε φάει ο ένας τον άλλο, εμένα να μου τρυπήσετε τη μύτη. Θα τον φάει πολιτισμένα βέβαια».

Προλαβαίνω μερικά σχόλια: Σε μια κοινωνία που πριν από τον πόλεμο οι λέξεις είχαν για όλους τα ίδια σχεδόν νοηματικά περιεχόμενα, μετά την έλευση της βαρβαρότητας αυτό που έμεινε στις λέξεις είναι μόνο η εκφορά. Το ντύμα, δηλαδή. Το περίβλημα. Κι αυτό ίσως από συνήθεια. Γιατί περιεχόμενο στα δυο παραπάνω «θραύσματα» του μυθιστορήματος απλώς δεν υπάρχει. «Ποιοι, αλήθεια, είναι οι δικοί μας;» Και ποιοι «οι άλλοι»; Ποιοι οι φίλοι και ποιοι οι εχθροί; Από παντού η ίδια αποτρόπαια βία. Και η απέραντη κοινωνική μοναξιά.

Ένα ακόμη απόσπασμα:

γ.- «Όταν γύρισα πια στη Θεσσαλονίκη το ’45 και ήρθα τρέχοντας ώς την αγορά, στη θέση του εργαστηρίου μας βρήκα ένα γαλακτοπωλείο. Ο νέος  του μάλιστα ιδιοκτήτης, εκ Σερρών, είχε όπως μου είπε και τίτλους ιδιοκτησίας. «Από ποιους» τον ρώτησα, «μα από τiς γερμανικές aρχές», μου απάντησε με τον φυσικότερο τρόπο. Λες και οι Γερμανοί στην πόλη μας δεν είχαν χάσει τον πόλεμο».

Τι σχόλιο να κάνουμε σε αυτό, εκτός από το μακάριοι οι κατέχοντες. Αυτοί είναι που ορίζουν και το δίκαιο και την ηθική. Αλλά και την ιστορία, αφού για τον ιδιοκτήτη του γαλακτοπωλείου ο πόλεμος δεν… έληξε και οι Γερμανοί δεν νικήθηκαν. Πρόκειται για κατάρρευση της λογικής ή για κουτοπόνηρο καταφύγιο της απληστίας.

Κι ένα ακόμη απόσπασμα:

δ.- Τις προάλλες μού έφεραν το πετρέλαιο. Μέτρησα τη δεξαμενή με τη βέργα από τα πριν. Ύστερα μετά το γιόμισμα. «Τόσα λίτρα τόσα λεφτά». Λειψό μου φαίνεται, λέω του νεαρού. Πρώτη φορά τον έβλεπα. Μουτράκι. Άστραψε και βρόντησε. Κομμένα τα χαμόγελα και ο πληθυντικός. «Κυρά μου, χατίρι σου κάνουμε κι ερχόμαστε. Αν δε σ’ αρέσει, τράβα αλλού». Είπε, είπε, και τι δεν είπε το στόμα του. Θα ξεθυμάνει σκέφτηκα. Μαθημένος σ’ αυτά είναι. Ώσπου μου έδωσε τη χαριστική βολή. «Εσείς οι Εβραίοι δεν πρέπει να παραπονιέστε, φιλοξενούμενοι είστε εδώ»

Εμείς φιλοξενούμενοι; Πώς τόλμησε να μου πει κάτι τέτοιο κατάμουτρα. Πεντακόσια χρόνια είμαστε εδώ, με το νυχάκι σου να σκάψεις θα  βρεις τα κόκαλά μας. Η μισή πόλη πάνω στους τάφους μας χτίστηκε.

Αν η «επιχειρηματολογία» που κάνει το «μουτράκι» του πετρελαίου ήταν μοναδική, το πρόβλημα θα ήταν μικρό. Μήπως όμως η προστασία του παραλογισμού δεν είναι απλά  προσωπική ασθένεια του κοινού κλέφτη αλλά είναι η αναπόφευκτη συνέπεια της αδάμαστης  απληστίας που πλήττει τον σύγχρονο άνθρωπο. Ο οποίος πρώτα επιλέγει την εκτροπή και ύστερα ψάχνει για την επιχειρηματολογία. Με συνέπεια, εκτός από την εκτροπή να καταργεί και κάθε έννοια λογικής.

Κι ένα τελευταίο απόσπασμα:

Σε ένα από τα «θραύσματα» του μυθιστορήματος ένας διαπορεί, για λογαριασμό όλων μας φαντάζομαι: Και διαπορεί όχι στον τότε χρόνο, αλλά στον παρόντα: «Μα γιατί κάθε Εβραίος, όπου γης», αναρωτιέται εύλογα ο «ήρωας» του μυθιστορήματος, «ευθύνεται για τις πράξεις του Ισραήλ; Γιατί πρέπει διαρκώς ν’ απολογείται για τις σφαίρες του κάθε Ισραηλινού λοχία;»

Πράγματι, στη σχεδόν ανεξέλεγκτη δυναμική της παγκοσμιοποίησης, όλα ή σχεδόν όλα, εμπορεύματα, κεφάλαια επώνυμα ή και ανώνυμα ακόμη, ατομικά δικαιώματα και άλλα, κινούνται ελεύθερα και σχεδόν ανεξέλεγκτα, με ό,τι σημαίνει αυτό για την παγκόσμια οικονομία και δικαιοσύνη.

Η ευθύνη όμως ως ατόμων για τις πράξεις μας, θεωρητικά τουλάχιστον, παραμένει αδιαπραγμάτευτα ατομική. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον πράττοντα. Δεν μεταβιβάζεται ούτε ακόμη μέσα στην οικογενειακή κοινότητα. Κάθε εκτροπή από το αξίωμα αυτό βλάπτει καίρια την έννοια της ηθικής, της δικαιοσύνης και βέβαια και της δημοκρατίας. Και όμως, στο βωμό της απληστίας θυσιάζεται με περισσή ευκολία ολόκληρος ο κώδικας αξιών που λάμπρυνε το ανθρώπινο γένος.

Τελειώνοντας, θα έλεγα ότι ο Νίκος Δαββέτας δεν αφηγείται απλώς. Παραθέτει μια σειρά από εκρηκτικές αιχμές, από ερωτήματα-τεκτονικούς σεισμούς που ταρακουνούν κατεστημένους τρόπους σκέψης, από καταλύτες που θέτουν υπό αμφισβήτηση τις τσιμεντοποιημένες ψευδαισθήσεις μας.

Δυο κορυφαίοι κίνδυνοι απειλούν τον σύγχρονο κόσμο έλεγε ο Βαλερύ: η τάξη και το χάος.

Ας βάλουμε πλώρη για τ’ ανάμεσά τους.

17 Φεβρουαρίου 2023
     Η Τέφι, στη διάρκεια παράστασης. Φωτογραφία δημοσιευμένη στο περιοδικό Άργκους, το 1915.

Teffi (Nadezhda Alexandrovna Lokhvitskaya), Memories, from Moscow to the Black Sea, μετάφραση στα αγγλικά από τα ρωσικά: Robert και Elizabeth Chandler, Anne Marie Jackson, Irina Steiner, εισαγωγή: Edythe Haber, New York Review of Βooks, New York, 2016

Η Ναντέζντα Αλεξάνροβα Λοκβίσκαγια, γνωστή με το φιλολογικό ψευδώνυμο Τέφι, ήταν σατιρική ποιήτρια και συγγραφέας θεατρικών έργων και στίχων τραγουδιών στην προκομμουνιστική Ρωσία. Γεννημένη το 1872, από πατέρα καθηγητή του Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Πετρούπολης και μητέρα που είχε ιδιαίτερη αγάπη και απασχόληση με τη μουσική, ασχολήθηκε από πολύ μικρή με τα γράμματα. Δημοσίευσε ποιήματα με το κανονικό της όνομα ενώ, αργότερα, όταν πέρασε στη σατιρική ποίηση (στην οποία κυρίως διακρίθηκε), χρησιμοποιούσε αποκλειστικά το ψευδώνυμο Τέφι. Δημοσίευε σε περιοδικά κι εφημερίδες που είχαν τιράζ μέχρι κι ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Τα έργα της είχαν μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Έγραψε και δημοσίευσε συλλογές από χιουμοριστικές μινιατούρες, στις οποίες διακρίθηκε.  Έγινε η πιο πολυδιαβασμένη κι αγαπημένη συγγραφέας  της εποχής εκείνης (1901-1918).

31 Ιανουαρίου 2023
Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε.   

Kevin J. Hayes, Έντγκαρ Άλαν Πόε, μετάφραση από τα αγγλικά: Κατερίνα Σχινά, Μεταίχμιο, Αθήνα 2016, 238 σελ.

Ανάμεσα στη σειρά βιογραφιών που εγκαινίασαν πρόσφατα οι εκδόσεις Μεταίχμιο συγκαταλέγεται κι αυτή του Έντγκαρ Άλαν Πόε, γραμμένη από τον Kέβιν Χέυς, καθηγητή της αγγλικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο της Οκλαχόμα (το 2010 είχε κυκλοφορήσει μια επίσης ενδιαφέρουσα βιογραφία του Πόε, του Πήτερ Ακρόυντ, σε μετάφραση της Μαρίας Φακίνου από τις εκδόσεις Πατάκη). Στην Εισαγωγή του, ο Χέυς  δηλώνει: «Κανένας αμερικανός συγγραφέας δεν έχει επηρεάσει της ιστορία της λογοτεχνίας και των τεχνών περισσότερο από τον Έντγκαρ Άλαν Πόε».

ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ BOOKS' JOURNAL, τεύχος 70, Οκτώβριος 2016

28 Ιανουαρίου 2023
1988. Ο Κιμ Τζονγκ-Ιλ, κληρονομικός ηγέτες της Βόρειας Κορέας, ενός από τα πιο αυταρχικά και πιο άδικα καθεστώτα του πλανήτη, αποθεώνεται από τους στρατιωτικούς, στην πρωτεύουσα της χώρας, την Πιονγιάνγκ.

Άνταμ Τζόνσον, Ο γιος του αφέντη των ορφανών, μετάφραση από τα αγγλικά: Ιωάννα Ηλιάδη, Παπαδόπουλος, Αθήνα 2022, 684 σελ.

Η Καζαμπλάνκα είναι το αισθητικό και ηθικό πρότυπο του διωκόμενου ήρωα σ’ αυτό το οργουελιανό μυθιστόρημα:  επιδιώκει την φυγή της αγαπημένης του από τη Βόρεια Κορέα, αδιαφορώντας για τον λογαριασμό – που, νομοτελειακά, θα πληρώσει ο ίδιος μένοντας πίσω. (Τεύχος 136)

25 Ιανουαρίου 2023
 O Ζωρζ Σιμενόν το 1965.

Ζωρζ Σιμενόν, Το τραίνο, μετάφραση από τα γαλλικά: Αργυρώ Μακάρωφ, Άγρα, Αθήνα 2022, 210 σελ.

 Την ώρα που εισβάλλουν στη Γαλλία οι ναζί, σύζυγος στέλνει την έγκυο γυναίκα του με ασφαλές τρένο σε ασφαλή προορισμό και ο ίδιος την ακολουθεί με μια πιο αργή, εμπορική αμαξοστοιχία. Εκεί, από καθυστέρηση σε καθυστέρηση, σε μια συνθήκη όπου οι άνθρωποι δεν έχουν ούτε παρελθόν ούτε μέλλον, θα συναντήσει μια γυναίκα με την οποία θα ζήσουν ένα έντονο βράδυ. Υπάρχει λοιπόν ζωή για ανθρώπους πριν τους καταπιεί η αδηφάγος νύχτα της Ιστορίας; Τεύχος 137

20 Ιανουαρίου 2023
Ξυλογραφία που δείχνει τον Ουίλλιαμ Σαίξπηρ να απαγγέλλει το έργο του, Άμλετ, στην οικογένειά του. Η σύζυγός του, Ανν Χαθαγουέι, κάθεται στην καρέκλα, δεξιά. Ο γιος του Άμνετ είναι πίσω του, αριστερά. Οι δύο κόρες του, Σουζάνα και Τζούντιθ, βρίσκονται δεξιά και αριστερά του.

Μάγκι Ο΄Φάρελ, Άμνετ, μετάφραση από τα αγγλικά: Αύγουστος Κορτώ, Ψυχογιός, Αθήνα 2021, σελ. 392

Ο σπόρος αυτού του βιβλίου έπεσε πριν από πολλά χρόνια στην κρύα αίθουσα ενός γυμνασίου της Σκοτίας, όταν ο κύριος Χέντερσον, καθηγητής αγγλικής  λογοτεχνίας, ανέφερε εν παρόδω ότι ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ είχε έναν μονάκριβο γιο, τον Άμνετ, που πέθανε σε ηλικία 11 ετών. Η δεκαεξάχρονη τότε μαθήτρια Μάγκι Ο’Φάρελ δεν έβγαλε ποτέ αυτή τη λεπτομέρεια από το μυαλό της. Όταν μάλιστα άρχισε να γράφει βιβλία, πάντα είχε στα σχέδιά της να γράψει ένα μυθιστόρημα για τον Άμνετ. Το ανέβαλε διαρκώς. Eπτά βιβλία αργότερα και κρατώντας εκείνη την ανάμνηση για 30 χρόνια, έγραψε τον Άμνετ, που κυκλοφόρησε το 2020.

19 Ιανουαρίου 2023
Σελίδα 1 από 20