Σύνδεση συνδρομητών

Λογοτεχνία

2008, Νέα Υόρκη. Ο Σαλμάν Ρούσντι (δεύτερος από αριστερά), μαζί με τον Πολ Όστερ, συναντώνται με τον τότε ισραηλινό πρόεδρο Σιμόν Πέρες.

Σαλμάν Ρούσντι, Τζοζέφ Αντόν, η βιογραφία ενός ψευδωνύμου, μετάφραση από τα αγγλικά: Χρήστος Καψάλης, Έλλη Συλλογίδου, Ψυχογιός, Αθήνα 2012, 563 σελ.

Η λογοτεχνία είναι έκφραση της ελευθερίας μας, δήλωσε ο συγγραφέας Μισέλ Ουελμπέκ με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου του, που λόγω της θεματικής του και της προκλητικότητάς του ήταν το θέμα και του Charlie Hebdo, που κυκλοφορεί. Ωστόσο, μετά τη δολοφονική δράση των ισλαμοφασιστών, ο Ουελμπέκ έσπευσε να εξαφανιστεί, δηλώνντας ότι αποσύρεται από τη διαφημιστική υποστήριξη του βιβλίου του και από τις παρουσιάσεις του. Η ιστορία του Ουελμπέκ θυμίζει την ιστορία ενός άλλου συγγραφέα, του Σαλμάν Ρούσντι, ο οποίος είχε επικηρυχτεί από τον Χομεϊνί και αναγκάστηκε να εξαφανιστεί για χρόνια από το κοινωνικό προσκήνιο. Τα παθήματα της ελευθερίας του λόγου στο πρόσωπο του Ρούσντι από το φανατικό Ισλάμ, ανακαλεί το κείμενο που δημοσιεύεται παρακάτω. To κείμενο, με τίτλο «Ξεφεύγοντας από "το τιμωρό χέρι του Αλλάχ"», είχε πρωτοδημοσιευθεί στο Books' Journal #24, Οκτώβριος 2012. Αναδημοσιεύεται σήμερα, αφού το φέρνει στην επικαιρότητα η δολοφονική απόπειρα κατά του συγγραφέα και ο σοβαρός τραυματισμός του.

16 Αυγούστου 2022
1938. Ο Όσιπ Μαντελστάμ φωτογραφίζεται ανφάς και προφίλ από την NKVD, την αστυνομία του σταλινικού καθεστώτος, αμέσως μετά τη δεύτερη σύλληψή του, που τον οδήγησε σε καταδίκη πέντε χρόνων σε «επανορθωτικά στρατόπεδα», όπου πέθανε λίγο μετά από την πείνα και το κρύο. Η παρακάτω φράση του ανήκει: «Μόνο στη Ρωσία δίνουν μεγάλη σημασία στην ποίηση: σκοτώνουν ανθρώπους γι’ αυτή. Υπάρχει άλλο μέρος όπου η ποίηση να είναι τόσο συνηθισμένο κίνητρο για φόνο;»

Όσιπ Μαντελστάμ, Το αιγυπτιακό γραμματόσημο, μετάφραση από τα ρωσικά - επίμετρο: Βιργινία Γαλανοπούλου, Οροπέδιο, Αθήνα 2016, 135 σελ.

Τη στιγμή που κάποιος παίρνει στα χέρια του ένα βιβλίο, βρίσκεται στην ίδια κατάσταση μ’ εκείνον τον άνθρωπο των παραμυθιών που σηκώνει από το έδαφος ένα άγνωστο ταπωμένο μπουκάλι. Αγνοεί τι περιέχει· ίσως να διαθέτει κάποιες ασαφείς πληροφορίες ή να κάνει εικασίες. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται να το ανοίξει για ν’ αρχίσει να βγαίνει το τζίνι, το πνεύμα του μπουκαλιού ή, στην περίπτωσή μας, του βιβλίου, που κάποιος άλλος, άλλοτε, έκλεισε εκεί μέσα.

23 Ιουλίου 2022
O Θοδωρής Γκόνης.

Θοδωρής Γκόνης, Το μαύρο φόρεμα του κόρακα, Άγρα, Αθήνα 2021, 80 σελ.

Ιστορίες σαν βγαλμένες από τη δημώδη ποίηση: το πεισιθάνατο μοτίβο, το στοιχείο-στοιχειό του παραμυθιού και των Παραλογών, οι χαρές που καταλήγουν πίκρες, η καταφυγή στην ελληνική φύση, μαζί όμως κι ένας κόσμος «παρωχημένος», προνεωτερικός, «στο περιθώριο» της πόλης και της ζωής, αλλά με τους νεοελληνικούς όρους, όπως ήταν και ο κόσμος της επαρχίας εκείνα τα χρόνια, φωτεινός και χθόνιος συνάμα, κι ένα τοπίο απαστράπτον, θα έλεγα με το στραφτάλιασμα της θάλασσας, αλλά και του επιβλητικού ορεινού όγκου, ουσιαστικά ανάμεσα σε δυο φυλακές, το Μπούρτζι και το Ίτς Καλέ, ένας τόπος κλειστός που ο Θοδωρής Γκόνης τον γνωρίζει εξαίσια και τού εμφυσά πνοή και ψυχή…

11 Ιουλίου 2022
Πορτρέτο του Τόμας Χόουπ με τούρκικο κοστούμι από τον άγγλο ζωγράφο Χένρι Μπόουν, πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα.

Thomas Hope, Anastasius, Or, Memoirs of a Greek (Aναστάσιος ή Απομνημονεύματα ενός Έλληνα), τελευταία έκδοση: HardPress, 2018, τρεις τόμοι, 412 σελ.

Γόνος μιας αγγλο-ολλανδικής τραπεζικής δυναστείας με σκωτσέζικες ρίζες, ο συλλέκτης και «ειδικός» της εσωτερικής διακόσμησης, Τόμας Χόουπ (1769-1831), που συνέβαλε όσο λίγοι στη διαμόρφωση και στην προώθηση της αισθητικής της περιόδου της Αντιβασιλείας και του Νεοκλασικισμού στη Βρετανία, κατέλαβε εξαπίνης το αναγνωστικό κοινό της εποχής του με την έκδοση, το 1819, στο Λονδίνο, χωρίς όνομα συγγραφέα, του μυθιστορήματός του, Αναστάσιος ή Απομνημονεύματα ενός Έλληνα. Το βιβλίο, που αποδόθηκε αμέσως στον Μπάιρον, τον ποιητή που, λίγα χρόνια νωρίτερα και με τεράστια επιτυχία, είχε θέσει τα πρότυπα των «ανατολίτικων» δραμάτων με αντισυμβατικούς «επαναστάτες» πρωταγωνιστές, γνώρισε άμεση και τεράστια επιτυχία. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μπάιρον τόσο θαύμασε το λογοτεχνικό επίτευγμα του Χόουπ, που δήλωσε πως θα έδινε τα δύο πιο πετυχημένα έργα του για να  το είχε γράψει εκείνος.[1]

29 Ιουνίου 2022
Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι ξεκουράζεται σε ένα διάλειμμα του αγώνα.

Valerio Curcio, Der Torschützenkönig ist unter den Dichtern gegangen. Fussball nach Pier Paolo Pasolini (Ο σκόρερ χάθηκε ανάμεσα στους ποιητές. Το ποδόσφαιρο και ο Πιερ Πάολο Παζολίνι), μετάφραση από τα ιταλικά: Judith Krieg, Bad Herrenalb, 2022, 184 σελ.

Στην «ενδεκάδα των φιλοσόφων και ποιητών», αναμφίβολα, ξεχωρίζει το enfant terrible της ιταλικής και, ευρύτερα, της ευρωπαϊκής διανόησης, ο Πιερ Πάολο Παζολίνι (1922-1975): αυτό το κείμενο, για τη σχέση του ποιητή με την ποιητική του ποδοσφαίρου, είναι αφιερωμένο στα εκατοστά του γενέθλια. Τεύχος 129

23 Ιουνίου 2022
Ο νεαρός ναυτικός σε συμπλοκή με έλληνες πειρατές στο Αιγαίο, λίγα χρόνια πριν από το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης. Οι περιπέτειες του Τζον Ντέιβις του Αλεξάνδρου Δουμά σε κόμικς, από τον γαλλικό εκδοτικό οίκο Société Parisienne d'Édition, που μεταξύ άλλων εξέδωσε κόμικς διασκευές σημαντικών λογοτεχνικών έργων, κατά τα πρότυπα των αμερικανικών Κλασσικών Εικονογραφημένων.

Αλεξάνδρου Δουμά,  Οι περιπέτειες του Τζον Ντέιβις, μετάφραση από τα γαλλικά: Μαρία Μουρκούση, πρόλογος: Ζαν-Πιερ Ντελού, Οpera, Αθήνα 2021, 368 σελ.

Ένα από τα άγνωστα έργα του Αλέξανδρου Δουμά (πατρός) συστήνουν στο αναγνωστικό κοινό οι εκδόσεις Οpera. Οι περιπέτειες του Τζον Ντέιβις είναι ένα ναυτικό μυθιστόρημα που αφηγείται το πρώτο  ταξίδι του νεαρού δόκιμου Τζον Ντέιβις  στη Μεσόγειο και στον ελληνικό χώρο, την περίοδο πριν από το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης. Tεύχος 128

19 Ιουνίου 2022
Από τις πιο πολύνεκρες μάχες του αμερικανικού εμφυλίου είναι η μάχη του Γκέτισμπεργκ (1-3 Ιουλίου 1863). Το Γκέτισμπεργκ ήταν μια κωμόπολη της Πενσυλβάνια και η έκβαση της μάχης ήταν μια ανέλπιστη επιτυχία για τους Βόρειους, που συνέτριψαν τους αντιπάλους τους, και για τον Αβραάμ Λίνκολν που καρπώθηκε πολιτικά το θρίαμβο. Η φωτογραφία του Timothy H. O'Sullivan τραβήχτηκε στο πεδίο της μάχης.

Stephen Crane, Κόκκινο παράσημο ανδρείας, μετάφραση από τα αγγλικά - επίμετρο: Κατερίνα Σχινά, διαλέγεσθαι, Αθήνα 2019, 295 σελ.

Ο Stephen Crane (1871-1900) έγραψε το μυθιστόρημα του Αμερικανικού Εμφυλίου Το κόκκινο παράσημο ανδρείας[i] (The Red Badge of Courage),  δίχως να πολεμήσει ή να τον παρακολουθήσει εκ του σύνεγγυς, αφού δεν ήταν καν γεννημένος όταν τελείωσε. Όμως, όταν διαβάζει κανείς το βιβλίο, έχει την αίσθηση της άμεσης συμμετοχής και της εσωτερικής γνώσης καταστάσεων και γεγονότων. Μοιάζει στο σημείο αυτό με τον Όμηρο και τα έπη του.

02 Ιουνίου 2022
Aπόβαση τουριστών στις Καμάρες της Σίφνου τη δεκαετία του 1980. Το αιγαιοπελαγίτικο νησί, εποχή που προηγήθηκε του μαζικού τουρισμού, είναι ένας από τους τόπους όπου ξετυλίγεται το μυθιστόρημα του Γιώργου Κυριακόπουλου, ο οποίος περιγράφει ως εξής την εμπειρία μιας εκδρομής ένα από τα πρώτα καλοκαίρια της μεταπολίτευσης: «Χαϊδεύοντας το χαρτί πέρασε σαν μακρόσυρτη περίληψη μπροστά μου ολόκληρη εκείνη η εκδρομή στη Σίφνο. Όχι ως ενοχή ή ως τιμωρία αλλά ως καημός».

Γιώργος Κυριακόπουλος, Η περίληψη. Μυθιστόρημα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2021, 125 σελ.[1]

Η περίληψη της ζωής ενός νέου της μεταπολίτευσης που εκδράμει με την παρέα του σε ένα νησί, αλλά και μια περίληψη των χρόνων 1976-2000. Ένα βιβλίο για τη γενιά που, αμέσως μετά τη χούντα, έζησε μες στην πολιτική, πιστεύοντας ότι το προσωπικό είναι και πολιτικό, και συνύφανε τις ιδεολογικοπολιτικές αναζητήσεις της με έναν αγώνα για τη χειραφέτηση αλλά και τη μόρφωση. Μια κατάθεση ψυχής – και αφηγηματικής δεξιοτεχνίας. [ΤΒJ]

04 Μαϊος 2022
O Μισέλ Φάις από τον Dirk Skiba.

Μισέλ Φάις, Caput mortuum [1392]. Φάρσα αφανισμού, Πατάκη, Αθήνα 2021, 192 σελ.

 Η ζωή είναι μια διαρκής ιλαροτραγική συνθήκη, απροσδιόριστη και συχνά ακατανόητη. Μια λεπτότατη γραμμή, στην απόχρωση του caput mortuum, που χωρίζει «το χοχλαστικό αίμα» από τον «σπινθηριστό οίνο».

30 Απριλίου 2022
O Αλέξιος Α΄ Κομνηνός, aυτοκράτορας του Βυζαντίου το διάστημα 1081-1118 και ουσιαστικός θεμελιωτής της δυναστείας των Κομνηνών. Μικρογραφία από ελληνικό χειρόγραφο που ανήκει στη βιβλιοθήκη του Βατικανού.

Ισίδωρος Ζουργός, Περί της εαυτού ψυχής. Μυθιστόρημα, Πατάκη, Αθήνα 2021, 752 σελ.

 Ένα ιστορικό μυθιστόρημα για τη δυναστεία των Κομνηνών:  για τον περίπλοκο κόσμο της λογιοσύνης, για τις πραξικοπηματικές απόπειρες κατά της αυτοκρατορικής εξουσίας, για τους ακρωτηριασμούς και τις τυφλώσεις των αντιφρονούντων, καθώς και για τις ενδοστρατιωτικές συγκρούσεις. Ο δημόσιος και ο ιδιωτικός βίος των Βυζαντινών τόσο στην καθημερινότητα όσο και στην υψηλή περιωπή του. (τεύχος 127)

13 Απριλίου 2022
Ο Μπέρνχαρντ Σλινκ. Καθηγητής Νομικής, δικαστής και συγγραφέας. Σε μια συνέντευξη που παραχώρησε στην Κική Τριανταφύλλη για το Books’ Journal (τχ. 30, Aπρίλιος 2013), ο Σλινκ απάντησε ως εξής στην ερώτηση: «γιατί γράφετε;»: «Για μένα το γράψιμο είναι καθαρή απόλαυση, σχεδόν ποτέ στη ζωή μου δεν είμαι τόσο ευτυχισμένος όσο όταν γράφω. Για μεγάλα χρονικά διαστήματα απλά γράφω, δεν σκέφτομαι τον αναγνώστη μου, να του δώσω κάτι ή να του κάνω μάθημα, ζω μέσα στις ιστορίες και είμαι εγώ, ενδιαφέρομαι για την ιστορία, για μερικά ηθικά ζητήματα, για φιλοσοφικές ερωτήσεις και για τη δικαιοσύνη, ό,τι με ενδιαφέρει βρίσκει το δρόμο του στις ιστορίες μου. Με ενδιαφέρουν μόνο ιστορίες που τέτοια θέματα αποτελούν κατά κάποιο τρόπο μέρος τους. Δεν έχω ένα θέμα για το οποίο θέλω να γράψω και μετά αναζητώ την ιστορία. Σκέφτομαι μέσα σε ιστορίες, παίζω με ιστορίες. Και τελικά μια ιστορία “δουλεύει”, προχωράει, και τότε τη γράφω. Τα θέματα βρίσκουν από μόνα τους το δρόμο τους στις ιστορίες μου».

Bernhard Schlink, Χρώματα του αποχαιρετισμού, μετάφραση από τα γερμανικά: Απόστολος Στραγαλινός, Κριτική, Αθήνα 2021, 248 σελ.

 Στην ωριμότητά του, ο γερμανός συγγραφέας, που οι έλληνες αναγνώστες τον γνώρισαν από το βιβλίο του Διαβάζοντας στη Χάννα, παραδίδει μια αριστουργηματική συλλογή διηγημάτων για τους αποχωρισμούς που βιώνουμε ξανά και ξανά, σαν τις πληγές που αδυνατούν να κλείσουν και ενίοτε κακοφορμίζουν. (τεύχος 127)

01 Απριλίου 2022
Ο Σωτήρης Δημητρίου, λίγο μετά τον πρόσφατο χιονιά, στο Μετς.

Σωτήρης Δημητρίου, Ουρανός απ’ άλλους τόπους. Μυθιστόρημα, Πατάκη, Αθήνα 2021, 584 σελ.

Σπάνια συναντάμε τέτοια γραφή, που πίσω από τη φανερή μελωδία της γλώσσας αφήνει να διακρίνεται τόσο καθαρά ο ίσκιος της απώλειας, απώλειας οριστικής και αμετάκλητης, προσώπων, τόπων, κόσμου, ίσως και εαυτού. Σπάνια συναντάμε τόσο ελλειπτικό και καίριο λόγο, που αντλεί από το βαθύ κοίτασμα της προφορικής παράδοσης. Το νέο μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου είναι το μείζον, νομίζω, της ώς τώρα συγγραφικής παρουσίας του.

31 Μαρτίου 2022
Σελίδα 1 από 16