Σύνδεση συνδρομητών

Λογοτεχνία

Ο Ρόδης Ρούφος στον Ιερό Λόχο των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών (ΕΟΕΑ).

Ρόδης Ρούφος, Χρονικό μιας Σταυροφορίας, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2015, 780 σελ.

Το χρονικό της συμμετοχής του Ρόδη Ρούφου στον απελευθερωτικό αγώνα από τη γερμανική κατοχή και στον εσωτερικό πόλεμο, μεταξύ κομμουνιστών και εθνικιστών. Ένα μυθιστόρημα σε τρία μέρη, που γράφτηκε τμηματικά, ουσιαστικά η πρώτη λογοτεχνική δοκιμή του Ρόδη Ρούφου. Το α΄ μέρος δημοσιεύθηκε αυτοτελώς το 1954, με τον τίτλο Η ρίζα του μύθου, το β΄ το 1955 με τον τίτλο Πορεία στο σκοτάδι και το γ΄ το 1958 με τον τίτλο Η άλλη όχθη. Ο συγγραφέας περιγράφει την πορεία της χώρας μετά τον πόλεμο, τα χρόνια του Εμφυλίου, και την πορεία της δικής του γενιάς προς την ωριμότητα, στη διεκδίκηση ενός ελεύθερου και δημοκρατικού μέλλοντος – και αναμετριέται με το τραύμα της απώλειας του Κίτσου Μαλτέζου, που τον δολοφόνησε η ΟΠΛΑ, και με τον εμφυλιακό ρόλο του ΚΚΕ. [Από το τεύχος 133 με το αφιέρωμα στον Ρόδη Ρούφο]

03 Δεκεμβρίου 2022
O Βασίλης Λαδάς.

Βασίλης Λαδάς, Ποδηλάτες, κψμ, Αθήνα 2022, 232 σελ.

Παρά το απλουστευτικό σχήμα που ο Λαδάς, διά χειρός Φώτη, διαπιστεύει, το νέο βιβλίο του, γερά αρχιτεκτονημένο, διαβάζεται ως πολιτικό σχόλιο, ως μυθιστόρημα κοινωνικού ρεαλισμού, ως μικρό δοκίμιο για την ιστορία της υποδηματοποιίας στην Πάτρα και όχι μόνο, ως αστυνομική νουβέλα, με το ενδιαφέρον του αναγνώστη να μένει ενεργό έως τέλους. 

03 Δεκεμβρίου 2022

Οι Γραικύλοι είναι πάντα εδώ

Τάκης Θεοδωρόπουλος
H καταστροφή της Αθήνας από τον Σύλλα, χαρακτικό άγνωστου ζωγράφου. Ο Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας πολιόρκησε τον Πειραιά και την Αθήνα το 86 π.Χ. Οι πόλεις καταλήφθηκαν από τους Ρωμαίους την 1η Μαρτίου εκείνης της χρονιάς και λεηλατήθηκαν.

Ρόδης Ρούφος, Οι Γραικύλοι, εισαγωγή: Νίκος Ε. Καραπιδάκης - Γεωργία Πατερίδου, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2022, 454 σελ. 

Ο Γραικύλος είναι καταδικασμένος είτε να υπερτιμά είτε να υποτιμά τον εαυτό του και τις δυνάμεις του. Ο Γραικύλος είναι ο Έλληνας που έχασε το μέτρο της ζωής του. Τη δύναμή του δεν μπορεί να την εξαργυρώσει στον κόσμο του, όπως μπόρεσαν οι Έλληνες τον πέμπτο αιώνα, όμως εξακολουθεί να πιστεύει σ’ αυτήν αφού την πιστοποιούν τα έργα των προγόνων του που είναι κομμάτι και κινητήριος δύναμη της δικής του ζωής. Από εκεί ξεκινά το τελευταίο μυθιστόρημά του ο Ρόδης Ρούφος. Ιστορικό μυθιστόρημα μεν, αλλά και ένα μυθιστόρημα για την Ελλάδα της εποχής του, που γράφτηκε όσο προετοιμαζόταν η δικτατορία…

30 Νοεμβρίου 2022
O Ρόδης Ρούφος, κεντρικό πρόσωπο σε «πηγαδάκι», σε κοινωνική συναναστροφή.

Οι απόψεις του Αναστάση Πεπονή και του κριτικού Αλέξ. Αργυρίου

23 Νοεμβρίου 2022

Ο θεατρικός Ρόδης Ρούφος

Μαρία Αθανασοπούλου
O Ρόδης Ρούφος. Στην ύφανση του συγγραφικού σχεδίου του, στις δοκιμαστικές εκφορές του, στα προπλάσματα, στα ημιτελή έργα, στα εγκαταλελειμμένα του, αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο ο συγγραφέας κατέστρωσε, κι εν τέλει ολοκλήρωσε το ενιαίο συγγραφικό του πρόγραμμα.   

Ρόδης Ρούφος, Η Μέρα της Κρίσης. Σκηνικός Μύθος, Αθήνα 1957

Η Μέρα της Κρίσης, τo θεατρικό κείμενο του Ρόδη Ρούφου, που κυκλοφόρησε μετά το θάνατό του, εστιάζει στη διερεύνηση του ψυχολογικού προφίλ και των μεταπτώσεων ενός φυλακισμένου πρωταγωνιστή, ο οποίος, υπόδικος και πιθανώς μελλοθάνατος σαν τον Αλέξη, τον πρωταγωνιστή της λίγο μεταγενέστερης Χάλκινης Εποχής, προετοιμάζεται ψυχικά για τη θυσία του στο βωμό της επιτυχίας μιας κοινωνικής επανάστασης. Υπάρχει όμως και μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δύο κείμενα: το θεατρικό κείμενο δεν δομείται με βάση τις επιταγές του ρεαλισμού αλλά περισσότερο δομείται ως ποιητικό δράμα. Όσο για το θέμα, απασχολούσε συστηματικά τον Ρούφο: αξίζει η θυσία για μια επανάσταση;

23 Νοεμβρίου 2022
Ο Μιγκέλ Τόργκα.

Miguel Torga, Ο Σενιόρ Βεντούρα, μετάφραση από τα πορτογαλικά: Μαρία Παπαδήμα, Στιγμός, Αθήνα 2021, 176 σελ.

Ο Σενιόρ Βεντούρα είναι ένας φτωχός και ταπεινός Πορτογάλος που γυρίζει τον κόσμο για να κερδίσει τη ζωή του, και παρά τις περιπέτειες που ζει παραμένει ένας Πορτογάλος από χωριό. Ο συγγραφέας του, ο Μιγκέλ Τόργκα, ρίχνει λοξές και ευθείες ματιές στη λουζιτανικότητα και τον ιβηρισμό – τις ιδεολογίες μέσα στις οποίες έζησε. Η γνωριμία μας με έναν σημαντικό ευρωπαίο λογοτέχνη που λειτουργεί ως καθρέφτης της εποχής του.  [τεύχος 135]

22 Νοεμβρίου 2022
Μισέλ Σουμπόρ και Άννα Καρίνα στην ταινία του Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, Ο μικρός στρατιώτης (1963).

Mαρία Γαβαλά, Ο μικρός Γκοντάρ, Πόλις, Αθήνα 2022, 336 σελ.

Το τελευταίο μυθιστόρημα της Μαρίας Γαβαλά είναι εμπνευσμένο από τη θητεία της στον κινηματογράφο και, ιδίως, από τη σχέση με το πρόσωπο-σύμβολο του γαλλικού μοντερνισμού, τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, ιδίως τον Γκοντάρ των πρώτων χρόνων της δεκαετίας του 1960, των πολιτικοποιημένων χρόνων που κατέληξαν στον γαλλικό Μάη του 1968. Πώς, όμως, η ταινία του Γκοντάρ, Ο μικρός στρατιώτης, δίνει τα αφηγηματικά όπλα στη συγγραφέα για να διηγηθεί την ιστορία ενός σκηνοθέτη που θα ήθελε να είναι Γκοντάρ στη θέση του Γκοντάρ; Η συγγραφέας του βιβλίου εξηγεί τις αφηγηματικές της επιλογές. (τεύχος 134)

22 Νοεμβρίου 2022
Ο Τζορτζ Όργουελ στο BBC. Εχθρός του σοβιετικού ολοκληρωτισμού, έλεγε: «Από το 1933, το σφάλμα σχεδόν όλων των ανθρώπων της Αριστεράς είναι ότι θέλησαν να είναι αντιφασίστες χωρίς να είναι αντιολοκληρωτιστές».

Από τις πρωτοποριακές αντι-ουτοπίες του Ρέιμοντ και τον Zαμιάτιν στις δημοφιλείς δυστοπίες του Όργουελ και του Σανσάλ

Βλάντισλαβ Στάνισλαβ Ρέιμοντ, Εξέγερση, μετάφραση από τα πολωνικά: Αναστασία Χατζηγιαννίδη, Οκτάνα, Θεσσαλονίκη 2021, 256 σελ.

 Ο Τζορτζ Όργουελ είχε διαβάσει τον Ζαμιάτιν. Αλλά και πριν από τον Ζαμιάτιν, ο πολωνός συγγραφέας Βλαντίσλαβ Στανίσλαβ Ρέιμοντ, βραβευμένος με Νόμπελ, είχε γράψει την Εξέγερση, μια αλληγορία που με όχημα την επανάσταση των ζώων ενάντια στην ανθρώπινη σκληρότητα μιλά για την εθελοδουλεία και, ίσως, πληροφορίες γι’ αυτή να είχαν φτάσει στον συγγραφέα της Φάρμας των ζώων. Υπάρχουν και οι επίγονοι, ο Σανσάλ, π.χ., που πρόσφατα έγραψε ένα αντι-ισλαμιστικό 1984. Τελικά, δηλαδή, η λογοτεχνία έχει πολύ χώρο για αναδιαπραγμάτευση από πολλούς του ίδιου θέματος, της εξέγερσης, εκείνης «της πρωτόγονης κατάστασης, γνωστής και ως ελευθερίας». Μια περιήγηση από τις πρωτοποριακές αντι-ουτοπίες του Ρέιμοντ και από τον Ζαμιάτιν στις δημοφιλείς δυστοπίες του Όργουελ και του Σανσάλ. (Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 134 του Books' Journal, με συνοπτικό τίτλο «Γράφοντας και ξαναγράφοντας για εξουσιαστικές δυστοπίες»)

22 Νοεμβρίου 2022
Αφρικανοί μουσικοί, χαρακτικό της βικτωριανής εποχής. Ο Μιχάλης Μοδινός εμμένει στις αναφορές του στη «μεικτή αφροαμερικάνικη μουσική από κρουστά και έγχορδα που γεννιόταν σιγά σιγά μέσα από τις στάχτες της ευρωπαϊκής μας παιδείας».

Μιχάλης Μοδινός, Χρυσή Ακτή, Καστανιώτη 2005 - Ο Μεγάλος Αμπάι, Καστανιώτη 2007 - Η Σχεδία, Καστανιώτη 2011 - Άγρια Δύση, Καστανιώτη 2013 - Εκουατόρια, Καστανιώτη 2016

Από τη Χρυσή Ακτή στον Μεγάλο Αμπάι και την ουτοπία της Εκουατόρια, στο πολυδύναμο συγγραφικό  έργο του Μιχάλη Μοδινού, η Αφρική  υποστρώνει οριζοντίως τις  μεγάλες θεματικές του γραμμές – ανάπτυξη, παγκοσμιοποίηση, περιβαλλοντική παρακμή, πολιτισμική σύντηξη, σύγκρουση  κοινωνίας και φύσης, κρίση της οικογένειας, σχέση της Ελλάδας με τον κόσμο. Νοούμενη με την ανθρωπογεωγραφική της διάσταση, η Μαύρη Ήπειρος μοιάζει να αποτελεί συχνά τον κεντρικό αφηγηματικό ήρωα που πλαισιώνει και εν πολλοίς καθορίζει την πλοκή αλλά και τις υφολογικές επιλογές.

20 Νοεμβρίου 2022
Συνάντηση γιατρών στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού, εικόνα από χειρόγραφο του 16ου αιώνα. Το συγκεκριμένο Πανεπιστήμιο ήταν ανάμεσα στα πρώτα που ιδρύθηκαν τον ενδέκατο αιώνα, και ήδη από τον δωδέκατο η πανεπιστημιακή κοινότητα διεκδίκησε την αυτονομία της ως κέντρο πνευματικής  εξουσίας απέναντι στην κοσμική εξουσία και σε αυτήν του αυτοκράτορα.

Luther Blissett, Εκκλησιαστής, μετάφραση από τα ιταλικά: Άννα Γρίβα, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα 2022, 832 σελ.

Το 1999, στην Ιταλία, η συλλογικότητα Ιταλών αναρχικών που υπογράφουν ως Wu Ming («ανώνυμος» ή «κανένας» στα κινεζικά) ή ως Luther Blissett, κυκλοφορεί το τελευταίο από μια σειρά βιβλία. Ο Εκκλησιαστής είναι ένα βλάσφημο μυθιστόρημα, ένα «θρησκευτικό θρίλερ», με φόντο τη μεσαιωνική Ευρώπη και το πέρασμα στη Μεταρρύθμιση. Πώς άλλαξε όμως η Ευρώπη και τι την άλλαξε; (Τεύχος 134)

17 Νοεμβρίου 2022
Ο Ρόδης Ρούφος με τη σύζυγό του, Aριέττα.

ΣΤΗΛΗ[1] 

ΡΟΔΗΣ ΡΟΥΦΟΣ 

† 12 Οκτωβρίου 1972

Από το τεύχος 133 με αφιέρωμα στον Ρόδη Ρούφο

Επιμέλεια: Μίλτος Πεχλιβάνος

[Το link με το εισαγωγικό κείμενο:  https://booksjournal.gr/kritikes/logotexnia/4056-enas-peripatos-tis-amfilykis]

02 Νοεμβρίου 2022
Σελίδα 1 από 18