Σύνδεση συνδρομητών

Συμπτώσεις

Μαραμπού της Αφρικής από τον τόμο του Ελευθερουδάκη, Ο βίος των ζώων. Και πλάι, το εξώφυλλο της α’ έκδοσης του Μαραμπού του Νίκου Καββαδία, με σχέδιο του πτηνού από τον Β. Γερμενή. 

Συγγραφείς και καλλιτέχνες, όπως είναι γνωστό, αντλούν συχνά ιδέες και εικόνες από βιβλία που διάβασαν, τις οποίες και αξιοποιούν στα έργα τους. Κάποτε μπορούν να γίνουν υποθέσεις για συγκεκριμένες  «μεταποιήσεις», κάποτε αυτό  δηλώνεται ευθέως. Θα καταπιαστώ με δύο δημιουργούς που στο ξεκίνημά τους έχουν ενσωματώσει, πιθανόν ή κατά δήλωσή τους, υλικά αναγνωστικής εμπειρίας.

20 Νοεμβρίου 2022
O Νίκος Καββαδίας.

Τις δύο έννοιες. πρόσληψη και απήχηση, τις προσδιορίζω εντελώς συμβατικά: Την πρόσληψη με τον αριθμό και την ποιότητα των κριτικών αξιολογήσεων και την απήχηση με τον αριθμό των αντιτύπων που διατέθηκαν και των τυχόν αναδημοσιεύσεων.  

14 Οκτωβρίου 2022
Tρεις σημαντικές πνευματικές προσωπικότητες με σημαντικό έργο τα μεταπολεμικά χρόνια. Ο ποιητής Χριστόφορος Λιοντάκης (1945-2019), η διευθύντρια χορωδιών Έλλη Νικολαΐδη (1914-1994) και ο μουσικοκριτικός και συλλέκτης μουσικών οργάνων Φοίβος Ανωγειανάκης (1915-2003).

Μια άγνωστη συνέντευξη. Από τις Συμπτώσεις, όπως δημοσιεύτηκαν στο τεύχος 131 του Books' Journal.

06 Σεπτεμβρίου 2022
Φωτογραφία του τραπεζιού του Παπαδιαμάντη στο σπίτι της Δεξαμενής, από την εφημερίδα Ακρόπολις, 1939. 

Λογοτέχνες που τον γνώρισαν, συγκράτησαν στη μνήμη τους την ενδυμασία του. Το παλτό του λόγου χάριν, που το φορούσε χειμώνα καλοκαίρι και ήταν κάτι σαν σήμα κατατεθέν της όλης του εμφάνισης, λεπτομερώς περιέγραψε ο λογοτέχνης Στέφανος Στεφάνου. «Κανελί λερωμένο» το θυμόταν ο πολυγράφος Σπύρος Μελάς «που κάτω απ’ αυτό φυσούσε το πιο γνήσιο αεράκι ποιήσεως». Ο κρητικός πεζογράφος Ιωάννης Κονδυλάκης πρόσεξε ότι ο Σκιαθίτης «εκράτει με το χέρι τα δύο επί του στήθους άκρα του ενδύματός του διά να το κρατή κλειστόν, διότι ίσως δεν έκλειεν όσον ήθελεν ή, το πιθανότερον, διότι του έλειπεν το κουμπί».

28 Αυγούστου 2022
Η «Μυστική φωνή», οπτικό ποίημα του Πότη Ψαλτήρα.

Ο Πότης Ψαλτήρας άρχισε από το 1928 να γράφει σχηματικά ποιήματα, τα οποία στις δύο συλλογές του Μυστική Φωνή (1929) και Tecum Habita (1930) τα αναμειγνύει με παραδοσιακά. Ποιήματά του φιλοξενήθηκαν κατά το μεσοπόλεμο στη Νέα Εστία, ενώ ο ίδιος εξέδωσε το 1939 μονογραφία για τον ποιητή και πεζογράφο Γιάννη Καμπύση. Πέθανε στην Καλαμάτα και ο θάνατός του έγινε γνωστός από μια αράδα στο Εμπρός (13/8/1946). Ο μόνος που τον θυμήθηκε, σε επιστολή του για τη σχηματική ποίηση στο περιοδικό Ποιητική Τέχνη, ήταν ο 26χρονος τότε ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης. Η φωτογραφία του είναι από την πρώτη του συλλογή Άστρα ή Πυγολαμπίδες, και το ποίημα από τη Μυστική Φωνή.

09 Ιουλίου 2022
Ο Γιαννούλης Χαλεπάς σε σκίτσο του Κώστα Βαλσάμη.

Σπουδαστής ακόμη στη Σχολή Καλών Τεχνών, ο Κώστας Βαλσάμης επισκέφθηκε τον μεγάλο γλύπτη στο σπίτι που τον φιλοξενούσαν τα ανίψια του, Ειρήνη και Βασίλης Χαλεπάς , στην οδό Δαφνομήλη, ψηλά στο λόφο του Λυκαβηττού. Ίσως είναι το πρώτο δημοσιευμένο έργο του μετέπειτα γλύπτη με την αξιόλογη καριέρα στη Γαλλία. Στο σκίτσο του Βαλσάμη,  ο Γιαννούλης Χαλεπάς εμφανίζεται περιποιημένος, φορώντας ευμέγεθες παπιγιόν. Το προσεγμένο του ντύσιμο φαίνεται καλύτερα στη φωτογραφία με τις δύο ανιψιές του, τις αδελφές  Ειρήνη και Ευτυχία. Αν θελήσει κανείς να ξεφύγει από τις ήρεμες εικόνες, να εισδύσει στον ταραγμένο του ψυχισμό και να γνωρίσει κάτι από την καλλιτεχνική του ιδιοσυγκρασία, θα του συνιστούσα τη νουβέλα της Ρέας Γαλανάκη, Αθηνά Βοσκοπούλα, εκδόσεις Καστανιώτη. (Τεύχος 127)

29 Ιουνίου 2022
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης στην Πάτρα.

Πρωινό Κυριακής, 20 Μαΐου 1989, στην Πάτρα. Είχαμε έρθει από την προηγουμένη για να παρουσιάσει ο  Μανόλης Αναγνωστάκης, ως επιμελητής της, τη σειρά της Νεφέλης “Η πεζογραφική μας παράδοση”, στο βιβλιοπωλείο της πόλης Πολύεδρο.

24 Ιουνίου 2022
Ο Δημήτριος Βερναρδάκης (1833-1907).

Αν η ύπαρξη ενός περιοδικού βεβαιώνεται με την εύρεση ενός και μόνο τεύχους του (https://booksjournal.gr/stiles/symptoseis/3856-ena-teyxos-pou-diasothike-apo-tin-pyra-ton-aprilio-tou-1967), το ίδιο κατ’ αναλογίαν συμβαίνει και με το βιβλίο. Θεωρείται ότι έχει εκδοθεί αν βρεθεί κάπου έστω και ένα αντίτυπο. Η περίπτωση του διασωθέντος αντιτύπου που κατέγραψε ο βιβλιογράφος  Κ. Μ. Μιχαηλίδης τεκμηριώνει την ύπαρξη ενός τυπωμένου βιβλίου, που επιπροσθέτως έχει ιδιαίτερη λογοτεχνική αξία. Πρόκειται για την Αντιόπη του Δημητρίου Βερναρδάκη (1833-1907), που πέρασε ως ανέκδοτο έργο ακόμη και στην Ιστορία της Ελληνικής Λογοτεχνίας του Κ. Θ. Δημαρά.

22 Ιουνίου 2022
Δυο τεύχη του «Θεάτρου» με αριθμό 31. Το αριστερό δεν κυκλοφόρησε ποτέ, αφού έπεσε πάνω στη χούντα.

Αναρωτιέμαι πότε μπορούμε να βεβαιωθούμε ότι ένα περιοδικό κάποτε υπήρξε. Πώς αποδεικνύεται, ποιο είναι το αδιάσειστο κριτήριο. Η απάντηση είναι απλή αλλά η τεκμηρίωση δύσκολη. Για να δεχθούμε ότι ένα περιοδικό υπήρξε, χρειάζεται να έχει τυπωθεί και να έχει φτάσει στα χέρια ενός τουλάχιστον παραλήπτη. Ένα τέτοιο τεύχος, που ένα και μοναδικό αντίτυπό του διασώθηκε, είναι το Θέατρο του Κώστα Νίτσου (τχ. 31, Γενάρης-Φλεβάρης 1967). Επρόκειτο να κυκλοφορήσει τον Απρίλιο του 1967, αλλά λόγω των συνθηκών αποσύρθηκε και κάηκε όλο το τιράζ. Το 1973 εκδόθηκε ένα νέο τεύχος με τον ίδιο αριθμό (31, Γενάρης-Φλεβάρης 1973) με τελείως διαφορετική ύλη.

20 Ιουνίου 2022
To απόκομμα με το πρώτο δημοσιευμένο ποίημα του Πεντζίκη

Το ποίημα δημοσιεύθηκε στην καλή εφημερίδα της Θεσσαλονίκης Νέα Αλήθεια (9/10/1935) και το υπέγραφε με το ψευδώνυμο Σταυράκιος Κοσμάς. Είναι ένα πρωτόλειο με ρομαντικά χρώματα που στέκεται κάπως και σήμερα, αν και το θέμα του κατακλύζει την ελληνική ποίηση, παραδοσιακή και μοντέρνα. Το επέλεξα ακολουθώντας τη ρήση του Σαιν Μπεβ: «Μου αρέσει πάντα να κρίνω τους συγγραφείς από την αρχική τους δύναμη, ξεκαθαρίζοντάς τους από ό,τι πρόσθετο απέκτησαν». 

18 Ιουνίου 2022
Ο επιθεωρητής της Εταιρείας Ασυρμάτου, Παγκάκης, διαβάζει σελίδες βιβλίου στο μικρόφωνο.

Το 1935, τρία χρόνια πριν από το κρατικό ραδιόφωνο, στη θέση Σταυρός του Πειραιά εγκαταστάθηκε ραδιοφωνικός σταθμός και άρχισε να εκπέμπει πρόγραμμα. Ακουγόταν ευκρινώς σε ακτίνα 300 χιλιομέτρων και σε μήκος κύματος 200,25 μ. Επικοινωνούσε με τα νησιά μέχρι την Κρήτη και στην ηπειρωτική Ελλάδα μέχρι τη Θεσσαλονίκη. Η λειτουργία αυτού του σταθμού προσθέτει ένα σχεδόν άγνωστο στοιχείο στην ιστορία του ραδιοφώνου. 

(Από την Ηχώ της Ελλάδος του Κωστή Μπαστιά, 14/4/1935)

 

15 Ιουνίου 2022
Ο Κώστας Φλέγκας, διπλός, παίζει σκάκι με τον εαυτό του.

Ένας πλανόδιος φωτογράφος, στη Γαλλία, με παρακίνησε να ασχοληθώ, πράγμα που είχα αμελήσει για καιρό, με το συμφοιτητή στη Γεωπονική και καλό μου φίλο Κώστα Φλέγκα. Τον γνώρισα στη Σχολή πρωτοετή φοιτητή, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, και γρήγορα αναπτύχθηκε μεταξύ μας μια βαθιά φιλία που διατηρήθηκε αδιατάρακτη μέχρι την αποδημία του, το 2000. (τεύχος 125)

10 Φεβρουαρίου 2022
Σελίδα 1 από 3