Ποιήματα
Πέντε ποιήματα του Κόστια Τσολάκη. Γράφτηκαν στα αγγλικά και μεταφράστηκαν στα ελληνικά από την Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη.
Μετάφραση: Γιώργος Βαρθαλίτης
Ο Διονύσιος Σολωμός άρχισε να γράφει στα ιταλικά και τελείωσε στα ιταλικά. Άρχισε να γράφει εύκολα και κατέληξε να γράφει δύσκολα, καθώς πολλαπλασίαζε τις δυσκολίες για να επιτύχει την εκφραστική εντέλεια, υποτάσσοντας φαντασία και πάθος, με καιρό και με κόπο, στο νόημα της τέχνης. Την ευκολία με την οποία στιχογραφούσε σονέτα στα ιταλικά τη συναντούμε και στη γοργή εκτέλεση του Ύμνου. Κι αν τα αποσπάσματα της ωριμότητας οδηγούν στην πρώτη πραγμάτωση της καθαρής ποίησης, πολύ πριν από τον Μαλλαρμέ (αφού, όπως τονίζει ο Ελύτης, ο Σολωμός «πέτυχε αυτή τη μαγεία του λόγου, που θεωρήθηκε αισθητική επινόηση του Μαλλαρμέ», με τη διαφορά πως «κάθε στίχος από τους Ελεύθερους Πολιορκημένους έχει άπειρα μεγαλύτερη πνευματικότητα από το στίχο του Μαλλαρμέ»[1], τα τελευταία ιταλικά ποιήματα του Σολωμού είναι, όπως παρατηρεί ο Κωστής Παλαμάς, «ο άξιος αριστοτεχνικός, αείζωος και υπεράνω των πατρίδων επίλογος της σολωμικής μούσης»[2].
Ένας χρόνος από την εκδημία του Μιχάλη Γκανά
Για τον Μιχάλη Γκανά, που πέθανε σαν σήμερα, στις 12 Νοεμβρίου 2024, δεν μένουν πολλά να πεις που να μην είναι φλυαρία. Τον θυμόμαστε με το πιο αγαπημένο στον ίδιο ποίημά του: τη Χριστουγεννιάτικη Ιστορία.
Η Τζένη Μαστοράκη, ποιήτρια και μεταφράστρια, που έχει τιμηθεί με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων, πέθανε στις 30 Ιουλίου 2024, σε ηλικία 75 χρόνων. Είχε σπουδάσει βυζαντινή και μεσαιωνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ξεχωριστή εκπρόσωπος της λεγόμενης «Γενιάς του ’70», πρωτοδημοσίευσε το 1971, και αμέσως την πρόσεξαν η Νανά Καλιανέση και ο Γιάννης Ρίτσος, που την κάλεσαν στον Κέδρο. Η πρώτη της ποιητική συλλογή ήταν τα Διόδια (1972), και ακολούθησαν: Το σόι (1978), Ιστορίες για τα βαθιά (1983), Μ’ ένα στεφάνι φως (1989). Ασχολήθηκε, επίσης, με τη μετάφραση. Μετέφρασε διαφορετικούς μεταξύ τους συγγραφείς: Κάρσον ΜακΚάλερς, Ελίας Κανέτι, Χάινριχ Μπελ, Χάινριχ φον Κλάιστ, Καρλ Μαρξ, Κάρλο Γκολντόνι, Έντγκαρ Άλαν Πόε, Άπτον Σίνκλερ, Λιούις Κάρολ, Τζόρτζιο Μανγκανέλι, Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Χάρολντ Πίντερ, Σάρα Κέιν, Μιγέλ δε Θερβάντες, Χάουαρντ Μπάρκερ, Πωλ Σουήζι, Άγκνες Χέλερ, κι ακόμη, τον Πετροτσουλούφη του Χάινριχ Χόφμαν, καθώς και παραμύθια των Αδελφών Γκριμ. Μια πολυσυζητημένη μετάφρασή της ήταν του Φύλακα στη σίκαλη του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ, που έπειτα από πολλά χρόνια τον ξαναμετέφρασε απ’ την αρχή, αλλάζοντας και τον τίτλο (Στη σίκαλη, στα στάχια, ο πιάστης).
Στη συνέχεια, ανθολογούνται τέσσερα ποιήματα της Τζένης Μαστοράκη, ένα από την κάθε συλλογή της:
Ποιητικές επιστολές από εκείνη προς εκείνη
Παυλίνα Μάρβιν (επιμέλεια)
Γράφουν και μεταφράζουν: Μαρία Αγγελοπούλου, Στέλλα Βοσκαρίδου Οικονόμου, Άνια Βουλούδη, Σίσσυ Δουτσίου, Ράνια Καραχάλιου, Μαίρη Κλιγκάτση, Ελένη Κοσμά, Χριστιάνα Μυγδάλη, Σταυρούλα Παπαδάκη, Έλενα Πολυγένη, Γεωργία Πονηράκου, Γιώτα Τεμπρίδου
Ο αποχαιρετισμός στην ποιήτρια (πέθανε στις 27 Δεκεμβρίου 2023) –που έγραψε επίσης θεατρικά έργα, υβριδικά πεζά, και παιγνιώδη δοκίμια ιδιαίτερης σημασίας– με ένα ποίημα από κάθε ποιητικό βιβλίο* της (εκτός απο το πρώτο, το οποίο επέλεξε να μην ξανατυπώσει ποτέ). Τεύχος 149
«Τα καμπαρέ! Ναύτες Ινδοί και ναύτες Γιαπωνέζοι,
Αράπηδες, Άγγλοι στρυφνοί, τζαζ με βαρύ σκοπό
και θα 'ρθουν η μικρή Πωλίν κ' η Λίλιαν να καθήσουν,
να πουν κλαφτά "μον σερ" "μον πτι" πολύ σας αγαπώ...»
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΙΧ
Κείμενα: Παναγιώτης Ιωαννίδης (επιμ.), Βασίλης Αμανατίδης, Ορφέας Απέργης, Ειρήνη Βακαλοπούλου, Ειρήνη Γκόλτσιου, Άννα Γρίβα, Κορίνα Καλούδη, Δήμητρα Κωτούλα, Στέργιος Μήτας, Ιφιγένεια Ντούμη, Όλγα Παπακώστα, Χρήστος Σιορίκης
Η μετάφραση στα ελληνικά της ιαπωνικής ποίησης
Θα ακολουθήσω την μέθοδο του ιαπωνικού «ζούιχιτσου», δηλαδή «όπου με πάει η πένα μου», όπως θα λέγαμε σε ελεύθερη απόδοση. Δεν ακολουθεί, δηλαδή, μία συνεκτική εξέταση κάποιου θέματος, πόσο μάλλον της ιαπωνικής ποίησης. Ούτε θα αναφερθώ ονομαστικά σε λόγιους και μελετητές των οποίων τα λόγια θα ανακατέψω με τα δικά μου· σίγουρα όμως θα χρησιμοποιήσω πηγές, απ’ τις οποίες επίσης ελάχιστες θα ονοματίσω.
Επιμέλεια: Κατερίνα Ηλιοπούλου
Ποιήματα: Βασίλης Αμανατίδης, Ορφέας Απέργης, Φοίβη Γιαννίση, Παναγιώτης Ιωαννίδης, Γιάννα Μπούκοβα, Θοδωρής Χιώτης
Εικονογράφηση: Γιάννης Ισιδώρου
Το περιοδικό [ΦΡΜΚ] «για την διερεύνηση του ποιητικού φαινομένου» είχε χαιρετισθεί από τον Ηλία Κανέλλη στις σελίδες αυτού του περιοδικού, τον Μάρτιο του 2015, ως μια «πλήρως συνεκτική παρέμβαση στα πράγματα της ποίησης»· ως ένα έντυπο που «διακρίνεται για τις αυστηρές επιλογές της ύλης του, για τη μινιμαλιστική αισθητική του, για την άψογη χρήση της γλώσσας. Περιοδικό νεότερων ποιητών, επιχειρεί να αναβιώσει την παρεμβατικότητα των περιοδικών στα πνευματικά πράγματα της χώρας, υπερασπιζόμενο την εξωστρέφεια και την αυστηρότητα του ολοκληρωμένου αισθητικού σύμπαντος, που διαλέγεται με την πνευματικότητα». Οκτώ χρόνια έπειτα από εκείνη τη συνέντευξη με τη συντακτική ομάδα του περιοδικού, και με την ευκαιρία της συμπλήρωσης, φέτος, 10 χρόνων από το πρώτο τεύχος του, δημοσιεύουμε μια «ποιητική σκυταλοδρομία» μεταξύ των επτά ποιητ/ρι/ών που συμμετέχουν στην συντακτική ομάδα του [ΦΡΜΚ] – μια ποιητική διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ χρόνου και σώματος.
