Λογοτεχνία

Virginie Despentes, Βερνόν Σουμπουτέξ 3, μετάφραση από τα γαλλικά: Χαρά Σκιαδέλλη, Αθήνα 2023, 430 σελ.

Το τρίτο μέρος της Τριλογίας του Βερνόν Σουμπουτέξ, της γαλλίδας φεμινίστριας συγγραφέα και σκηνοθέτη Βιρζινί Ντεπάντ που έχει φανατικό κοινό, κινείται σε ένα προάστιο του Παρισιού, γύρω από μια συλλογικότητα που εμπνέει ο κεντρικός ήρωας – μια συλλογικότητα που, από το περιθώριο, διεκδικεί τη φιλελεύθερη ουτοπία. Η ζωή δεν είναι κόμικς αλλά, τουλάχιστον, ένα μυθιστόρημα το οποίο κινείται στην εποχή μας, μπορεί να δανείζεται μοτίβα από τη μουσική. Και μάλιστα το ροκ. [ΤΒJ]

Simone de Beauvoir, Ένας πολύ γλυκός θάνατος, μετάφραση από τα γαλλικά: Γιώργος Ξενάριος, Μεταίχμιο, Αθήνα 2023, 136 σελ.

Η Σιμόν ντε Μποβουάρ, μαζί με τις συστηματικές ενθυμήσεις της και τα κείμενά της που περιέχουν πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία, έχει γράψει και ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα με θέμα την αρρώστια από καρκίνο της μητέρας της και την πορεία προς το οδυνηρό τέλος, με την ίδια συμπαραστάτρια αλλά και καταγραφέα αυτής της πορείας. Μια αποτίμηση ενός κλασικού έργου της νεότερης γαλλικής λογοτεχνίας που λατρεύτηκε – αλλά επίσης γέννησε και συνεχίζει να γεννά αντιρρήσεις. [ΤΒJ]

Αγγέλα Καστρινάκη, Έρωτας στον καιρό της ειρωνείας. Μυθιστόρημα, Κίχλη, Αθήνα 2024, 376 σελ.

Το ρεαλιστικό ως προς τα σημερινά σεξουαλικά ήθη, εύστοχο ψυχογραφικά, ηθικολογικά και κοινωνιολογικά, μυθιστόρημά της Αγγέλας Καστρινάκη, Έρωτας στον καιρό της ειρωνείας, που επανεκδόθηκε έπειτα από 16 χρόνια από τις εκδόσεις Κίχλη, δείχνει πως έχουμε πια μπει στην εποχή της κριτικής απόστασης, της αυτογνωσίας, της κριτικής ειρωνείας και του ξεπεράσματος των πουριτανικών, αντιηδονικών ηθικών συστολών και ανασχέσεων σχετικά με τον γάμο, την απιστία και το εξωσυζυγικό σεξ.

Ηλίας Λ. Παπαμόσχος, Ανάληψη, Πατάκη, Αθήνα 2023,  233 σελ.

Ο  Ηλίας Λ. Παπαμόσχος, στο όγδοο βιβλίο του, μας δίνει μια έρρυθμη σπουδή στον πόνο, με τρόπο, για να το πούμε ευθέως, σχεδόν αριστουργηματικό, κεράκι αναμμένο στην ελληνική γλώσσα. Είναι ένα αριστοτεχνικό κείμενο, από το οποίο, όση επιμελητική διαστροφή κι αν έχει κανείς, δεν μπορεί να αφαιρέσει ούτε κόμμα.

Kaouther Adimi, Με άνεμο κακό, μετάφραση από τα γαλλικά: Έφη Κορομηλά, Πόλις, Αθήνα 2024, 256 σελ.

Η Αλγερία είναι μια χώρα που θα μπορούσε να έχει καλύτερη τύχη. Αλλά η ανεξαρτησία της από τη Γαλλία δεν τη βοήθησε. Οι άνθρωποι δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τα πάθη και τον κακό εαυτό τους. Και η ελευθερία την οποία ονειρεύτηκαν συνετρίβη στις εμφύλιες συγκρούσεις και στα άγονα πάθη. Η χώρα έζησε και συνεχίζει να ζει στην κόψη, μέσα στο ψέμα. Τουλάχιστον, η λογοτεχνία επιβάλλεται να λέει την αλήθεια. [ΤΒJ]

Yasunari Kawabata, Η χώρα του χιονιού, μετάφραση από τα ιαπωνικά - επίμετρο: Παναγιώτης Ευαγγελίδης, Άγρα, Αθήνα 2024, 232 σελ.

Σε ένα μαγευτικό τοπίο εκπληκτικού κάλλους στην απομακρυσμένη λουτρόπολη Γιουζάουα, ταξιδεύοντας με τρένο, επιστρέφει ξανά και ξανά την εποχή του χιονιού ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος, ο Σιμάμουρα. Αιτία είναι η ακαταμάχητη έλξη του για την Κόμακο, που πρωτογνώρισε σε προγενέστερο ταξίδι του, όταν εκείνη ήταν μια νεαρή μαθητευόμενη γκέισα.

Θεόδωρος Μπενάκης, Το παρελθόν του κυρίου Ζωρζ, Στοχαστής, Αθήνα 2020, 200 σελ.

Λέγεται ότι το αστυνομικό είναι ένα διπλό βιβλίο. Το ένα του κομμάτι αφορά τα πριν του φόνου, το άλλο τα μετά. Στην εμπλοκή αυτών των δύο κομματιών υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να αποτελέσουν ένα ενιαίο βιβλίο, ένα μυθιστόρημα. Πολλές φορές τα πριν αποτελούν αφήγηση φλας μπακ, άλλες φορές είναι ανακριτικές αφηγήσεις ή ανακαλύψεις συμβάντων από τον ερευνητή.

Alice Munro, Μ’ αγαπάει δεν μ’ αγαπάει, μετάφραση από τα αγγλικά: Σοφία Σκουλικάρη, Μεταίχμιο, Αθήνα 2003, επανέκδοση: 2013, 443 σελ.

Alice Munro, Πάρα πολλή ευτυχία, μετάφραση από τα αγγλικά: Σοφία Σκουλικάρη, Μεταίχμιο, Αθήνα 2010, επανέκδοση: 2013, 391 σελ.

Το 2013 το βραβείο Νόμπελ πήγε στην καναδή συγγραφέα που, δουλεύοντας αθόρυβα αλλά επίμονα πάνω στη μικρή φόρμα, χαρακτηρίστηκε ο θηλυκός Τσέχωφ του καιρού μας. Ο πλούτος και η δύναμη των διηγημάτων της δικαιολογεί όχι μόνο τον τιμητικό χαρακτηρισμό αλλά και το Νόμπελ. Τεύχος 37, Νοέμβριος 2013.

Δημήτρης Φύσσας, Ο Μέσκουλας αποσύρεται για να πεθάνει. Μυθιστορηματική ιλαροτραγωδία, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2023, 272 σελ.   

Ποιος είναι σε θέση να ξέρει τα συγγραφικά μυστικά; Ποιος μπορεί να υπολογίσει αν ο Δημήτρης Φύσσας είχε ήδη βάλει στα σκαριά μια καινούργια λογοτεχνική επέλαση ή αν σχεδίαζε διαισθητικά τη συγγραφική του διαθήκη; Το μόνο που έχει πλέον  σημασία είναι η στάση του απέναντι στο ενδεχόμενο ενός επινοημένου (δηλαδή εκλογοτεχνισμένου) θανάτου. Με άλλα λόγια, ο αγέρωχος τρόπος του να ξεθεμελιώνει τόσο τους άλλους όσο και τον εαυτό του, συγκερνώντας τον καγχασμό και τον πόνο, αλλά και συνενώνοντας την ευδία ενός απογυμνωμένου και κυνικού βίου με την πενία μιας ριζικά στερημένης ζωής.

Αλέξης Πανσέληνος, Ελαφρά ελληνικά τραγούδια. Μυθιστόρημα. Μεταίχμιο, Αθήνα 2018, 328 σελ.

Αλέξης Πανσέληνος, Λάδι σε καμβά, μυθιστόρημα. Μεταίχμιο, Αθήνα 2022, 224 σελ.

Στο αφιέρωμα στον Αλέξη Πανσέληνο, που δημοσιεύτηκε στο τεύχος 150 του Books’ Journal, από σοβαρή παραδρομή δεν συμπεριελήφθη το εγκαίρως παραδοθέν κείμενο του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου – μια ανάγνωση της εξέλιξης του συγγραφέα και η προσέγγιση υπό το πρίσμα της μεγάλης πορείας του των δύο τελευταίων μυθιστορημάτων του. Το κείμενο δημοσιεύεται σήμερα εδώ – και ας είναι αφορμή να αναζητήσετε το αφιέρωμα στον συγγραφέα και, βεβαίως, τα βιβλία του. [ΤΒJ]

Donna Tart, Ο μικρός φίλος, μετάφραση από τα αγγλικά: Μιχάλης Δελέγκος, Διόπτρα, Αθήνα 2024, 928 σελ.

Η Ντόνα Tαρτ πλάθει ένα ατμοσφαιρικό, κλειστοφοβικό, θρησκόληπτο οικιακό και κοινωνικό περιβάλλον. Υπογραμμίζει τα χαρακτηριστικά της ζωής στον αμερικανικό Νότο: μητριαρχία, περίπλοκοι οικογενειακοί δεσμοί, παραβατικές συμπεριφορές και συγκάλυψή τους, βία, εξαθλίωση και μοιρολατρία. Η αστυνομική πλοκή δεν σημαίνει ότι διαβάζουμε μια κλασική αστυνομική ιστορία: δεν είναι η αποκάλυψη της ταυτότητας του υπαίτιου του απαγχονισμού του μικρού Ρόμπιν το κεντρικό θέμα του έργου αλλά η ψυχολογική και πνευματική εξέλιξη και η διαμόρφωση της προσωπικότητας της Χάριετ, του έξοχα πλασμένου κεντρικού χαρακτήρα. Τι ακριβώς λοιπόν γράφει αυτή η σχεδόν μυθική συγγραφέας με τα τρία όλα κι όλα ώς σήμερα ογκώδη βιβλία; Τεύχος 151 

Claire Keegan, Μικρά πράγματα σαν κι αυτά, μετάφραση από τα αγγλικά: Μαρτίνα Ασκητοπούλου, Μεταίχμιο, Αθήνα 2022, 128 σελ.

H Ιρλανδή Κλερ Κίγκαν φημίζεται για τη διεισδυτική ματιά και τη λιτή πλην αιχμηρή γραφή της. Τα Μικρά πράγματα σαν κι αυτά εξιστορούν τα διλήμματα, τις αναστολές και τις σκέψεις ενός άνδρα ο οποίος αναγκάζεται, σε συνθήκες φτώχειας, να οδηγήσει σε ένα μοναστήρι μια εγκαταλελειμμένη νεαρή που της είχαν πάρει το εξώγαμο παιδί της. Θα διασφάλιζε την επιβίωσή της – αλλά την ίδια στιγμή ήξερε ότι η μοίρα της της επιφύλασσε μια ζωή οδύνης, αφού στο Μοναστήρι λειτουργούσε πλυσταριό της Μαγδαληνής, στο οποίο γυναίκες όπως η συγκεκριμένη δούλευαν σκληρά σχεδόν σαν σκλάβες. [TBJ]