Σύνδεση συνδρομητών

Λογοτεχνία

O Μέρμαν Μέλβιλ το 1885.

Χέρμαν Μέλβιλ, Μπίλλυ Μπαντ, Ναύτης, μετάφραση από τα αγγλικά: Παναγιώτης Κεχαγιάς, Κώστας Σπαθαράκης, επίμετρο: Θοδωρής Δρίτσας, Αντίποδες, Αθήνα 2021, 212 σελ.

Ο Χέρμαν Μέλβιλ (1819-1891), χρόνια μετά την έκδοση του Μόμπι Ντικ (1851), από το 1886 ώς το θάνατό του, το 1891, αφιερώθηκε στη συγγραφή της νουβέλας Billy Budd, the Sailor, η οποία δημοσιεύτηκε πολύ αργότερα, το 1924, ενώ στην χώρα μας μεταφράστηκε μόλις φέτος και θα πρέπει ως αναγνωστικό κοινό να ευχαριστήσουμε τους εκδότες γι’ αυτό το σπουδαίο δώρο.

08 Φεβρουαρίου 2022
Ο Βασίλης Βασιλικός το 1969.

Βασίλης Βασιλικός, Η μνήμη επιστρέφει με λαστιχένια πέδιλα, Κέδρος, Αθήνα 2021.

Επανακυκλοφορεί ένα βιβλίο απομνημονευμάτων του Βασίλη Βασιλικού που γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ένα είδος συγγραφικών αναμνήσεων, για την οικογένεια του συγγραφέα, τις συζύγους του, τους φίλους του, τους συγγραφείς, τους διανοούμενους, τους πολιτικούς που συνάντησε και που, για διαφορετικούς λόγους, τον σημάδεψαν και τον διαμόρφωσαν. 

30 Ιανουαρίου 2022
Στην Πάρο. Η αγάπη του συγγραφέα για τα ζώα συχνά καθρεφτίζεται στο έργο του.

Ηλίας Παπαδημητρακόπουλος, Μπάνιο με τον Γιάννη, ιδιωτική έκδοση εκτός εμπορίου, Αθήνα 2019

Μια μικρή συλλογή νέων διηγημάτων, που κυκλοφόρησε πριν από δυο χρόνια, αποδεικνύει ότι ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος συνεχίζει να γράφει με δυναμισμό και πρωτοτυπία. Και στις νεότερες ιστορίες του «επανέρχονται πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις γνωστές από τον κατατεθειμένο στις πέντε προηγηθείσες συλλογές του Η.Χ.Π., μόνο που εδώ το συναίσθημα, σαν την πηγή της Λουκίσσας (αλήθεια, τι αινιγματική κι εξωτική λέξη;), δροσίζει, αλλά και καίει την ψυχή». Από το τεύχος 124 [ΤΒJ]

20 Ιανουαρίου 2022
Ο Μπάμπης Αργυρίου.

Μπάμπης Αργυρίου, Προτιμώ τα παλιά τους. Μυθιστόρημα, Mic Books, Θεσσαλονίκη 2015, 320 σελ.

Είναι το δεύτερο βιβλίο του. Κι εδώ, όπως και στο πρώτο, το αρχικό κίνητρο της συγγραφής εδράζεται στη μουσική. Ως γνωστόν, η μουσική σε ταξιδεύει παντού. Μπορεί στο Φοίνιξ της Αμερικής, μπορεί και στην Ελλάδα της κρίσης… (Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το Books’ Journal #55 – Μάιος 2015, λόγω της κακής είδησης του θανάτου του νεαρού συγγραφέα)

12 Ιανουαρίου 2022
O Ναπολέων Λαπαθιώτης σε εφηβική ηλικία.

Ναπολέων Λαπαθιώτης, Οι μονόλογοι του καημένου του Αντωνάκη ή Τα τραγούδια της Αντώνας, εισαγωγή - επιμέλεια - σχέδια: Παναγιώτης Καρώνης, Το Δόντι, Πάτρα 2021, 250 σελ.

Εκτενές σχόλιο με αφορμή μια σκανδαλώδη έκδοση του Λαπαθιώτη – και η εξιστόρηση του σκανδάλου.

10 Ιανουαρίου 2022
H εικονογράφηση που συνοδεύει την αφήγηση στο Super θυμίζει την αισθητική των κόμικς φαντασίας, που αποθέωσαν εκδοτικές εταιρείες όπως η Marvel και η DC.

Δημήτρης Τενές, Super, εικονογράφηση: Παναγιώτης Αρμυριώτης, Υδροπλάνο, Αθήνα 2021, 110 σελ.

Σούπερ κακοί εναντίον υπερηρώων. Μηχανές που μπορεί να ξεφύγουν από τον έλεγχο των ανθρώπων που τους κατασκεύασαν. Ένα ώριμο αφήγημα από το χώρο της λογοτεχνίας του φανταστικού. [ΤΒJ]

30 Δεκεμβρίου 2021
O Φερνάντο Πεσσόα στους δρόμους της Λισσαβώνας. Η φωτογραφία εικάζεται ότι έχει τραβηχτεί μεταξύ 1920 και 1935.

Fernando Pessoa, Ο οδοιπόρος, εισαγωγή - μετάφραση από τα πορτογαλικά - σημειώσεις: Μαρία Παπαδήμα, Gutenberg, Αθήνα 2021, 81 σελ.

 Ένα κείμενο που ανασύρθηκε πρόσφατα από το μπαούλο με τα άπειρα κατάλοιπα του Πεσσόα και μοιάζει από τη μια πλευρά με παραμύθι ενώ σπεύδει από την άλλη να συνομιλήσει με τις πιο διαφορετικές πηγές, παραπέμποντας και  στα πιο διαφορετικά  λογοτεχνικά είδη: από τον αποκρυφισμό, τη θεοσοφία και την αλχημεία μέχρι το υπαρξιακό θρίλερ, τη λοξή αστυνομική ιστορία και την περιπέτεια αναζήτησης κάποιου πολύτιμου μυστικού ή ενός ακριβοθώρητου νοηματικού νήματος που είναι έτοιμο να αποκαλύψει ένα προσεκτικά κρυμμένο νόημα.

27 Δεκεμβρίου 2021
Φωτογραφία του Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλου με τον Μανόλη Αναγνωστάκη, στο στούντιο της κρατικής ραδιοφωνίας.

Όταν ξεκινούσαμε τη ραδιοφωνική σειρά «Φιλολογικοί περίπατοι στο  Μεσοπόλεμο» με τον Μανόλη Αναγνωστάκη, την άνοιξη του 1986, είχαμε συγκεντρώσει σχεδόν όλη την ύλη αλλά ψάχναμε τη φόρμα. Αυτός θα υποδυόταν, και του πήγαινε, το ρόλο του δημοσιογράφου που θα έκανε τις ερωτήσεις. Μας απασχολούσε όμως η άλλη πλευρά: εκείνοι που θα αναλάμβαναν  να ζωντανέψουν τις πνευματικές μορφές του παρελθόντος στις «συνεντεύξεις» διαβάζοντας εκφραστικά τις απαντήσεις τους. Θέλαμε, εκτός από την ικανότητά τους αυτή, η συγγραφική ή η καλλιτεχνική τους υπόσταση να ταιριάζει κατά κάποιον τρόπο με των αυθεντικών. Ο πρώτος που προσφέρθηκε ήταν από τους κοντινούς μας, ο συγγραφέας, με επίδοση στον δοκιμιακό λόγο, Γιάννης Κιουρτσάκης. Διάβασε εξαιρετικά Ξενόπουλο, Γληνό και Καραγάτση. Εκείνος που στερέωσε τη δομή της εκπομπής ήταν ο πεζογράφος Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος.

27 Δεκεμβρίου 2021
Η Τζόαν Ντίντιον από τον Αλέκο Παπαδάτο.

O θάνατος της Τζόαν Ντίντιον σηματοδοτεί το τέλος της Νέας Δημοσιογραφίας, μιας τάσης που άκμασε παράλληλα με την ακμή των περιοδικών που τη φιλοξένησαν και την ενθάρρυναν και ευτύχησε να έχει εκπροσώπους προσωπικότητες όπως ο Τρούμαν Καπότε, ο Γκορ Βιντάλ – και, ασφαλώς, η εκλιπούσα. Το κείμενο του Δημήτρη Δουλγερίδη που ακολουθεί, γράφτηκε το 2016 και δημοσιεύτηκε στο τεύχος του Books’ Journal #67, του Ιουνίου εκείνης της χρονιάς, ως κριτική στη βιογραφία της συγγραφέα που υπέγραφε ο Tracy Daugherty. Το αναδημοσιεύουμε εδώ και το συστήνουμε ως το πληρέστερο κείμενο στα ελληνικά για τη συγγραφέα - καθρέφτη της Αμερικής, τις τελευταίες δεκαετίες του εικοστού αιώνα. [TBJ]

24 Δεκεμβρίου 2021
Η εικονογράφος κόμικς ιστοριών Hannah Templer έχει συνεργαστεί με τη σεναριογράφο Grace Ellis σε ένα κόμικς για την Πατρίσια Χάισμιθ, που θα κυκλοφορήσει στις αρχές του Φεβρουαρίου 2022.

Patricia Highsmith, Tage - und Notizbücher, επιμέλεια: Anna von Planta με τη στενή συνεργασία των Fr. Kohl, K. Hertzsch, M. Hesse, M. Hertle, επίμετρο: Joan Schenkar, μετάφραση: M. Waltz, pociao, A.-N. Kroll, M. Hertle, P. Torberg, Diogenes, Zürich 2021, 1376 σελ. 

Patricia Highsmith, Kάρολ, με έναν επίλογο της συγγραφέως, μετάφραση από τα αγγλικά: Θοδωρής Τσαπακίδης, Μεταίχμιο, Αθήνα 2015, 428 σελ.

Είναι η ώρα να αρχίσουμε να ξανασυζητούμε για την Πατρίσια Χάισμιθ, χωρίς να μας δεσμεύει η φιλολογική προσέγγιση γι’ αυτήν, η κωδικοποίηση της ιδιότητάς της ως συγγραφέα αστυνομικών αφηγημάτων. Μας διευκολύνει η έκδοση για πρώτη φορά σε έναν ογκώδη τόμο επιλεγμένων αποσπασμάτων από τα Σημειωματάρια και τα Ημερολόγια της συγγραφέως – στην Ευρώπη αρχίζουν να κυκλοφορούν αυτές τις μέρες. Η Χάισμιθ ξεκινά σαν ένα άγουρο κορίτσι από το Τέξας, που χάνεται στους λαβυρίνθους της μητρόπολης, του μυαλού και των συναισθημάτων της, για να εξελιχθεί σε μια μεγάλη συγγραφέα και να καταλήξει «δύστροπη» γηραιά κυρία. Όποιος ανατρέξει στα Ημερολόγια και Σημειωματάρια ανακαλύπτει, έστω ένα μέρος, της αυθεντικής Χάισμιθ, με όλες τις αντιφάσεις του χαρακτήρα της και της μοναδικής προσωπικότητάς της, σκληρής και ταυτόχρονα ευάλωτης. [ΤΒJ]

20 Δεκεμβρίου 2021
«Δεν κάνουμε χωρίς τ’ αστέρια»   

Philip Roth, Παντρεύτηκα έναν κομμουνιστή, μετάφραση από τα αγγλικά: Τρισεύγενη Παπαϊωάννου, Πόλις, Αθήνα 2013, 440 σελ.

Ο Φίλιπ Ροθ μεταφέρει τη δράση της ιστορίας του στα σκοτεινά χρόνια του μακαρθισμού. Ο κεντρικός ήρωας, πρώην εργάτης που έγινε ηθοποιός με απήχηση, κομμουνιστής, στρατευμένος στον αγώνα για μια νέα κοινωνία, βρίσκεται στη μαύρη λίστα, αδυνατεί να βρει δουλειά και νιώθει αποτυχημένος. Η γυναίκα του, επίσης διάσημη ηθοποιός, τον καταγγέλλει ως κατάσκοπο της Σοβιετικής Ένωσης, και το προσωπικό δράμα της σχέσης τους μετατρέπεται σε εθνικό σκάνδαλο. Πώς ξαναδιαβάζεται σήμερα ένας πάντα αγαπημένος συγγραφέας; [ΤΒJ]

01 Δεκεμβρίου 2021
Ο Άρης Αλεξάνδρου με την Καίτη Δρόσου.

Μαξίμ Γκόρκι, Οι Αρταμάνοφ, μετάφραση από τα ρωσικά: Άρης Αλεξάνδρου, Πατάκη, Αθήνα 2018, 525 σελ.

Φιοντόρ Ντοστογιέβσκη, Έγκλημα και τιμωρία, μετάφραση από τα ρωσικά: Άρης Αλεξάνδρου, Γκοβόστη, Αθήνα 2014, 896 σελ.

Φιοντόρ Ντοστογιέβσκη, Οι δαιμονισμένοι, μετάφραση από τα ρωσικά: Άρης Αλεξάνδρου, Γκοβόστη, Αθήνα 2014, 784 σελ.

Τα ρωσικά ήταν η μητρική (κυριολεκτικά) γλώσσα του Άρη Αλεξάνδρου. Ο Αριστοτέλης Βασιλειάδης (αυτό ήταν το πραγματικό του όνομα), γιος Έλληνα εμπόρου και εσθονικής καταγωγής Ρωσίδας, γεννήθηκε στο Πέτρογκραντ και ήρθε στην Ελλάδα έξι χρονών· έτσι πήγε στην πρώτη δημοτικού χωρίς να ξέρει λέξη ελληνικά. Μια πρώτη λοιπόν παρατήρηση είναι ότι είχε άριστη γνώση της ρωσικής, της γλώσσας του πρωτοτύπου όσον αφορά τις μεταφράσεις του Γκόρκι, του Ντοστογιέφσκι, του Τσέχοφ κ.λπ. Είναι, όμως, επίσης αξιοσημείωτο το ότι απέκτησε τόσο καλή αίσθηση, αντίληψη και γνώση των ελληνικών, ώστε να δώσει εξαιρετικές μεταφράσεις, ποιήματα και το Κιβώτιο, μυθιστόρημα από τα σημαντικότερα της μεταπολεμικής ελληνικής πεζογραφίας. Προσωπικά ως μεταφραστής πιστεύω ότι εν τέλει πιο σημαντικό είναι να γνωρίζεις άριστα τη γλώσσα προορισμού, τη γλώσσα προς την οποία μεταφράζεις, παρά τη γλώσσα του πρωτοτύπου. Προφανώς κινδυνεύεις να κάνεις λάθη και παρανοήσεις, αν δεν καταλαβαίνεις καλά το πρωτότυπο, ή ακόμα πιθανότερο να προδώσεις το ύφος· από την άλλη, αν δεν χειρίζεσαι καλά τη γλώσσα προορισμού, εν προκειμένω τα ελληνικά, θα προκύψει αναπόφευκτα ένα κακό βιβλίο, ανεξαρτήτως πρωτοτύπου, κάτι που θα είναι προφανώς αντικειμενικά εις βάρος του κειμένου και του συγγραφέα του.

ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΒΟΟΚS' JOURNAL - τχ. 99

25 Νοεμβρίου 2021
Σελίδα 15 από 28