Στήλες

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης φορούσε ένα χοντρό χιλιομπαλωμένο παλτό. Το παλτό του Ακάκι Ακακίεβιτς, ήρωα του Γκόγκολ, επίσης είχε φθαρεί. Πώς η λογοτεχνία (και η γελοιογραφία) μιλούσαν για τα ζεστά ρούχα, μια εποχή που δεν ήταν εύκολη η απόκτηση πανοφωριού.

Ο Θράσος Καστανάκης (1901-1967), γεννημένος στα Ταταύλα της Κωνσταντινούπολης, βρέθηκε για σπουδές στη Γαλλία, φοιτητής του Ψυχάρη, από τον οποίο επηρεάστηκε καθοριστικά. Στη λογοτεχνία εμφανίζεται από το 1921 και το μεγάλο σε όγκο έργο του συγκροτείται από δεκαπέντε μυθιστορήματα και ογδόντα έξι διηγήματα, τα περισσότερα ανέκδοτα. Το έργο του κατατάσσεται στη λογοτεχνία της διασποράς. Η συνέντευξη που ακολουθεί δόθηκε στον Φάνη Καμπάνη και δημοσιεύτηκε στην Αυγή, στις 22/9/1961.              

Πέθανε στις 18 Δεκεμβρίου 2024, σε ηλικία 88 ετών, ο Σωκράτης Σκαρτσής, μια προσωπικότητα που αφιέρωσε τη ζωή της στα γράμματα και τις τέχνες, ιδρυτής και θεματοφύλακας του Συμποσίου Ποίησης (1981-2018) που, με έδρα την Πάτρα, για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες ένωσε φωνές από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Στη συνεισφορά του συγκαταλέγεται και η ίδρυση των Εκδόσεων του Πανεπιστημίου Πατρών.

Γιάννης Μαρής, Διακοπές στη Μύκονο, εισαγωγή: Ανδρέας Αποστολίδης, Άγρα, Αθήνα 2024, 272 σελ.

Μια τετράδα μυθιστορηματικών προσώπων και ένα ερωτικό δράμα σε μια ιστορία μυστηρίου με νουάρ αποχρώσεις, πλην χωρίς αστυνόμο Μπέκα και άλλους αστυνομικούς. Πιθανόν κι ένα βιβλίο που θέλει να συμπορευτεί με το εντελώς ξεχασμένο σήμερα  ρομάντζο.   

150 χρόνια από την έκδοση της εφημερίδας

Φέτος, μια πνευματική επέτειος του μικρασιατικού ελληνισμού συνδέεται με την  έκδοση της Ιωνίας, το 1874, στη Σμύρνη. «Εφημερίς Πολιτική Φιλολογική Εμπορική, εκδιδομένη κατά Τετάρτην και Σάββατον». Συντάκτες και ιδιοκτήτες: Μ. Δ. Σεϊζάνης και Κ. Γ. Κωνσταντινίδης.  Έτος Α΄, αρ. 1, Τετάρτη 1 Μαΐου 1874 - Έτος Δ΄, αρ. 304, 11 Ιουνίου 1877. Τα φύλλα υπάρχουν ψηφιοποιημένα στη Βιβλιοθήκη της Βουλής. Στην Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Τύπου καταγράφεται η συνέχεια της έκδοσης, με διακοπές, ώς το 1879. Η φιλολογική της ύλη ήταν ιδιαιτέρως αξιόλογη ενώ μεγάλο μέρος της παραμένει και σήμερα ενδιαφέρον και θα μπορούσε να αναδημοσιευθεί. 

Πέθανε στις 29 Νοεμβρίου 2024, σε ηλικία 94 ετών, ο συγγραφέας Ηλίας Παπαδημητρακόπουλος. Στρατιωτικός γιατρός, συγγραφέας, αρθρογράφος, κριτικός λογοτεχνίας και κινηματογράφου και φωτογράφος, ο Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος δημιούργησε, παρά το ευσύνοπτο της γραφής του, ένα μεγάλο σώμα διηγημάτων, δοκιμίων και κριτικών παρουσιάσεων άλλων λογοτεχνών. Το 2015 τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το σύνολο του έργου του. Κάποια μεταφράστηκαν στα γαλλικά και τα αγγλικά,  ενώ οι εκδόσεις Κίχλη, προβαίνουν σε μια μνημειακή και ποιοτική επανέκδοση (και το προσφέρουν στο ελληνικό κοινό), του συνολικού έργου του, καθώς αυτό παραμένει ζωντανό και επιθυμητό όχι μόνο από τους αναγνώστες των παλιών γενιών αλλά και των  καινούργιων. Το Books’ Journal αφιέρωσε το τεύχος 124, του Νοεμβρίου 2021, στο έργο του. Το κείμενο του Λάκη Δόλγερα που ακολουθεί ήταν το βασικό κείμενο (αυτό)παρουσίασης του συγγραφέα, με τα δικά του λόγια.

Η Μαρία Κάλλας, δεν έδινε συχνά συνεντεύξεις. Με αφορμή την κυκλοφορία ενός  άλμπουμ τεσσάρων δίσκων από μια μεγάλη εταιρεία δίσκων της Γαλλίας με αποσπάσματα από όπερες, ένα πανόραμα της τέχνης της, παραχώρησε συνέντευξη στον γνωστό Γάλλο μουσικογράφο, Ζακ Μπουρζουά.

Μόλις ανακοινώθηκε ο θάνατος του Γιάννη Μπουτάρη. Ήταν μια σπουδαία προσωπικότητα. Παραγωγός σπουδαίων φημισμένων κρασιών. Αλλά, πρωτίστως, ο μεγάλος μεταρρυθμιστής της Θεσσαλονίκης, ο πρώτος και ο μόνος έως αυτή τη στιγμή αιρετός άρχοντας που πολέμησε την ιδέα της πόλης των φαντασμάτων, που πάλεψε η πόλη να αναγνωρίσει το εβραϊκό παρελθόν της και να παλέψει για να γίνει μια ανοιχτή κοινωνία.

Υπηρέτρια. Το επάγγελμα που σήκωσε το μεγάλο βάρος της πρώιμης χειραφέτησης των γυναικών. Μακριά από τα σπίτια τους, στις άγνωστες συνθήκες της μεγάλης πόλης, ανήλικες οι περισσότερες, δούλευαν μέρα-νύχτα χωρίς στοιχειώδεις εγγυήσεις ασφάλειας. Στάθηκαν στα πόδια τους σε δύσκολες συνθήκες, πρόσφεραν υπηρεσίες στο κλειστό οικογενειακό περιβάλλον και η παρουσία τους έγινε αισθητή μέσα από ποικίλα δημοσιεύματα, από κινηματογραφικές ταινίες, ακόμη και από λογοτεχνικά έργα.

Ο Αντόνιο Σκάρμετα, ο λιγότερο ίσως συμβατικός Χιλιανός από όλους τους ομοτέχνους του, ο απαράμιλλος για την αισιοδοξία του, την αμεσότητά του και το χιούμορ συγγραφέας, πέθανε στα 84 του χρόνια.

Ο Δη­μή­τρης Β. Τρι­α­ντα­φυλ­λί­δης, στενός φίλος και υπέροχος συνεργάτης, δεν είναι πια μαζί μας. Ηττήθηκε στη μάχη με τον καρκίνο και πέθανε στις 26 Οκτωβρίου 2024, την ημέρα της γιορτής του.

Bahdra Sharma - Jeffrey Gettleman, “Escaping Russian Army”, The New York Times, International Edition, Σάββατο-Κυριακή, 29-30 Ιουνίου 2024, 1η και 6η σελίδα

Το ρεπορτάζ της εφημερίδας The New York Times, International Edition, 29-30 Ιουνίου 2024, από το Κατμαντού, ρίχνει φως σε μια άγνωστη στην Ελλάδα, πτυχή της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Μπορεί να γνωρίζουμε τη συστηματική δολοφονία αμάχων και  την καταστροφή των ουκρανικών πόλεων με βαλλιστικούς πυραύλους και ντρόουνς που αγοράζει ο Πούτιν από τους φίλους του, τη Βόρεια Κορέα και το Ιράν, μπορεί να γνωρίζουμε τις μαζικές δολοφονίες και τις λεηλασίες στα εδάφη που για λίγο χρόνο κατέλαβε ο στρατός του Πούτιν, μπορεί να γνωρίζουμε τις αρπαγές παιδιών και εφήβων Ουκρανών, την καταστροφή φραγμάτων ποταμών, τον βομβαρδισμό θεάτρων, μαιευτηρίων και σχολείων, μπορεί  να ξέρουμε για βρώμικο πόλεμο μέσω παραστρατιωτικών Τσετσένων, ποινικών κρατουμένων και των μισθοφόρων του άνθους της κοπριάς με το όνομα Βάγκνερ, καθώς και την επιδημία δηλητηριάσεων και ατυχημάτων των εχθρών και των φίλων του Πούτιν. Αλλά δεν γνωρίζουμε όλες τις βρώμικες δραστηριότητές του. Συγκεκριμένα δεν γνωρίζουμε ότι ο κύριος Πούτιν χρησιμοποιεί τα διεθνή κυκλώματα τράφικιν για τη στρατολόγηση νέων Νεπαλέζων και άλλων Ασιατών ως μισθοφόρων στο στρατό της Ρωσίας, σε έναν μακρύ πόλεμο φθοράς.