Ιράν: Ο Ρούσντι θα στήριζε την επέμβαση

Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, καθώς και του Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, αλλά και η επίθεση του Ιράν σε χώρες της περιοχής που φιλοξενούν αμερικανικές ή και βρετανικές βάσεις, όπως στην περίπτωση της Κύπρου, έχει δημιουργήσει συνθήκες περιφερειακής σύγκρουσης και μεγάλη ανησυχία.

Όπως ήταν αναμενόμενο, αυτή η κατάσταση έχει πυροδοτήσει τις συζητήσεις σε διάφορα επίπεδα. Ας ξεκινήσουμε από το επίπεδο της διεθνούς οργάνωσης. Η στρατιωτική επιχείρηση είναι όντως μονομερής και εκτός του πλαισίου του ΟΗΕ. Είναι μια επέμβαση που έρχεται σε συνέχεια της επιχείρησης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα η οποία οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Ασκείται, και δικαιολογημένα, έντονη κριτική στις συγκεκριμένες επιλογές των ΗΠΑ, στο πλαίσιο της νομιμότητας και της ηθικής, ακόμη και στη βάση περί δικαίου πολέμου, για τον οποίο έχουν επιχειρηματολογήσει διαχρονικά σπουδαίες προσωπικότητες, με τον Μάικλ Γουόλτζερ να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους θεωρητικούς περί ηθικής, δικαιοσύνης και πολέμου.

Αν αφήσουμε όμως το ζήτημα της νομιμότητας και της ηθικής και δούμε τον κίνδυνο από τις μονομερείς αυτές επιλογές των ΗΠΑ για τη διεθνή οργάνωση, πρέπει να προβληματιστούμε. Τα τραύματα από τη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράκ το 2003 είναι ακόμη πρόσφατα και δεν θα ήταν άδικο να πούμε πως το καθοδικό ελατήριο της αποτελεσματικότητας του ΟΗΕ ξεκίνησε εκείνη την περίοδο. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει και δείξει με τις επιλογές του πως δεν πιστεύει σε έναν κόσμο που στηρίζεται σε κανόνες, στο διεθνές δίκαιο και στους διεθνείς οργανισμούς, αλλά στην ισχύ και στην επιβολή της. Σε ένα σύστημα διεθνούς οργάνωσης που είχε εδώ και χρόνια δομικά προβλήματα, με αποτέλεσμα ο ΟΗΕ να μην μπορεί να επιτελέσει την πυρηνική του αποστολή, την υπεράσπιση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, προστέθηκε η πίεση από την αλλαγή στάσης των ΗΠΑ. Είναι χαρακτηριστικό πως ο Βλάντιμιρ Πούτιν άσκησε κριτική με όρους ηθικής και μη σεβασμού της κυριαρχίας των κρατών. Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε και το ενδεχόμενο η Κίνα να αξιοποιήσει τη συνθήκη που έχει δημιουργηθεί και να κάνει πράξη την απειλή της για την Ταϊβάν. Ο κόσμος της ισχύος δεν ισορροπεί εύκολα και αυτό, δυστυχώς, μπορεί να καταστεί εξόχως οδυνηρό για όλους μας.

Ο παραλυμένος ΟΗΕ

Ας δούμε όμως την κατάσταση και από μια άλλη οπτική. Μπορούσαν οι ΗΠΑ να επιτύχουν μια πολυμερή παρέμβαση στο πλαίσιο του ΟΗΕ εναντίον του Ιράν; Η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι, καθώς η Ρωσία ή η Κίνα ή και οι δυο μαζί θα ασκούσαν βέτο σε αυτή την πρόταση, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ενός θεσμού που δεν μπορεί να λειτουργήσει σε συνθήκες έντονου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, με τρεις από τις χώρες που έχουν δικαίωμα άσκησης βέτο (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία) να έχουν τελείως διαφορετική προσέγγιση και θέση σε μια σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανόμενης της διαχείρισης του Ιράν. Η κατάσταση θυμίζει έντονα την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και την παράλυση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Πρώτο σημείο, λοιπόν: με τις παρούσες συνθήκες, χρήση βίας εναντίον του Ιράν στο πλαίσιο του ΟΗΕ δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί.

Ας δούμε όμως αναλυτικότερα τη σχέση του Ιράν με την Κίνα και τη Ρωσία. Οι τρεις χώρες, και άλλες όπως η Βόρεια Κορέα, συνδέονται μέσω κοινών γεωπολιτικών συμφερόντων: κυρίως για την αντίθεσή τους στη Δύση, στη φιλελεύθερη δημοκρατία. Συνδέονται όμως και στο πλαίσιο της διεθνούς οργάνωσης, στην προσπάθεια αντιμετώπισης κυρώσεων από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Η Ρωσία συνεργάστηκε στενά με το Ιράν σε στρατιωτικά ζητήματα στη Μέση Ανατολή, κυρίως στη Συρία και στο Ιράκ, ενώ η Κίνα παρέχει διπλωματική υποστήριξη σε διεθνή φόρα και προωθεί μια πολυπολική αρχιτεκτονική ισχύος. Το τρίγωνο αυτό λειτουργεί ως πολυπολικό μέτωπο που ενισχύει τη στρατηγική αυτονομία του Ιράν απέναντι στη Δύση. Οικονομικά, η Κίνα είναι ο κύριος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου και επενδύει σε υποδομές, μεταφορές και τεχνολογία, ενώ η Ρωσία συνεργάζεται με το Ιράν σε έργα που παρακάμπτουν το σύστημα SWIFT και τη χρήση του δολαρίου. Αυτή η συνεργασία επέτρεψε στο Ιράν να διατηρεί σημαντικά έσοδα και να μειώνει την εξάρτηση από τις δυτικές αγορές, ενώ παράλληλα ενίσχυσε την οικονομική βιωσιμότητά του σε συνθήκες διεθνών κυρώσεων. Στο στρατιωτικό πεδίο, η Ομάδα Quds του Ιράν συνεργάστηκε με τις ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας στη Συρία, ενώ με την Κίνα πραγματοποιούνται κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και περιορισμένη συνεργασία σε τεχνολογίες drones και όπλων. Αυτή η τριμερής συνεργασία αύξησε την αμυντική ικανότητα του Ιράν και ενίσχυσε την περιφερειακή του επιρροή, χωρίς να απαιτεί την άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ ή τους συμμάχους τους. Ξεχωριστή αναφορά πρέπει να γίνει στο γεγονός πως από το 2022 το Ιράν έχει προμηθεύσει τη Ρωσία με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), όπως τα Shahed‑136 που έχουν χρησιμοποιηθεί από τις ρωσικές δυνάμεις στο πεδίο της μάχης στην Ουκρανία, μια πρώτη απόδειξη κακόβουλης εξωτερικής παρέμβασης σε ένοπλη σύγκρουση και στο εσωτερικό κρατών.

Ένα άλλο στοιχείο κριτικής αφορά την αυτοδιάθεση των κρατών και το σεβασμό της εθνικής τους κυριαρχίας. Ορισμένοι μάλιστα έφτασαν στο σημείο να μιλήσουν ακόμη και για διγλωσσία συγκρίνοντας τη στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν με την εισβολή στην Ουκρανία. Σαφώς και αυτό το επιχείρημα δεν μπορεί να σταθεί σε άλλο πλαίσιο, παρά μόνο στα επικοινωνιακά αφηγήματα της Ρωσίας για να δικαιολογήσει την εισβολή και να προσπαθήσει να απομονώσει την Ουκρανία.

16 Σεπτεμβρίου 2022, Τεχεράνη, Ιράν. Η Μάχσα Αμίνι, 22 χρόνων, όπως μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, λόγω της κακοποίησης που υπέστη ό από άνδρες της Αστυνομίας Ηθών. Η Αμίνι, που είχε συλληφθεί επειδή δεν φορούσε κάλυμμα στο κεφάλι της, υπέκυψε – κι ο θάνατός της ήταν η αφορμή για τη δημιουργία ενός γυναικείου κινήματος στο Ιράν που διεκδικούσε χειραφέτηση.

Iran Human Rights

Απειλή για ειρήνη και ασφάλεια

Είναι όμως το Ιράν μια χώρα που σέβεται το διεθνές δίκαιο, το πλαίσιο της καλής γειτονίας και την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια; Το καθεστώς του αρνείται το δικαίωμα ύπαρξης στο Ισραήλ και η πολιτική κουλτούρα του είναι δομημένη πάνω στον αντιαμερικανισμό και στην στοχοποίηση των ΗΠΑ - του «Μεγάλου Σατανά». Πέραν αυτού, ιδιαίτερα από το 2011 και έπειτα, το Ιράν δημιούργησε τον λεγόμενο «Άξονα της Αντίστασης» με τους Χούθι, τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ, το καθεστώς Άσαντ και διάφορες σιιτικές πολιτοφυλακές στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική. Το ενοποιητικό στοιχείο όλων αυτών είναι η εχθρική στάση έναντι του Ισραήλ, που είναι ο κοντινός εχθρός, και των ΗΠΑ που είναι ο μακρινός εχθρός. Με τους πληρεξούσιούς του, το Ιράν ενεπλάκη σε εμφύλιες συγκρούσεις, χρηματοδότησε τρομοκρατικές οργανώσεις και επιδίωξε την απόκτηση περιφερειακής ισχύος μέσω της αστάθειας και της ανασφάλειας. Το Ιράν παρείχε στις οργανώσεις αυτές στρατιωτική εκπαίδευση, οικονομική υποστήριξη, όπλα και πυραυλικά συστήματα και τεχνολογία drones.

Είναι χαρακτηριστική η ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών Υποθέσεων του Ιράν μετά την τρομοκρατική επίθεσης της Χαμάς στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023: «η δράση που έγινε στις 7 Οκτωβρίου 2023 [...] σηματοδότησε μια καμπή στην ιστορία του νόμιμου αγώνα του παλαιστινιακού έθνους ενάντια στην κατοχή και την καταπίεση του σιωνιστικού καθεστώτος».

Ξεχωριστό προφανώς κεφάλαιο αποτελεί το πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, καθώς και η ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων, ακόμη και μεγάλου βεληνεκούς, από το Ιράν. Είναι δύο διαστάσεις που μεγιστοποιούν την απειλή από το θεοκρατικό καθεστώς για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Τα ζητήματα αυτά, όμως, ήταν και τα σημεία διαφωνίας στο πλαίσιο των πρόσφατων διαπραγματεύσεων ΗΠΑ και Ιράν στη Γενεύη.

Επιπρόσθετα, το Ιράν είναι μια χώρα που έχει οργανωμένο δόγμα υβριδικής παρέμβασης και έχει πραγματοποιήσει συστηματικά υβριδικές επιχειρήσεις σε διάφορες χώρες, τόσο της περιοχής όσο και στη Δύση. Κατά συνέπεια, το δόγμα του Ιράν βασίζεται στην αξιοποίηση πληρεξούσιων δυνάμεων, ασύμμετρων στρατιωτικών δυνατοτήτων, τρομοκρατικών οργνανώσεων και εγκληματικών ομάδων.  πληροφοριακού  πολέμου και κυβερνοεπιθέσεων, ώστε να επεκτείνει την επιρροή του χωρίς να εμπλακεί σε άμεσο συμβατικό πόλεμο με ισχυρότερους αντιπάλους. Ορισμένα παραδείγματα υβριδικών επιθέσεων του Ιράν είναι η κυβερνοεπίθεση Shamoon εναντίον της εταιρείας Saudi Aramco, οι DDOS επιθέσεις Operation Ababil εναντίον χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στις ΗΠΑ, η κυβερνοεπίθεση στο καζίνο Las Vegas Sands, οι επιθέσεις με μαγνητικές νάρκες εναντίον δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν, επιθέσεις με πυραύλους και drones στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας που υλοποίησαν οι Χούθι. Απόπειρες όμως έγιναν και σε ευρωπαικές χώρες, όπως η απόπειρα βομβιστικής επίθεσης κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης της αντιπολίτευσης στη Γαλλία το 2018, το σχέδιο Ringsted το 2018, μια αποτυχημένη επιχείρηση των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών που στόχευε στη δολοφονία μελών του Arab Struggle Movement for the Liberation of Ahvaz (ASMLA) στη Δανία, ενώ στη Γαλλία και στη Γερμανία αποκαλύφτηκαν δίκτυα σχετιζόμενα με το Ιράν που σχεδίαζαν τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον εβραϊκών στόχων και στη Σουηδία και στη Γερμανία είχαν υπάρξει συλλήψεις εγκληματικών πυρήνων που προετοίμαζαν επιθέσεις σε διαφόρους στόχους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως και στην Ελλάδα είχε αποτραπεί σχεδιαζόμενη τρομοκρατική επίθεση από εγκληματική ομάδα που σχετιζόταν με το Ιράν εναντίον εβραϊκού στόχου, το 2023. Τον συντονισμό όλων αυτών των επιχειρήσεων έχει η Ομάδα Quds, μια ειδική μονάδα των Φρουρών της Επανάστασης που χειρίζεται τις μυστικές επιχειρήσεις, τη συνεργασία με ένοπλες ομάδες και τις υβριδικές επιχειρήσεις του Ιράν στο εξωτερικό.

Το Ιράν λοιπόν δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο, το πλαίσιο καλής γειτονίας και την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια. Παρεμβαίνει στο εσωτερικό των κρατών, αρνείται το δικαίωμα ύπαρξης του κράτους του Ισραήλ, πραγματοποιεί υβριδικές επιθέσεις, παίρνει μέρος σε εμφύλιες συγκρούσεις, χρηματοδοτεί τρομοκρατικές ομάδες και λειτουργεί αποσταθεροποιητικά. Συνιστά επομένως απειλή για την περιφερειακή, αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια.

Ένα φονικό καθεστώς

Το δεύτερο κρίσιμο ερώτημα είναι αν το καθεστώς του Ιράν εξασφαλίζει τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών του. Εδώ η απάντηση είναι ξεκάθαρα όχι. Πρόκειται για ένα αυταρχικό θεοκρατικό καθεστώς που ελέγχει πλήρως τις βασικές πτυχές της εξουσίας περιορίζοντας σε απόλυτο βαθμό τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών και κυρίως των γυναικών, των ΛΟΑΤΚΙ, των αντιπολιτευόμενων και των ακτιβιστών.

Από το 2008 και μετά, το καθεστώς του Ιράν έχει καταστείλει επανειλημμένα διαδηλώσεις πολιτών με βίαιο τρόπο, χρησιμοποιώντας στρατιωτικές δυνάμεις, αστυνομία και μυστικές υπηρεσίες. Στις εκλογές του 2009, γνωστές ως Πράσινη Επανάσταση, χιλιάδες διαδηλωτές διαμαρτυρήθηκαν για νοθεία, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 72 άνθρωποι, να τραυματιστούν πάνω από χίλιοι και να φυλακιστούν χιλιάδες ακτιβιστές και δημοσιογράφοι. Παρόμοιες κινητοποιήσεις το 2017–18, λόγω της οικονομικής κρίσης και της διαφθοράς, οδήγησαν σε εκατοντάδες συλλήψεις και σε περιορισμούς στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ η βίαιη καταστολή ήταν ιδιαίτερα έντονη στις μεγάλες πόλεις. Η καταστολή κορυφώθηκε το 2022, μετά το θάνατο της Μάχσα Αμίνι, με διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα για τα δικαιώματα των γυναικών και για τις πολιτικές ελευθερίες. Οι αρχές απάντησαν με πλαστικές σφαίρες, δακρυγόνα και περιορισμό του διαδικτύου, οδηγώντας σε τουλάχιστον 500 νεκρούς, χιλιάδες τραυματίες και πάνω από 20.000 συλλήψεις, σύμφωνα με ανεπίσημες εκθέσεις.

Τίποτε όμως δεν μπορεί να συγκριθεί με το μέγεθος και την ένταση της καταστολής και της ωμής βίας που ασκήθηκε εναντίον των διαδηλωτών στις ογκωδέστατες συγκεντρώσεις που ξέσπασαν σχεδόν σε όλο το Ιράν τον Δεκέμβριο του 2025 και τον Ιανουάριο του 2026. Ήταν οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις, με χαρακτηριστικά κοινωνικής εξέγερσης εδώ και δεκαετίες. Αλλά και η καταστολή ήταν πρωτοφανής με αξιοποίηση των ένοπλων δυνάμεων, των σωμάτων ασφαλείας, μέχρι και μισθοφόρων από τις ομάδες πληρεξουσίων και παραστρατιωτικές ομάδες. Οι εκτιμήσεις για τους χιλιάδες νεκρούς και για δεκάδες χιλιάδες συλληφθέντες που καταδικάστηκαν για προδοσία κ.λπ. σοκάρουν. Συνολικά, τα τελευταία δεκαοκτώ χρόνια, το καθεστώς χρησιμοποιεί έναν θανατηφόρο συνδυασμό βίας, εκφοβισμού και ελέγχου επικοινωνιών για να περιορίσει τη συμμετοχή των πολιτών στις διαμαρτυρίες, διατηρώντας αυστηρά τον έλεγχο της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Ενώ και οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στο καθεστώς, λόγω της δραστηριότητας που περιγράφτηκε προηγουμένως, έχουν μεγάλη επίπτωση στην καθημερινότητα των πολιτών του Ιράν.

O Αλί Χαμενεΐ προσεύχεται σε σιιτική τελετή, το 2017. Ο Χαμενεΐ ήταν ο δεύτερος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, μετά το θάνατο του Χομεϊνί, από το 1989 έως την εξόντωσή του, στις 28 Φεβρουαρίου 2026, έπειτα από βομβαρδισμό των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ο θάνατός του σηματοδοτεί την έναρξη του πολέμου των Αμερικανών και των Ισραηλινών κατά του Ιράν.

Khamenei.ir

Το αίτημα της μεταρρύθμισης

Πως αντέδρασε η διεθνής κοινότητα έναντι του Ιράν όλα αυτά τα χρόνια; Με κυρώσεις, οι οποίες όμως έχουν μεγαλύτερες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών, παρά στα ίδια τα μέλη του θεοκρατικού καθεστώτος· και με συμφωνίες ελέγχου του πυρηνικού προγράμματος, όπως για παράδειγμα τη λεγόμενη Ενδιάμεση Συμφωνία που είχε συναφθεί επί διακυβέρνησης Ομπάμα, οι οποίες όμως αναπτύσσονταν σε ένα καθεστώς αμοιβαίας καχυποψίας που καθιστά τον ουσιαστικό έλεγχό τους προβληματικό.

Και τα δικαιώματα των πολιτών του Ιράν; Οι διαμαρτυρόμενοι; Οι περήφανες και γενναίες γυναίκες; Οι φυλακισμένοι; Οι εκτελεσθέντες; Τι έχει κάνει η διεθνής κοινότητα για τα εκατομμύρια των ανθρώπων που είναι εναντίον του καθεστώτος; Μόνο δηλώσεις υποστήριξης, κάποιες περαιτέρω κυρώσεις και κινητοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στην πράξη, όμως, οι άνθρωποι αυτοί έχουν εγκαταλειφθεί στην θανατηφόρο βία και την ωμή καταστολή του καθεστώτος.

Για πρώτη φορά, με γενικόλογο και άγαρμπο βέβαια τρόπο, ήταν ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ που τους ζήτησε να συνεχίσουν να αγωνίζονται γιατί «η βοήθεια έρχεται». Στους πολίτες του Ιράν είχε απευθυνθεί και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπένγιαμιν Νετανιάχου, κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Δώδεκα Ημερών, λέγοντάς τους πως θα τους βοηθήσουν να ανατρέψουν το θεοκρατικό καθεστώς.

Όταν υπάρχουν συστηματικές καταπατήσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων από ένα καθεστώς, η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να μένει αμέτοχη. Σε αυτό το πλαίσιο αναδείχτηκε το παράδειγμα της ανθρωπιστικής επέμβασης: η χρήση βίας από τα κράτη με σκοπό να εμποδίσουν ή να τερματίσουν συστηματικές και κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων για λογαριασμό ανθρώπων που δεν είναι υπήκοοί τους, χωρίς τη συγκατάθεση της τοπικής κυβέρνησης και με ή χωρίς την εξουσιοδότηση του ΟΗΕ. Στις ανθρωπιστικές επεμβάσεις ασκήθηκε έντονη κριτική, γι’ αυτό από το 2005 το πλαίσιο του ΟΗΕ έχει συγκεκριμμένη πρόβλεψη που θα έπρεπε να έχει μπει στο τραπέζι στην περίπτωση του Ιράν. Η «R2P» (Responsibility to Protect), όπως αναφέρεται πιο συχνά, είναι μια αρχή που υιοθετήθηκε στην Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής του 2005, κατά την οποία οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων έλαβαν μέτρα για τη θωράκιση των πληθυσμών από γενοκτονίες, εγκλήματα πολέμου, εθνοκαθάρσεις και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ορίζει ότι κάθε κράτος οφείλει να προστατεύει τον πληθυσμό του από γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου, εθνοκάθαρση και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Αν το κράτος αποτύχει, η διεθνής κοινότητα, μέσω του ΟΗΕ, έχει την ευθύνη να παρέμβει διπλωματικά ή, ως έσχατη λύση, δυναμικά. Προστατεύει το Ιράν τον πληθυσμό του; Όχι, τους καταπατά τα δικαιώματα και τους δολοφονεί.

Πέραν όμως αυτής της διάστασης, η δραστηριότητα του Ιράν στη Μέση Ανατολή, αλλά και ευρύτερα, το αναδεικνύει ως απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Σε αυτό το σημείο έρχεται μια ακόμη μεγάλη πρόκληση για τον ΟΗΕ και το πλαίσιό του, οι υβριδικές επιχειρήσεις και ο υβριδικός πόλεμος, η γκρίζα δηλαδή ζώνη και πώς μπορούν να ενταχθούν στο πλαίσιο του Χάρτη του ΟΗΕ, για παράδειγμα στο Άρθρο 39 για τη διατάραξη της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.

Ζούμε σε μια εξαιρετικά δύσκολη συνθήκη που αποτυπώνεται με τον πλέον εμφατικό τρόπο στο δίλημμα μεταξύ απάθειας έναντι του καθεστώτος του Ιράν και μονομερούς ενέργειας. Δεν πρέπει να εγκλωβιστούμε σε αυτό το δίλημμα. Ο ΟΗΕ βρίσκεται στη φάση που οδήγησε στην απαξίωση της Κοινωνίας των Εθνών. Είναι η στιγμή μια μια γενναία μεταρρύθμιση που θα απηχεί την πραγματικότητα, τις προκλήσεις, τις απειλές και τις αναγκαιότητες του σήμερα. Το μεταπολεμικό σύστημα διεθνούς οργάνωσης είναι πλέον παρωχημένο. Δεν μπορεί να υπάρχει δυνατότητα βέτο στο πλαίσιο του γεωπολιτικού ανταγωνισμού και δεν μπορεί η σύνθεση του Συμβουλίου Ασφαλείας να αποτυπώνει το τραπέζι των νικητών του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Αν δεν μεταρρυθμίσουμε το πλαίσιο για να γίνει εφικτή και αποτελεσματική η πολυμερής και θεσμική απάντηση στις εκκλήσεις πολιτών, όπως στην περίπτωση του Ιράν, η μονομέρεια και ο ανταγωνισμός της ισχύος θα καλύψουν το διεθνές δίκαιο και τους κανόνες μας.

^[1] Mehdi Khalaji, The Rushdie Attack and Iran’s Deceptive “Fatwas”, The Washington Institute, Policy Watch 3641, https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/rushdie-attack-and-irans-deceptive-fatwas