Γνώμες

Πριν από μερικές εβδομάδες, επιχειρήσαμε μια γενική προσέγγιση του ζητήματος της εσωτερικής αποσταθεροποίησης και της σχέσης της με τα εθνικά συμφέροντα (https://booksjournal.gr/gnomes/5972-esoteriki-apostatheropoiisi-kai-ethnika-symferonta). Στο σημερινό κείμενο επανερχόμαστε, εστιάζοντας αποκλειστικά στην ελληνική πολιτική σκηνή και στη διαχρονική λογική που διαμορφώνει αυτή τη συζήτηση.

Τον περασμένο Οκτώβριο η Επιτροπή της Βενετίας γιόρτασε τα 35 της χρόνια. Τι είναι όμως αυτή η Επιτροπή; Το βέβαιο είναι ότι δεν έχει σχέση με τη μελέτη της Βενετίας, όπως θα υπέθετε κανείς αυθόρμητα. Το επίσημο όνομά της είναι «Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου» και αποτελεί συμβουλευτικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης για συνταγματικά ζητήματα.

Εδώ και λίγο καιρό, η γαλλική πλατφόρμα Desk Russie δημοσιεύει σε συνέχειες το βιβλίο Πριν από το τέλος της ιστορίας; Οι όψεις του ρωσικού αντι-κόσμου (κυκλοφορεί στα ρωσικά από τις εκδόσεις Franc-Tireur USA) του ρωσοαμερικανού φιλοσόφου Μιχαήλ Επστάιν (https://desk-russie.eu/2026/01/11/le-schizofascisme.html). Στο έκτο κεφάλαιο, ο συγγραφέας εμβαθύνει στο φαινόμενο που ονομάζει «σχιζοφασισμό», αυτή την αλλόκοτη αμφισημία της ρωσικής ψυχής που της επιτρέπει να συμμερίζεται τα φασιστικά ιδεώδη παραμένοντας ταυτόχρονα συναισθηματική και άπληστη· να χύνει το αίμα των γειτόνων της και συγχρόνως να νιώθει ότι εξαγνίζεται μέσα από την προσευχή. Το κεφάλαιο αυτό, με την άδεια του συγγραφέα, δημοσιεύεται παρακάτω.

Στις 14 Αυγούστου 2022, η εφημερίδα Καϊχάν —η οποία ανήκε στον Αλί Χαμενεΐ και διευθύνεται από τον εκπρόσωπό του Χοσεΐν Σαριατμαντάρι— ασχολήθηκε με την επίθεση στον συγγραφέα Σαλμάν Ρούσντι, σε ένα άρθρο με τίτλο: «Ο Σαλμάν Ρούσντι παγιδευμένος στη θεϊκή εκδίκηση: ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Mάικ Πομπέο είναι οι επόμενοι στόχοι». Το άρθρο υποστήριζε ότι η επίθεση εναντίον του «αποστάτη συγγραφέα […] που προσέβαλε τον προφήτη του Ισλάμ» έπρεπε να θεωρηθεί η ιρανική απάντηση στη στοχευμένη δολοφονία του στρατηγού των Φρουρών της Επανάστασης, Κασέμ Σολεϊμανί, από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2020. Στη συνέχεια, το άρθρο διατύπωνε την εξής απειλή: «Δεν πρέπει να παραμείνουμε παθητικοί και να κάνουμε λάθος υπολογισμούς… Η απάντηση στην εχθρότητα δεν μπορεί να είναι ευσεβείς πόθοι και παθητικότητα… Η επίθεση στον Σαλμάν Ρούσντι αποδεικνύει ότι η εκδίκηση εναντίον εγκληματιών στο έδαφος των ΗΠΑ δεν είναι δύσκολη, από εδώ και πέρα ο Τραμπ και ο [πρώην υπουργός Εξωτερικών του] Πομπέο θα βρίσκονται αντιμέτωποι με ακόμη πιο σοβαρή απειλή»^[1]. Ο Ρούσντι έχει πολλές φορές χαρακτηρίσει το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν εγκληματικό, χορηγό της τρομοκρατίας και διεφθαρμένο κράτος. Ζητήματα που ήρθαν ξανά στην επιφάνεια.

Η πολεμική οικονομία της Ουκρανίας και τα διδάγματα για την Ευρώπη

Ψευδολογία, προπαγάνδα και δολοφονία χαρακτήρα: Η ανάρτηση Τραμπ κατά του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄

Στο τελευταίο τεύχος του Books Journal που κυκλοφορεί δημοσιεύεται συνέντευξη που παραχώρησε o senior  editor του σπουδαίου ιστορικού περιοδικού The Atlantic, David Frum. Σε αυτήν αναφέρεται, μεταξύ άλλων,  στην παραπληροφόρηση, την προπαγάνδα και τους τρόπους με τους οποίους ο αναγνώστης και οι θεατής μπορούν να διακρίνουν την ήρα από το στάρι, το ψέμα και την προπαγάνδα από την αλήθεια. Για να το πετύχουν είναι κρίσιμο να αναζητούν τις πηγές κάθε είδησης και να τις μαθαίνουν από οργανισμούς κύρους.

Διάλογος για τη βία, την αλήθεια και το όριο του διαλόγου ανάμεσα στον Ξενοφώντα Α. Μπρουντζάκη και την Τεχνητή Νοημοσύνη

Περί επιθετικών μεταρρυθμίσεων και σκληρής λιτότητας τύπου Μιλέι

Γνωστοί και μη εξαιρεταίοι οι βιβλικοί Γραμματείς και Φαρισαίοι, και μέρες που είναι τι πιο φυσικό να μας έρχονται στο νου τέτοιες συμπεριφορές, διαβάζοντας για τους πολιτικούς οι οποίοι ως σύγχρονοι γραμματείς και φαρισαίοι διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους από αγανάκτηση για την καταστροφή της δημοκρατίας μας εκ μέρους της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού, λόγω των τριών δικογραφιών της Ευρωπαίας Εισαγγελέα που πρόσφατα απεστάλησαν στη Βουλή.

Υπάρχει μια λεπτή, σχεδόν αόρατη γραμμή ανάμεσα στη δημόσια ευαισθησία και στην υλική της προϋπόθεση. Οι δηλώσεις υπέρ της ειρήνης, οι συναυλίες για «καλό σκοπό», οι αναρτήσεις για το περιβάλλον και την ηθική της μη επέμβασης συγκροτούν ένα αφήγημα καθαρό, καθησυχαστικό, σχεδόν λυτρωτικό. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτό το αφήγημα ακουμπήσει στο έδαφος της πραγματικότητας,  εκεί όπου τίποτα δεν είναι αφηρημένο, και καθετί έχει κόστος, βάρος και...  καύσιμο.

Τα social media μου έχουν μετατραπεί σε θέατρο του παραλόγου. Ένας γραφίστας, που έχει χτίσει καριέρα σχεδιάζοντας τετριμμένες εταιρικές ταυτότητες χωρίς να έχει ποτέ δείξει το παραμικρό πολιτικό ενδιαφέρον για την επικαιρότητα, εμφανίζεται ξαφνικά να αγορεύει, σαν ιστορικός, για την «εγκληματική» Διακήρυξη Μπάλφουρ του 1917. Λίγο πιο κάτω, ένας DJ γνωστός για τα μισογυνικά του σχόλια ανακαλύπτει τον φεμινισμό – αλλά μόνο όταν πρόκειται να ασκήσει κριτική στο υποτιθέμενο «pinkwashing» του Ισραήλ, καταγγέλλοντας την «κουλτούρα του βιασμού» στους ισραηλινούς εποικισμούς. Λίγο αργότερα, ένας θεωρητικός που δεν έχει ποτέ εκφραστεί δημόσια για τίποτ’ άλλο πέρα από μουσικολογικά θέματα και περιορισμένου ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος, παίρνει δημόσια θέση για το Μεσανατολικό, λες και είμαστε σε θεατρική παράσταση όπου ο «γιατρός» του χωριού τοποθετείται επί παντός επιστητού. Εντωμεταξύ, μία επιμελήτρια τέχνης με οικογενειακή περιουσία που σχετίζεται με ελληνοεβραϊκές οικογένειες οι οποίες εκδιώχθηκαν το 1940, κάνει κηρύγματα στους ακολούθους της για το πώς οι κατηγορίες περί αντισημιτισμού χρησιμοποιούνται ως όπλο για να φιμώσουν τη νόμιμη κριτική στο Ισραήλ. Αυτή είναι η πραγματικότητα των ελληνικών social media από τις 7 Οκτωβρίου και μετά: ένα τοπίο όπου οποιοσδήποτε και οποιαδήποτε, απ’ όπου κι αν προέρχεται, βρίσκει την ιδανική ευκαιρία να ανακαλύψει ξανά τον εαυτό του/της – ως ηθικό, κοινωνικά ευαισθητοποιημένο άτομο με ισχυρές πολιτικές θέσεις, χωρίς βεβαίως να ρισκάρει τίποτα που θα μπορούσε να επηρεάσει την καριέρα του/της ή την κοινωνική του/της θέση.

Γιατί οι μελλοντικές εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία αποτελούν ένα κρίσιμο αλλά δευτερεύον ζήτημα