Γνώμες
Η έκδοση Benchmarking Working Europe 2026 του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Συνδικάτων (ETUI) και της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (ETUC) αποτελεί μία από τις πιο ολοκληρωμένες αποτιμήσεις της σημερινής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού σχήματος. Το βασικό ερώτημα που διατρέχει το σύνολο της μελέτης είναι αν η Ευρώπη μπορεί να εξελιχθεί σε μια πραγματικά «στρατηγική» δύναμη σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από πολέμους, γεωπολιτικό ανταγωνισμό, ενεργειακές κρίσεις, τεχνολογικές μεταβολές και κλιματική αβεβαιότητα.
Υπάρχει κάτι σχεδόν συγκινητικό στον τρόπο με τον οποίο ένα τμήμα της ελληνικής αντιπολίτευσης κατορθώνει κάθε φορά να μετατρέπει μια αμυντική κίνηση της χώρας σε εθνικό μνημόσυνο πανικού. Πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο πρώτος κύκλος ενημέρωσης για την απομάκρυνση των Patriot από την Κάρπαθο, ένα ολόκληρο οικοσύστημα τηλεοπτικών ειδικών, επαγγελματιών ανησυχούντων, μεσσιών της γεωπολιτικής και μόνιμων προφητών της καταστροφής έσπευσε να εξηγήσει ότι η Ελλάδα απογυμνώνεται, παραδίδεται, καταρρέει και εγκαταλείπει το Αιγαίο σχεδόν με λευκή σημαία.
Η σημερινή κρίση που συγκλονίζει το βρετανικό πολιτικό σύστημα δεν αφορά πλέον αποκλειστικά το μέλλον του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ ούτε περιορίζεται στις εσωτερικές αναταράξεις του Εργατικού Κόμματος. Αντιθέτως, μοιάζει να αποτυπώνει κάτι βαθύτερο: την εξάντληση ενός ολόκληρου πολιτικού και κοινωνικού μοντέλου που κυριάρχησε στη Βρετανία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το Γιούρογκρουπ της 15ης Φεβρουαρίου 2015 ενέκρινε με οριακή πλειοψηφία παλαιότερη πρόταση της υπουργού Μαρία Σλέχτερ, γνωστής στους κύκλους των Βρυξελλών απλώς ως Banken-Protector —της ιδίας που στο τελευταίο της βιβλίο, Die Pensionisten sind überflüssiges Fett, είχε εισηγηθεί την κατάργηση της σύνταξης γήρατος ως μέτρο δημοσιονομικής ευρωστίας— για την εκποίηση της Ακρόπολης (αλλά μήπως εννοούσε τον Παρθενώνα;) από το ελληνικό κράτος προς μείωση του χρέους. Υπέρ ψήφισαν, μεταξύ άλλων, η Γερμανία, ο λαμπρός φάρος της δημοσιονομικής πειθαρχίας, και οι σκανδιναβικές χώρες – για λόγους αρχής. Καθοριστική απεδείχθη η ψήφος της Μάλτας, δείχνοντας ότι ακόμη και μια τόσο δα χώρα μπορεί να επηρεάσει τις ευλογοφανείς ευρωπαϊκές εξελίξεις. Η απόφαση συμπεριλήφθηκε στο τρίτο μνημόνιο, με ρητή πρόβλεψη ότι η διαδικασία θα προωθηθεί κατά προτεραιότητα.
Μολις χθες έγραψα ένα κείμενο για μια πολύ συγκεκριμένη παθογένεια της εγχώριας πολιτιστικής ζωής: την τάση να παρακάμπτεται η ουσία μιας ιδέας και να αντικαθίσταται η συζήτηση από ηθικολογική μικροαστυνόμευση, υπαινιγμούς και δημόσιες πόζες αγανακτισμένης ευαισθησίας. Αφορμή ήταν οι αντιδράσεις γύρω από το βιβλίο Big Bang 1970–1973 του Στάθη Καλύβα και της Νατάσσας Τριανταφύλλη (https://booksjournal.gr/gnomes/6051-o-kalyvas-kai-oi-epaggelmaties-tis-politistikis-aganaktisis).
Στο μεταπολιτευτικό μας οικοσύστημα καλλιεργείται εδώ και δεκαετίες κάτι βαθιά ελληνικό στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τα βιβλία, τις ιδέες και γενικότερα οτιδήποτε ξεφεύγει, έστω και ελάχιστα, από την εγκεκριμένη ηθική χορογραφία της εγχώριας διανόησης. Δίπλα στην κρίση παρασιτεί διαρκώς η μικροπρεπής επιτήρηση· μια σχεδόν ενστικτώδης ανάγκη να μετατραπεί το ασήμαντο στραβοπάτημα σε αφορμή δημόσιας αγανακτισμένης πόζας, η υποσημείωση σε ηθικό δράμα και το ανθρώπινο λάθος σε τεκμήριο πνευματικής ανηθικότητας.
Μανιφέστο για τη Συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας, INAT, https://in-at.gr/i-kyvernosa-aristera-tis-neas-epochis
Το μανιφέστο έχει συνταχθεί από επιτροπή επαϊόντων, ανθρώπων δηλαδή, με περγαμηνές, πολιτικής επιστήμης, ιστορίας, δημόσιας διοίκησης. Με διδακτορικά, οι περισσότεροι, καθηγητές πανεπιστημίου, και επικεφαλής τους, ο αγαπητός Γιώργος Σιακαντάρης, δόκτωρ κοινωνιολογίας, μελετητής και βαθύς γνώστης της ιστορίας, της φιλοσοφίας και των πολιτικών της σοσιαλδημοκρατίας. Είχα λοιπόν σοβαρό πρόβλημα. Μήπως υπερβάλω; Μήπως είναι αμετροεπές να εκφράζομαι με τόσο απαξιωτικό τίτλο για ένα πολιτικό κείμενο γραμμένο από άτομα που διαθέτουν, αναμφίβολα, ισχυρότατο υπόβαθρο στις κοινωνικές επιστήμες; Έτσι, αποφάσισα να ανατρέξω σε ένα εξαιρετικό βιβλίο που κυκλοφόρησε το 2019.