Κριτικές

The Post: Απαγορευμένα μυστικά (The Post), έγχρωμη αμερικανική παραγωγή, πολιτικό θρίλερ του Στήβεν Σπίλμπεργκ. Παίζουν: Τομ Χανκς, Μέριλ Στριπ, Άλισον Μπρι, Σάρα Πόλσον, Κάρι Κουν, Ντέιβιντ Κρος, Μπρους Γκρίνγουντ, Τρέισι Λετς, Μπομπ Όντενκιρκ. Διάρκεια: 101’. Διανομή: Odeon

Πολιτική χωρίς στρατευμένες φανφάρες, επίκαιρη αλλά και διαχρονική, η νέα ταινία του Στήβεν Σπίλμπεργκ ανανεώνει το είδος του πολιτικού θρίλερ με τον καλύτερο τρόπο.

Καρολίνα Μέρμηγκα, Ο Έλληνας γιατρός. Μυθιστόρημα, Μελάνι, Αθήνα 2016, 579 σελ.

Γεννήθηκε στη Μάνη, σπούδασε ιατρική στην Αθήνα, μυήθηκε στις αξίες της ελευθερίας, του ορθολογισμού και της πνευματικότητας στη Γερμανία. Στην Ελλάδα, η μοίρα το έφερε να ζήσει, από καίριες θέσεις, τις μεγάλες (αλλά όχι και υποχρεωτικά μεγαλειώδεις) στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της, από τον πόλεμο του 1897 μέχρι τη γερμανική Κατοχή, προσπαθώντας να διαφυλάξει τις αξίες του και την αξιοπρέπεια του. Ήταν πρόσωπο υπαρκτό, ιατρός χειρουργός, ονομαζόταν Κωνσταντίνος Μέρμηγκας – και η απόγονός του, Καρολίνα Μέρμηγκα, στηριγμένη στα προσωπικά μεμοραμπίλια, αλλά και σε πλήθος ιστορικές πηγές, τον έκανε κυρίαρχο πρόσωπο ενός νέου μυθιστορήματος για την εθνική μας αυτογνωσία. Ενός απαραίτητου αναγνώσματος σε δύσκολους καιρούς – όχι μόνο για την αναγνωστική απόλαυση που προσφέρει.

Joshua Rubenstein, Οι τελευταίες ημέρες του Στάλιν, μετάφραση από τα αγγλικά: Μιχάλης Μακρόπουλος, Ψυχογιός, Αθήνα 2017, 360 σελ.

Λίγο πριν πεθάνει ο Στάλιν είχε προλάβει να ενοχοποιήσει μια ομάδα σπουδαίων γιατρών ότι δήθεν ήθελαν να τον εξοντώσουν. Λόγω της εβραϊκής καταγωγής των περισσοτέρων, οι οποίοι φυλακίστηκαν και ετοιμάζονταν να περάσουν από δίκη, η Πράβδα αλλά και το σατιρικό Κροκοντίλ, ενορχήστρωσαν μια αντισημιτική υστερία. Ωστόσο, και χωρίς τους «κακούς» γιατρούς ο Στάλιν πέθανε ξαφνικά με αποτέλεσμα οι επίγονοί του, σχετικώς απροετοίμαστοι, να επιδοθούν σε μια ανηλεή μάχη για τη διαδοχή. Απ’ αυτή τη μάχη, δεν βγήκε νικητής ο πολύς Λαυρέντι Μπέρια, ο άνθρωπος που εργάστηκε αόκνως διεκπεραιώνοντας τα εγκλήματα της Εποχής του Τρόμου... Ο αμερικανός ιστορικός Τζόσουα Ρούμπινσταϊν παραδίδει στους αναγνώστες ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα. [ΤΒJ]

Primo Levi, Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος, μετάφραση από τα ιταλικά: Χαρά Σαρλικιώτη, Άγρα, Αθήνα 2009, 275 σελ.

Τον Απρίλιο του 2017 συμπληρώθηκαν τριάντα χρόνια από την αυτοκτονία του Πρίμο Λέβι. Φέτος έκλεισαν 70 χρόνια από την πρώτη έκδοση του Se questo è un uomo, που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1947 στο Τορίνο από τον μικρό εκδοτικό οίκο του Antonicelli και 60 από την οριστική έκδοση του Einaudi, η οποία άνοιξε το δρόμο για την αγγλική και τη γερμανική μετάφραση αμέσως, και αργότερα και για τις υπόλοιπες. Είκοσι χρόνια κλείνουν τον Δεκέμβριο του 2017 από την έκδοση της ελληνικής μετάφρασης του πρώτου του βιβλίου, του Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος, που εγκαινίασε και την όψιμη υποδοχή του Λέβι επιτέλους και στην Ελλάδα, στις εξαιρετικά φροντισμένες εκδόσεις της Άγρας, με τα πλούσια επίμετρα. [Αναδημοσίευση από το τεύχος 83 του Books' Journal]

Η πιο σκοτεινή ώρα (Darkest Hour). Εγχρωμη δραματική ταινία, αμερικανική παραγωγή 2017, σε σκηνοθεσία Τζο Ράιτ με τους: Γκάρι Όλντμαν, Λίλι Τζέιμς, Κριστίν Σκοτ-Τόμας, Μπεν Μέντελσον. Διάρκεια: 125'. Διανομή: UIP.

Την ώρα που οι γερμανοί ναζί εισβάλλουν αιφνιδιαστικά στη Γαλλία, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ αναλαμβάνει επικεφαλής της βρετανικής κυβέρνησης εθνικής ενότητας, αντιμετωπίζοντας τη δυσπιστία του βασιλιά και την επιφυλακτικότητα των βουλευτών του ίδιου του κόμματός του. Έχει όμως έναν υψηλό προρισμό: να σώσει τη Βρετανία και την Ευρώπη, τις ιδέες της ελευθερίας, πάση θυσία. [ΤΒJ]

 Truman Capote, Εν ψυχρώ, μετάφραση από τα αγγλικά: Αύγουστος Κορτώ, Πατάκη, Αθήνα 2017, 484 σελ.

Στις 15 Νοεμβρίου 1959, δολοφονήθηκαν τα τέσσερα μέλη της οικογένειας Κλάττερ που βρίσκονταν στο σπίτι τους, στην άσημη κωμόπολη Χόλκομπ του Κάνσας. Ο Τρούμαν Καπότε ερεύνησε την υπόθεση, απεσταλμένος στην περιοχή του New Yorker, και με το υλικό που συνέλεξε από μαρτυρίες και την έρευνά του, έγραψε το πιο διάσημο μυθιστόρημά του. Ένα αφήγημα που διαβάζεται συνέχεια με το ίδιο ενδιαφέρον. Αναδημοσίευση από το τεύχος 82, Νοέμβριος 2017, του Books' Journal [ΤΒJ]

Γιάνης Βαρουφάκης, Ανίκητοι ηττημένοι, μετάφραση από τα αγγλικά: Πέτρος Γεωργίου, Αλέξανδρος Βαφειάδης, Μαρία Χρίστου, Πατάκη, Αθήνα 2017 

Yanis Varoufakis, Adults in the Room: My Battle with Europe’s Deep Establishment, The Bodley Head, London 2017, paperback i-ix και 550 σελ.

Το πολυσυζητημένο βιβλίο του υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας, στην πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ, κυκλοφόρησε και στα ελληνικά. Έχει ήδη συζητηθεί αποσπασματικά, με ιδιαίτερη ζέση, στον ελληνικό Τύπο. Το βιβλίο συμπληρώνει χωρίς να αλλάζει ριζικά τις ήδη δημοσιευμένες αφηγήσεις του συγγραφέα για τα δεδομένα της θητείας του. Ένα νέο στοιχείο είναι ότι ο Βαρουφάκης αποκαλύπτει τη χαμηλή εκτίμηση που είχε και έχει για τον Αλέξη Τσίπρα, τον Γιάννη Δραγασάκη και τον Νίκο Παππά. Όσο για το περίφημο Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, ο συγγραφέας αποδίδει στον Νϊκο Παππά την ομολογία ότι ήταν ένα ψέμα. Ότι, δηλαδή, δεν ήταν το «πραγματικό» οικονομικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά μόνο ένα «κάλεσμα στον αγώνα». Aναδημοσίευση, με μικρές προσαρμογές επειδή το βιβλίο κυκλοφορεί και στα ελληνικά, από το τχ. 80, Σεπτέμβριος 2017, του Books' Journal [ΤΒJ]

100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, το περιοδικό μας παρουσιάζει τις εκδόσεις και βασικά επεισόδια μιας εξέγερσης που έγινε στο όνομα μιας δικαιότερης κοινωνίας για να οδηγήσει στη δημιουργία τεράστιων αυταρχικών, στρατοκρατικών, καταπιεστικών και δολοφονικών καθεστώτων. Το μεγάλο αφιέρωμα στα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση άρχισε στο τεύχος 80, Σεπτεμβρίου 2017, και θα συνεχιστεί το προσεχές διάστημα. Δημοσιεύουμε, κατ' αρχάς, το καταστατικό εισαγωγικό κείμενο με το οποίο άνοιξε το αφιέρωμα. Έπεται συνέχεια. [TBJ]

Pierre - André Taguieff, Ο εξτρεμισμός και τα είδωλά του. Επίκαιρες σκέψεις για τον τζιχαντισμό, την άκρα δεξιά, τον αντισημιτισμό, τον λαϊκισμό και τη συνωμοσιολογία, μετάφραση από τα γαλλικά - επιμέλεια: Ανδρέας Πανταζόπουλος, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2017, 240 σελ.

Φιλόσοφος, ιστορικός των ιδεών και πολιτικός επιστήμονας, διευθυντής ερευνών στο CNRS, ο Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ επιστρέφει στην ελληνική αγορά με ένα επίκαιρο δοκίμιο (πρόσφατα έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη και το βιβλίο του Σύντομη πραγματεία περί συνωμοσιολογίας).  Αντικείμενό του νέου βιβλίου του Ταγκιέφ είναι οι μόνιμες διερωτήσεις του στοχαστή τα χρόνια της κρίσης, στη χώρα του και στην Ευρώπη: Ο εξτρεμισμός και ο ριζοσπαστισμός συμβάλλουν να κατανοήσουμε τη σημερινή κοινωνικοπολιτικοϊδεολογική πραγματικότητα ή τη συσκοτίζουν; Γιατί συχνά η Αριστερά καθρεφτίζεται στις ιδεολογικές επεξεργασίες της άκρας Δεξιάς για θέματα ενωμένης Ευρώπης, δημαγωγίας, εθνικισμού; Αλλά και γιατί, ακόμα και σήμερα, ο τζιχαντισμός συγκινεί, ως «αντι-ουτοπία», τμήματα της γαλλικής και της ευρωπαϊκής νεολαίας; Και πώς εκφράζεται η σύγχρονη εβραιοφοβία; Όλα σχεδόν τα κείμενα του τόμου δημοσιεύονται για πρώτη φορά και είναι όλα τους πρόσφατα, γραμμένα τον Δεκέμβριο του 2016 και τον Ιανουάριο του 2017. [ΤΒJ]

Δουνκέρκη (Dunkirk). Aγλλο-ολλανδο-γαλλο-αμερικανική ταινία, σε σκηνοθεσία του Κρίστοφερ Νόλαν με τους: Φιόν Γουάιτχεντ, Μπάρι Κέογκαν, Μαρκ Ρέιλανς, Τομ Χάρντι, Κίλιαν Μέρφι. Παραγωγή: 2017, διάρκεια: 106’

Γιατί η Δουνκέρκη, η νέα ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, είναι μια πολεμική ταινία φιλειρηνικού συναισθήματος, προσωπικό σινεμά ενός σημαντικού καλλιτέχνη και, ταυτόχρονα, έργο λυτρωτικό. 

Πρόσωπο, Ευχαριστία και Βασιλεία του Θεού σε ορθόδοξη και οικουμενική προοπτική. Σύναξις Ευχαριστίας προς τιμήν του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Δ. Ζηζιούλα, εποπτεία - συντονισμός ύλης: Παντελής Καλαϊτζίδης, Νικόλαος Ασπρούλης, Εκδοτική Δημητριάδος, Βόλος 2016, 360 σελ.

Το συλλογικό έργο με τίτλο Πρόσωπο, Ευχαριστία και Βασιλεία του Θεού σε ορθόδοξη και οικουμενική προοπτική. Σύναξις Ευχαριστίας προς τιμήν του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Δ. Ζηζιούλα είναι μια πολυεπίπεδη αναφορά στο έργο ενός από τους σημαντικότερους έλληνες θεολόγους της εποχής μας, του Ιωάννη Ζηζιούλα, Μητροπολίτη Περγάμου, για 31 συναπτά έτη, μετά την «αθρόον»[1] εκλογή του το 1986, από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ένας αθηναϊκός καύσωνας του 19ου αιώνα. Τι είναι ίδιο και τι διαφορετικό από τότε. Επιμέλεια: Γιώργος Ζεβελάκης