Σύνδεση συνδρομητών

     Η Τέφι, στη διάρκεια παράστασης. Φωτογραφία δημοσιευμένη στο περιοδικό Άργκους, το 1915.

Teffi (Nadezhda Alexandrovna Lokhvitskaya), Memories, from Moscow to the Black Sea, μετάφραση στα αγγλικά από τα ρωσικά: Robert και Elizabeth Chandler, Anne Marie Jackson, Irina Steiner, εισαγωγή: Edythe Haber, New York Review of Βooks, New York, 2016

Η Ναντέζντα Αλεξάνροβα Λοκβίσκαγια, γνωστή με το φιλολογικό ψευδώνυμο Τέφι, ήταν σατιρική ποιήτρια και συγγραφέας θεατρικών έργων και στίχων τραγουδιών στην προκομμουνιστική Ρωσία. Γεννημένη το 1872, από πατέρα καθηγητή του Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Πετρούπολης και μητέρα που είχε ιδιαίτερη αγάπη και απασχόληση με τη μουσική, ασχολήθηκε από πολύ μικρή με τα γράμματα. Δημοσίευσε ποιήματα με το κανονικό της όνομα ενώ, αργότερα, όταν πέρασε στη σατιρική ποίηση (στην οποία κυρίως διακρίθηκε), χρησιμοποιούσε αποκλειστικά το ψευδώνυμο Τέφι. Δημοσίευε σε περιοδικά κι εφημερίδες που είχαν τιράζ μέχρι κι ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Τα έργα της είχαν μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Έγραψε και δημοσίευσε συλλογές από χιουμοριστικές μινιατούρες, στις οποίες διακρίθηκε.  Έγινε η πιο πολυδιαβασμένη κι αγαπημένη συγγραφέας  της εποχής εκείνης (1901-1918).

31 Ιανουαρίου 2023
10 Σεπτεμβρίου 1922, Σμύρνη. Ο Μουσταφά Κεμάλ μπήκε στην πόλη γύρω στις 5 το απόγευμα, στο πίσω κάθισμα μιας Mercedes-Knight, μοντέλου του 1911 και του απόλυτου συμβόλου εξουσίας. Το τουρκικό ιππικό περίμενε τον Κεμάλ παρατεταγμένο στην τουρκική συνοικία. «Με μια αστραπιαία κίνηση», αφηγείται μια αυτόπτης μάρτυρας, «δύο μακριές σειρές ιππέων τράβηξαν τα σπαθιά τους από τις θήκες [...] και ο ήλιος άστραφτε πάνω από το ατσάλι [...] Πάνω στο λείο μαρμάρινο πεζοδρόμιο προχωρούσαν τα κινούμενα τείχη από άνδρες και ατσάλι, άλογα που γλιστρούσαν και σηκώνονταν, ενώ το καμπυλωτό ατσάλι έλαμπε σαν αστραπή στη σκοτεινή ατμόσφαιρα των αψίδων» (Μίλτον Τζάιλς, Χαμένος παράδεισος).

Σωτήρης Ριζάς, Το τέλος της Μεγάλης Ιδέας, Καστανιώτη, νέα έκδοση Αθήνα 2022, 359 σελ.

Ο Εθνικός Διχασμός όρισε σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις που οδήγησαν στη Μικρασιατική Καταστροφή. Τα επεισόδια ήταν πολλά, και μερικά από τα κρισιμότερα ήταν η σύγκρουση Βενιζέλου και Κωνσταντίνου, οι εκλογές του 1920, η πολιτική των αντιβενιζελικών μετά την ήττα του Βενιζέλου σε κείνες τις εκλογές, η κλιμάκωση και τελικά η ήττα και η Καταστροφή. Τεύχος 137

31 Ιανουαρίου 2023
Πινακίδα σε κατάστημα της Θεσσαλονίκης, κατά τη διάρκεια της Κατοχής της πόλης από τους Γερμανούς. Φωτογραφία δημοσιευμένη στην εφημερίδα Μακεδονία.

Βάνα Νικολαΐδου-Κυριανίδου (επιμ.), Οι πολλαπλές εκφάνσεις του αντι-εβραϊσμού, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2022, 448 σελ.

Γιατί ο αντι-εβραϊσμός είναι και σήμερα θέμα άξιο προσοχής από φιλοσόφους, θεωρητικούς της λογοτεχνίας, ηθικούς στοχαστές, ιστορικούς και ερευνητές των πολιτικών μύθων; Επειδή είναι και ένα πεδίο όπου μπορούμε να επανεξετάσουμε εις βάθος τη μακάβρια διαλεκτική του ολοκληρωτισμού και του ρατσισμού. Ένας συλλογικός τόμος για ένα ανοιχτό ζήτημα.

28 Ιανουαρίου 2023
Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε.   

Kevin J. Hayes, Έντγκαρ Άλαν Πόε, μετάφραση από τα αγγλικά: Κατερίνα Σχινά, Μεταίχμιο, Αθήνα 2016, 238 σελ.

Ανάμεσα στη σειρά βιογραφιών που εγκαινίασαν πρόσφατα οι εκδόσεις Μεταίχμιο συγκαταλέγεται κι αυτή του Έντγκαρ Άλαν Πόε, γραμμένη από τον Kέβιν Χέυς, καθηγητή της αγγλικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο της Οκλαχόμα (το 2010 είχε κυκλοφορήσει μια επίσης ενδιαφέρουσα βιογραφία του Πόε, του Πήτερ Ακρόυντ, σε μετάφραση της Μαρίας Φακίνου από τις εκδόσεις Πατάκη). Στην Εισαγωγή του, ο Χέυς  δηλώνει: «Κανένας αμερικανός συγγραφέας δεν έχει επηρεάσει της ιστορία της λογοτεχνίας και των τεχνών περισσότερο από τον Έντγκαρ Άλαν Πόε».

ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ BOOKS' JOURNAL, τεύχος 70, Οκτώβριος 2016

28 Ιανουαρίου 2023
1988. Ο Κιμ Τζονγκ-Ιλ, κληρονομικός ηγέτες της Βόρειας Κορέας, ενός από τα πιο αυταρχικά και πιο άδικα καθεστώτα του πλανήτη, αποθεώνεται από τους στρατιωτικούς, στην πρωτεύουσα της χώρας, την Πιονγιάνγκ.

Άνταμ Τζόνσον, Ο γιος του αφέντη των ορφανών, μετάφραση από τα αγγλικά: Ιωάννα Ηλιάδη, Παπαδόπουλος, Αθήνα 2022, 684 σελ.

Η Καζαμπλάνκα είναι το αισθητικό και ηθικό πρότυπο του διωκόμενου ήρωα σ’ αυτό το οργουελιανό μυθιστόρημα:  επιδιώκει την φυγή της αγαπημένης του από τη Βόρεια Κορέα, αδιαφορώντας για τον λογαριασμό – που, νομοτελειακά, θα πληρώσει ο ίδιος μένοντας πίσω. (Τεύχος 136)

25 Ιανουαρίου 2023
Χάρτης που δείχνει τις ελληνικές αξιώσεις στη Διάσκεψη Ειρήνης του Παρισιού μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, 1919. Η μαύρη περιοχή δηλώνει τα εδάφη που διεκδικούσε ο Ελευθέριος Βενιζέλος στη διάσκεψη. Ο ελληνικός εθνικισμός διά του ελληνικού κράτους διεκδικούσε όλη την Ήπειρο (και το γεωγραφικό τμήμα της σημερινής Αλβανίας, έως Αυλώνα και Μπεράτι), σχεδόν σε όλη την έκτασή της τη Μακεδονία, την Ανατολική Ρωμυλία συμπεριλαμβανομένης της Φιλιππούπολης (σημερινό Πλόντιβ), την Ανατολική Θράκη, την Κωνσταντινούπολη και τα στενά του Βοσπόρου, τα παράλια του Αιγαίου και τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, τα νησιά του Αιγαίου (η Ρόδος διεκδικείται από την Ιταλία), την Κρήτη και την Κύπρο (που διεκδικείται από την Αγγλία). Η σκιασμένη περιοχή στη Μικρά Ασία είναι διαφιλονικούμενη ανάμεσα σε Ελλάδα και Γαλλία. Ο χάρτης δημοσιεύτηκε στους New York Times.  Αρχείο The Books’ Journal

Σωτήρης Ριζάς, Το τέλος της Μεγάλης Ιδέας, Καστανιώτη, νέα έκδοση Αθήνα 2022, 359 σελ.

Το βιβλίο του ιστορικού Σωτήρη Ριζά εκκινεί από την ιδεολογία της Μεγάλης Ελλάδος και δίνει έμφαση στον ειδικό ρόλο που έπαιξε η διεκδίκηση της Μικράς Ασίας, στη στροφή από τον αναθεωρητισμό της Μεγάλης Ιδέας στον αντιαναθεωρητισμό. Ο συγγραφέας τοποθετεί τα αίτια της Καταστροφής όχι στις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου 1920, αλλά στην αδυναμία αξιολόγησης της διεθνούς πολιτικής λόγω του Εθνικού Διχασμού. Πρόκειται για μια θέση που, χωρίς να αλλάζει το ισοζύγιο των ευθυνών, μεταφέρει το κέντρο βάρους από το εσωτερικό στο εξωτερικό μέτωπο δείχνοντας πώς ο Διχασμός εμπόδιζε τη σωστή λήψη απόφασης γιατί θόλωνε την αποτίμηση της διεθνούς πολιτικής.

25 Ιανουαρίου 2023
Ο Βενιζέλος υπογράφει τη Συνθήκη των Σεβρών, 10 Αυγούστου 1920. Ελληνικό γραμματόσημο που εκδόθηκε το 1965. Ωστόσο, η Συνθήκη που δημιουργούσε «την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών» πολύ σύντομα έγινε φανερό ότι ήταν δύσκολο να υλοποιηθεί, επειδή η Ελλάδα, αγροτική και αδύναμη μικρή χώρα, έπρεπε να την υλοποιήσει στρατιωτικά στην ουσία μόνη της.

Η ελληνική εμπλοκή στη Μικρά Ασία συνιστούσε το τελευταίο και σημαντικότερο κεφάλαιο της προσπάθειας για την πραγματοποίηση της Μεγάλης Ιδέας. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, αρχιτέκτονας του εγχειρήματος από την ελληνική πλευρά, εκτιμούσε την αυξημένη γεωπολιτική και οικονομική σημασία ενός ελληνικού κράτους που θα εκτεινόταν και στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Η επέκταση της Ελλάδας προς τη Μικρά Ασία εντασσόταν όμως σε ένα ευρύτερο πλαίσιο που συγκροτούσε η τελική φάση του Ανατολικού ζητήματος, το οποίο αφορούσε ήδη από το τέλος των Ναπολεοντείων πολέμων, το 1815, τη διαδοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η έξοδος των Νεότουρκων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων είχε συντελέσει στην οριστική εγκατάλειψη εκ μέρους της Βρετανίας του δόγματος της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Μέση Ανατολή ήταν πλέον μια περιοχή προς διεκδίκηση για τη μεταπολεμική εποχή. Ο βρετανικός παράγων είχε ανάγκη από νέο εταίρο στην πύλη της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής και η Ελλάδα, ένα δυναμικό και ανερχόμενο χριστιανικό κράτος, έδειχνε να είναι ο ιδεώδης σύμμαχος για το Λονδίνο. Αυτή ήταν η αντίληψη του Λλόυντ Τζωρτζ και των Φιλελευθέρων αν και όχι άλλων σημαντικών παραγόντων, όπως οι Συντηρητικοί ή το στρατιωτικό κατεστημένο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, που θεωρούσαν ασφαλέστερη από πολιτική και στρατηγική άποψη τη συνεργασία με μια νέα Τουρκία.

23 Ιανουαρίου 2023
Ο στρατηγός Ντε Γκωλ και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ στο Μαρακές, το 1944. Ο άγγλος πρωθυπουργός εκτιμούσε ιδιαίτερα τον γάλλο συνδαιτυμόνα του, αν και πολύ συχνά εύρισκε αφόρητο τον εγωκεντρικό χαρακτήρα του.

Michel Winock, Charles De Gaulle. Ένας επαναστάτης στοιχειωμένος από την ιστορία, μετάφραση από τα γαλλικά: Σάντρα Βρέττα, Ποταμός, Αθήνα 2022, 163 σελ.

Ο Ντε Γκωλ είναι η πιο σημαντική προσωπικότητα της μεταπολεμικής Ευρώπης. Είναι επίσης εκείνος που έστησε δύο φορές τη Γαλλία στα πόδια της, το 1940, μετά τη γαλλική ήττα από τους Γερμανούς και το 1958, μέσα στη θύελλα του πολέμου της Αλγερίας. Πεποίθησή του πως η εξουσία του ηγέτη δεν θα έπρεπε να εκπορεύεται από τα κόμματα και το Κοινοβούλιο αλλά από την απευθείας εντολή του λαού. Ο Michel Winock γράφει ένα απομυθοποιητικό μεν, αλλά και βαθύ κείμενο για το στρατηγό, που παρουσιάζει συνοπτικά την πολιτική του πορεία, επισημαίνοντας ταυτόχρονα το μεγαλείο αλλά και τα σφάλματα στα οποία υπέπεσε κατά τη διάρκεια του πολιτικού του βίου. [ΤΒJ]

22 Ιανουαρίου 2023
Η Μπέρρυ Ναχμίας, στο σπίτι της στην Καστοριά, πριν την εκτόπισή της, μαζί με τα άλλα μέλη της εβραϊκής κοινότητας της πόλης, στο Άουσβιτς, τον Απρίλιο του 1944.   

Μπέρρυ Ναχμίας, Κραυγή για το αύριο, επιμέλεια-επίμετρο: Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2020,  376 σελ.

«Ένα μόνο ξέρω, ότι ο στόχος που έχω βάλει και που στριφογυρίζει στο μυαλό μου τόσα χρόνια μένει πάντα σταθερός. Να γράψω κάτι που να μπορούν να το διαβάζουν οι μεταγενέστεροί μου, και να τους χαρίσω τη γεμάτη πείρα ζωή μου που ακούσια και με τη βία άλλων συνανθρώπων μου απέκτησα κάποτε». Η Μπέρρυ Ναχμίας, επιζήσασα των στρατοπέδων, έγραψε ένα προσωπικό αφήγημα στο οποίο συμπυκνώνει την οδυνηρή εμπειρία της. Η επανέκδοσή του, μαζί με το επίμετρο της Οντέτ Βαρών-Βασάρ που το συνοδεύει, συμβάλλει ώστε η Μπέρρυ Ναχμίας να μην εγκλωβίζεται στα συρματοπλέγματα του Άουσβιτς, αλλά να συνεχίζει να αγωνίζεται εκφράζοντας την εκ μέρους της  έντονη «κατάφαση για τη ζωή». (Το κείμενο έχει δημοσιευτεί στο τχ. 115 του Books' Journal, Ιανουάριος 2021. Αναδημοσιεύεται σήμερα στην ιστοσελίδα του περιοδικού με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου την Κυριακή 22 Ιανουαρίου, ώρα 12:00 μ.μ. στο Κοινοτικό Κέντρο Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών).

22 Ιανουαρίου 2023
 O Ζωρζ Σιμενόν το 1965.

Ζωρζ Σιμενόν, Το τραίνο, μετάφραση από τα γαλλικά: Αργυρώ Μακάρωφ, Άγρα, Αθήνα 2022, 210 σελ.

 Την ώρα που εισβάλλουν στη Γαλλία οι ναζί, σύζυγος στέλνει την έγκυο γυναίκα του με ασφαλές τρένο σε ασφαλή προορισμό και ο ίδιος την ακολουθεί με μια πιο αργή, εμπορική αμαξοστοιχία. Εκεί, από καθυστέρηση σε καθυστέρηση, σε μια συνθήκη όπου οι άνθρωποι δεν έχουν ούτε παρελθόν ούτε μέλλον, θα συναντήσει μια γυναίκα με την οποία θα ζήσουν ένα έντονο βράδυ. Υπάρχει λοιπόν ζωή για ανθρώπους πριν τους καταπιεί η αδηφάγος νύχτα της Ιστορίας; Τεύχος 137

20 Ιανουαρίου 2023
Η Ράε Ντάλβιν, μαθήτρια στο Μανχάταν.   

Adam J. Goldwyn, Rae Dalven, The Life of a Greek Jewish American / Ράε Ντάλβεν: Η ζωή μιας Ελληνοεβραιοαμερικάνας, δίγλωσση έκδοση, πρόλογος Adi Liraz, μετάφραση από τα αγγλικά: Αχιλλέας Φωτάκης, Ισνάφι, Ιωάννινα 2022, 168 σελ.

Rae Dalven, Marriages Are Arranged in Heaven / Οι γάμοι κανονίζονται στον παράδεισο, δίγλωσση έκδοση, επιμέλεια και πρόλογος: Adam J. Goldwyn, μετάφραση από τα αγγλικά: Αχιλλέας Φωτάκης, Ισνάφι, Ιωάννινα 2022, 184 σελ.

Η Ράε (ή και Ρέι) Ντάλβεν γεννήθηκε ως Ραχήλ Νταλιάν το 1904 στην τότε οθωμανική Πρέβεζα από γονείς Εβραίους Γιαννιώτες. Το 1909, η οικογένεια μετανάστευσε στην Αμερική. Έμειναν στη μικρή ρωμανιώτικη κοινότητα του Μανχάταν. Η Ράε μορφώθηκε δουλεύοντας, και άρχισε να δουλεύει ως μεταφράστρια – και είχε επιτυχία, έστω κι αν την απέρριψε ο Σεφέρης. Πώς όμως απέκτησε τη συγγραφική ταυτότητα με την οποία την προσεγγίζουμε σήμερα; [ΤΒJ]

19 Ιανουαρίου 2023
Το εξώφυλλο της γαλλικής εικονογραφημένης επιθεώρησης Le Petit Journal, τεύχος της 26ης Σεπτεμβρίου 1922, στο οποίο εικονογραφείται το τέλος της Μικρασιατικής Εκστρατείας και η Καταστροφή.

«Κ’ η Ανατολή του αιμάτου σιντριβάνι». Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922. Αίτια και συνέπειες μιας καταστροφής, Γκοβόστη, Αθήνα 2022, 416 σελ.

Τμήμα Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ (επιμ.), 1922. Ιμπεριαλιστική Εκστρατεία και Μικρασιατική Καταστροφή, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 2022, 400 σελ.

Δημήτρης Καμούζης, Αλέξανδρος Μακρής και Χαράλαμπος Μηνασίδης (επιμ.), Έλληνες στρατιώτες και Μικρασιατική Εκστρατεία. Πτυχές μιας οδυνηρής εμπειρίας, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2022, 456 σελ.

Η κύρια κληρονομιά της επετειακής χρονιάς για τη Μικρασιατική Εκστρατεία και τη Μικρασιατική Καταστροφή είναι η εμφάνιση μιας νέας γενιάς ιστορικών που αλλάζει το πρίσμα μελέτης τους, εξετάζοντάς τις «από τα κάτω». Πέραν των συμβολών για τις στρατιωτικές, πολιτικές και διπλωματικές πτυχές της εκστρατείας που είχαν ήδη κυκλοφορήσει, έχουμε πλέον την απαρχή της συγγραφής μιας κοινωνικής ιστορίας της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

19 Ιανουαρίου 2023
Σελίδα 1 από 55