Κοινωνία

Βασίλης Βαμβακάς, Αγγελική Γαζή (επιμέλεια, συντονισμός, θεώρηση), Οι αμερικανικές σειρές στην ελληνική τηλεόραση. Δημοφιλής κουλτούρα και ψυχοκοινωνική δυναμική, Παπαζήση, Αθήνα 2017, 622 σελ.

Μια πρώτη συλλογική απόπειρα να αναγνωσθεί μακριά από τα μεταπολιτευτικά αντιαμερικανικά στερεότυπα η παρουσία αμερικανικών σειρών στην ελληνική τηλεόραση. Οι αριστερές δεισιδαιμονίες περί ιμπεριαλιστικής εισβολής και οι εξαπλουστεύσεις της «σχολής Ραφαηλίδη» περί «αποχαυνωτικού τηλεοπτικού προγράμματος», αποδείχτηκαν το θλιβερό σκιάχτρο μιας παρωχημένης ιδεολογίας, που καθήλωσε επί έτη την ελληνική κοινωνία σε μια ρηχή πρόσληψη της τηλεοπτικής πραγματικότητας (και όχι μόνο), παραγνωρίζοντας σημαντικές πτυχές ενός ευρύτερου φαινόμενου, της δυναμικής της πολιτισμικής μεταφοράς (cultural transfer) μέσω των τηλεοπτικών δεκτών, αφήνοντας (σκόπιμα;) ανεκπαίδευτο το εγχώριο τηλεοπτικό κοινό. Tεύχος 82, Noέμβριος 2017

Μαίρη Λεοντσίνη (εισαγωγή-επιμέλεια), Μονοπάτια του φύλου και της σεξουαλικότητας, Gutenberg, Αθήνα 2022, 312 σελ. 

Εκκινώντας από τα λόγια και την εμπρόθετη δράση των υποκειμένων, το συλλογικό εγχείρημα Μονοπάτια του φύλου και της σεξουαλικότητας αναδεικνύει την ανατρεπτική και δημιουργική πολλαπλότητα των ζωών που κινούνται στα μεσοδιαστήματα των κανονιστικών συμβάσεων και των έμφυλων κατηγοριοποιήσεων.

(*αναπόφευκτα, τεχνο-οικο-φεμινιστική)

Δέσποινα Καταπότη (επιμ.), Black Mirror, ο μαύρος καθρέπτης της ψηφιακότητας, Καστανιώτη, Αθήνα 2022, 464 σελ.

Μπορεί μια σειρά επιστημονικής φαντασίας να ρίξει φως σε άγνωστες ή αφανείς πτυχές του τεχνοπολιτισμού του 21ου αιώνα; Στη δημοφιλή σειρά Black Mirror, η οποία άρχισε να προβάλλεται στη βρετανική τηλεόραση το 2011, η κεντρική ιδέα ήταν ότι μια (υποθετική) μετατόπιση στη χρήση ή τη λειτουργία των ψηφιακών εργαλείων που έχουμε στη διάθεσή μας σήμερα συντελεί στην ανάδειξη μιας νέας πραγματικότητας η οποία μπορεί να είναι ταυτόχρονα τόσο «μακριά» αλλά και τόσο «κοντά»… Είμαστε πλέον έτοιμοι/έτοιμες να αναθεωρήσουμε (ή και να εγκαταλείψουμε) παγιωμένους ειδολογικούς προσδιορισμούς και ερμηνευτικά σχήματα που αφορούν τη σύγχρονη ζωή;

Η «τέταρτη εξουσία» στη Γερμανία και οι κριτικοί της 

Richard Precht und Harald Welzer, Die vierte Gewalt. Wie Mehrheitsmeinung gemacht wird auch wenn sie keine ist [Πώς κατασκευάζεται πλειοψηφική γνώμη ακόμα και αν δεν είναι πλειοψηφική], S. Fischer, Frankfurt am Main 2022, 288 σελ.

Ποιος είναι ο ρόλος των έγκριτων ΜΜΕ στη Γερμανία; Ποιες είναι οι σχέσεις τους με την πολιτική; Σε αυτά τα ερωτήματα απαντά το βιβλίο του Ρίχαρντ Πρεχτ και του Χάραλντ Βέλτσερ^[1] εστιάζοντας στα ηγετικά ΜΜΕ (Leitmedien) ή ΜΜΕ σε υπηρεσία («amtierende Medien»). Η ανάλυσή τους μας ενδιαφέρει.

Η. Μ. Moutsopoulos, Passion for Excellence: My Lifelong Journey into Medicine and Public Service, Springer, 2022

«Καλός γιατρός, καλός ερευνητής, καλός δάσκαλος, καλός πολίτης», αυτοί είναι οι στόχοι του καθηγητ’η Ιατρικής Χαράλαμπου Μ. Μουτσόπουλου, όπως ο ίδιος τους περιγράφει στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Passion for Excellence (Πάθος για αριστεία), που κυκλοφόρησε πρόσφατα.Κοσμοπολίτης Έλληνας, έμαθε από τους καλύτερους διεθνώς, έχοντας πάντα επίγνωση ποιος είναι κι από που προέρχεται. Η αυτοβιογραφία του είναι ένας ύμνος στους δασκάλους του, εξόφληση χρέους στους γονείς του, αναγνώριση της συνεισφοράς των πολυάριθμων συνεργατών του, παρακαταθήκη στους φοιτητές του. (Δημοσιεύτηκε στο τεύχος 138)

Η. Μ. Moutsopoulos, Passion for Excellence: My Lifelong Journey into Medicine and Public Service, Springer, 2022

Γιατί να μας απασχολεί ένα βιβλίο, στην αγγλική γλώσσα, για την πορεία ζωής ενός επιστήμονα;

Μάριος Μαρκοβίτης, Τα τζόκεϊ καπέλα. Η «εξαφάνιση» του Άλεξ, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2022, 264 σελ.

Ο Μάριος Μαρκοβίτης πηγαίνει ως παιδοψυχολόγος στη γενέθλια Βέροια, μετά την εξαφάνιση του μικρού Άλεξ, παιδιού μιας ρωσογεωργιανής μετανάστριας στην πόλη, και τη σύλληψη πέντε άλλων παιδιών, που παραπέμφθηκαν σε δίκη. Η έρευνά του για τον Άλεξ, η επαφή του με την τοπική κοινωνία και με τα παιδιά, που φορούσαν τζόκεϊ καπέλα και κατέφυγαν στη βία, θύματα κι αυτά ενός σχολικού και ενός οικογενειακού περιβάλλοντος που δεν μπόρεσε να τα εντάξει δίνοντάς τους νόημα, τον οδηγεί να ανασύρει τα δικά του παιδικά χρόνια, τον δικό του αποκλεισμό τα χρόνια του εμφυλίου… [ΤΒJ]

Νίκος Σιδέρης, Πώς το παιδί μαθαίνει να ζητά λαβαίνοντας υπόψη και τον άλλον, Αρμός, Αθήνα 2022, 160 σελ.

Πώς το παιδί μπορεί να έχει μια ανατροφή που θα επιτύχει την ελάχιστη αναστολή της ριζικής φαντασίας του και τη μέγιστη δυνατή ανάπτυξη της αναστοχαστικότητάς του, παραιτούμενο της παντοδυναμίας του, ελέγχοντας τον ναρκισσισμό του, αποδεχόμενο την επάρκεια του μερικού και  παραδεχόμενο τους περιορισμούς που του έχουν επιβληθεί εξωτερικά; Ο Νίκος Σιδέρης, με απλή γλώσσα, απευθύνεται σε γονείς και παιδαγωγούς.

Laure Murat, Ποιος ακυρώνει τι; Σκέψεις για την cancel culture, μετάφραση από τα γαλλικά: Γιάννης Κτενάς, Πόλις, Αθήνα 2022, 50 σελ.

Σε όλες τις χώρες της Δύσης αποκαθηλώνονται ή βανδαλίζονται αγάλματα σε δημόσιους χώρους. Η κουλτούρα της ακύρωσης που υποκινεί τέτοιες πράξεις εκφράζει την άρνηση της «επίσημης», «θεσμικής» Ιστορίας και την όπισθεν αυτής κρατούσας εθνικής ιδεολογίας, η οποία διαιωνίζει στερεότυπα και αναπαράγει «μηχανισμούς καταπίεσης, διάκρισης και κυριαρχίας». Μήπως όμως έχουν δίκιο όσοι κατηγορούν τους ακτιβιστές της αποκαθήλωσης αγαλμάτων για φανατισμό, επαναστατική γυμναστική, οχλοκρατία ή και για εφαρμογή εξτρεμιστικών ιδεολογιών;