Hernan Diaz, Παρακαταθήκη. Μυθιστόρημα, μετάφραση από τα αγγλικά: Κάλλια Παπαδάκη, Μεταίχμιο, Αθήνα 2023, 516 σελ.
Tη δεκαετία του 1920, οι HΠA γνωρίζουν εντυπωσιακή ευημερία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο συγγραφέας Ερνάν Ντίαζ μάς γνωρίζει τον Μπέντζαμιν και την Έλεν Ρασκ, κι ύστερα τον Άντριου και τη Μίλντρεντ Μπέβελ. Εκείνοι είναι πλούσιοι, εκείνες οι σύζυγοι, γυναίκες με λάμψη και κύκλο που τους τον αγόρασε το χρήμα – και με κοινή άσχημη μοίρα. Γιατί αυτό που μένει από ένα μυθιστόρημα για τον πλούτο και τα κέρδη είναι η πίκρα για ζωές που σπαταλήθηκαν και για προοπτικές που εξανεμίστηκαν;
Χέγκελ, Πρόλογοι και εισαγωγές, μετάφραση από τα γερμανικά, ερμηνευτικά σχόλια: Παναγιώτης Θανασάς, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2021, 408 σελ.
Στην ιστορία της φιλοσοφίας, ο Γκέοργκ Βίλχελμ Φρίντριχ Χέγκελ αποτελεί αναμφίβολα την αποκορύφωση όχι μόνο του γερμανικού ιδεαλισμού αλλά και της κλασικής φιλοσοφικής παράδοσης συνολικά, ειδικότερα της δυτικής μεταφυσικής, της λεγόμενης philosophia perennis («αιώνια φιλοσοφία»). Και, επιτέλους, κυκλοφόρησε στα ελληνικά μια υποδειγματική έκδοση θεμελιακών κειμένων του.
Ανακοινώθηκε στις 27 Ιουλίου 2023 ο θάνατος του ποιητή και μεταφραστή Νίκου Α. Παναγιωτόπουλου. Ο εκλιπών είχε γεννηθεί τον Δεκέμβριο του 1945. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του περιοδικού Εκηβόλος, μαζί με τον Βασίλη Διοσκουρίδη και την Τζούλια Τσιακίρη, και συμμετείχε επί χρόνια στη σύνταξη του εντύπου. Ασχολήθηκε με τη μετάφραση κειμένων αρχαίας τραγωδίας, με πιο γνωστή τη μετάφραση της Αντιγόνης, που ανέβηκε στην Επίδαυρο το 2007 σε σκηνοθεσία Λευτέρη Βογιατζή. Ο Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος ήταν ο δημιουργός μίας μακράς αφήγησης σε ελεύθερο στίχο με τίτλο Σύσσημον ή Τα κεφάλαια, ένα έργο που εμπλουτιζόταν συνεχώς σε διάλογο με τη γλώσσα και την κοινωνία. Το Books' Journal ασχολήθηκε πολλές φορές με τον ποιητή και το έργο του. Παρακάτω, αναδημοσιεύεται ένα κείμενο γι' αυτόν του συνεργάτη μας Ορφέα Απέργη, απόσπασμα από ευρύτερη κριτική της Ανθολογίας της ελληνικής ποίησης (20ός αιώνας). Τόμος Α': 1900-1920 (Κότινος 2007), που είχε πρωτοδημοσιευτεί στο Books' Journal, τχ. 70, Οκτώβριος 2016. Είναι μια πλήρης εισαγωγή στο έργο του Παναγιωτόπουλου. [ΤΒJ]
Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος, Θαλασσόκεδρος. Μια προσθήκη στο Σύσσημον, Το Ροδακιό, Αθήνα 2019
Μπροστά στο φόβο της μάταιης δόξας που φέρνει το «μαύρο ιστιοφόρο της γραφής», ο ποιητής Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος αναγνωρίζει την αλήθεια: οι Ερινύες «βγαίνουν από το ίδιο χάσμα όπου κρύβεται και το ζώον του έργου, η τέχνη, ανήκουν στον αλλόκοτο κόσμο του χάσματος και στον βαθύτερο πυθμένα του κριτηρίου»
Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος, Σύσσημον ή Τα κεφάλαια. Βιβλίο πρώτο, Το Ροδακιό, Αθήνα 2022 (επανέκδοση)
Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος, Σύσσημον ή Τα κεφάλαια, Βιβλίο δεύτερο, To Ροδακιό, Αθήνα 2015, 183 σελ.
Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος, Σύσσημον ή Τα κεφάλαια. Πορθμείον, Το Ροδακιό, Αθήνα 2017, 72 σελ.
«[…] Το δικό μου δόγμα της τέχνης είχε ερωτική ομοιότητα / με τη ροή του μυθικού Αλφειού. / Ξέρεις το μύθο; / Κατέβαινε από τα βουνά της Πελοπόννησος διάβαινε από την Ολυμπία / κι ακολουθούσε μες στη θάλασσα το δρόμο του / για ν’ ανταμώσει την Αρέθουσα στη Σικελία […]». Ένα ποίημα που σεν παριστάνω πως το «κατάλαβα». Καθόλου. Κατάλαβα κείνα τα σημεία του που κατάλαβα, και τ’ άλλα όχι. Όμως το «ένιωσα». Άρχισε λίγο λίγο να υπάρχει όλο μαζί μέσα μου σαν μια αίσθηση… Μερικές σκέψεις διαβάζοντας το Σύσσημον.
Η φιλοσοφία του Γκέοργκ Χέγκελ συνιστά την κορύφωση και ουσιαστικά (παρά την όποια μεταγενέστερη συμβολή του Σέλλινγκ) την ολοκλήρωση του ρεύματος του γερμανικού ιδεαλισμού. Στη σκέψη του Χέγκελ, μάλιστα, ο ιδεαλισμός λαμβάνει μια σαφή μορφή η οποία διόλου δεν συμπίπτει με τις συνήθεις προσλήψεις της έννοιας: ο εγελιανός ιδεαλισμός δεν είναι η συγκρότηση μιας «δεύτερης» πραγματικότητας και η εμβάπτιση σε αυτήν, αλλά η θεμελιώδης διάγνωση ότι η μία και μοναδική πραγματικότητα διέπεται από μια δομή και τάξη, η οποία είναι πλήρως προσιτή στην ανθρώπινη γνώση.
Elizabeth Strout, Όλιβ, ξανά, μετάφραση από τα αγγλικά Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Άγρα, Αθήνα 2022, 342 σελ.
Η Όλιβ Κίττριτζ είναι δύσκολη γυναίκα. Μια οξύθυμη ηλικιωμένη από το Μέην. Ηλικιωμένη, ζει τα γηρατειά, τις επιπτώσεις τους, στοχάζεται γι’ αυτά, μιλάει γι’ αυτά. Δεν είναι ούτε παρωδία (όπως τα ήθελε η Μποβουάρ) ούτε μακελειό (όπως τα χαρακτήριζε ο Φίλιπ Ροθ). Είναι μια περίοδος της ζωής με ενδιαφέρον και νέες συγκινήσεις. Ιδίως όταν τα περιγράφει μια δεξιοτέχνης. [ΤΒJ]
Κατερίνα Π. Μπρέγιαννη, Από το 1821 στο 1922. Αναπαραστάσεις της Επανάστασης στο Μεσοπόλεμο (τελετές - σύμβολα - εμβλήματα), Αλφειός, Αθήνα 2022, 230 σελ.
Βασικές προσεγγίσεις της ιδεολογίας στον ελληνικό μεσοπόλεμο μέσα από τις αναπαραστάσεις του 1821. Τι εξέφρασε η Μεγάλη Ιδέα, πώς η Μικρασιατική Καταστροφή οδήγησε τις πολιτικές ελίτ στην αναθεώρηση της έως τότε εθνικής ιδεολογίας και της στροφής στη Δύση.
George Simenon, Πεντιγκρή, Μυθιστορηματική αφήγηση των νεανικών χρόνων, μετάφραση από τα γαλλικά: Αργυρώ Μακάρωφ, Άγρα, Αθήνα 2017, 680 σελ.
Βέλγος την καταγωγή, όπως ο Ερζέ, ο Έντυ Μερκξ ή ο Ζακ Μπρελ, ο Ζωρζ Ζοζέφ Κριστιάν Σιμενόν (1903-1989) θα πολιτογραφηθεί σύντομα Παριζιάνος για να κατακτήσει στη συνέχεια την παγκόσμια αγορά του βιβλίου και να καταλήξει πολίτης του κόσμου, έχοντας αρχική αφετηρία του τη γενέτειρα Λιέγη. Για τη ζωή και το έργο του έχουν γραφτεί πολλά βιβλία, σχεδόν ισάριθμα με τα έργα του συγγραφέα. Κάποια ερωτήματα αναζητούν πάντως ακόμα τις απαντήσεις τους. Tεύχος 88, Ιούνιος 2018
Ρhilip Kerr, Greeks bearing gifts, Quercus, London 2018, 496 σελ. (στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει προσεχώς από τον Κέδρο)
Είναι άβολο και ταυτόχρονα άχαρο να διαβάζει κανείς το τελευταίο (;) βιβλίο ενός συγγραφέα, που κυκλοφόρησε λίγες μέρες μετά το θάνατό του, κι ακόμα πιο άχαρο να (πρέπει να) γράψει γι’ αυτό. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση του Φίλιπ Κερρ (1956-2018) και του μυθιστορήματος Greeks bearing gifts, που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μεγάλο μέρος της υπόθεσης εκτυλίσσεται στην Αθήνα του 1950 και σχετίζεται με την «υπόθεση Μαξ Μέρτεν», η οποία απασχόλησε για αρκετό διάστημα τον Τύπο στην Ελλάδα, αφ’ ενός λόγω της εμπλοκής του γερμανού αξιωματικού στις εκκαθαρίσεις των εβραίων της Θεσσαλονίκης, αφ’ ετέρου λόγω του μύθου γύρω από την τύχη της εβραϊκής περιουσίας, ένα μοτίβο που το εντοπίζουμε και σε κάποια μυθιστορήματα του Γιάννη Μαρή. Τεύχος 88, Ιούνιος 2018
Βασίλης Βασιλικός, Γλαύκος Θρασάκης, Τόπος, Αθήνα 2017 (4η έκδοση), 557 σελ.
4 συν 1 σχόλια για την επανέκδοση ενός παραγνωρισμένου πλην σημαντικού βιβλίου του Βασίλη Βασιλικού, του Γλαύκου Θρασάκη – που πρωτοκυκλοφόρησε το 1976. Ο Μαρωνίτης το συγκατέλεγε στα κείμενα που σηματοδοτούσαν την «ποιητική και πολιτική ηθική» της εποχής. Τεύχος 85, Μάρτιος 2018
