Αναστάσης Ι. Πεπονής, Προσωπική μαρτυρία, Κέδρος, Αθήνα 1970, 203 σελ.
Αναστάσης Πεπονής, 1961-1981: τα γεγονότα και τα πρόσωπα, Α. Α. Λιβάνη, Αθήνα 2002, 463 σελ.
Η περίπτωση του Πεπονή είναι σημαντική επειδή, ενώ αφορά μεν έναν κορυφαίο πολιτικό, δεν είναι μοναχική: αντανακλά τις εμπειρίες και την πορεία πολλών ακόμη ανθρώπων της γενιάς του, οι οποίοι συγκροτήθηκαν πολιτικά μέσα στην Κατοχή και άφησαν έντονο αποτύπωμα στην ελληνική ιστορία. Κείμενο που περιλήφθηκε στον αφιέρωμα του Books' Journal για τον Αναστάσιο Πεπονή, τχ. 139. Φεβρουάριος 2023
Δημήτρης Τζιόβας, Η Ελλάδα από τη χούντα στην κρίση. Η κουλτούρα της Μεταπολίτευσης, μετάφραση από τα αγγλικά: Ζωή Μπέλλα-Αρμάου, Γιάννης Στάμος, Gutenberg, Αθήνα 2022, 476 σελ.
Και τι δεν άλλαξε στην Ελλάδα από το 1974 ώς σήμερα. Η Ελλάδα έγινε εξωστρεφής, παρά τα σκαμπανεβάσματα απέκτησε δυτικόφρονα συνείδηση, η ετερότητα αντικατέστησε την κλειστή ταυτότητα. Έγινε αποδεκτή η διαφορετικότητα στις σεξουαλικές επιλογές, η ανοχή στον Άλλο είναι πια ευκολότερη, οι τέχνες έγιναν πιο οικουμενικές. Ωστόσο, η παρωχημένη ταυτότητα ελλοχεύει, στην ιστορία ή σε ζητήματα προσανατολισμού. Και κάποιες από τις αλλαγές δεν είναι προς το καλύτερο – όπως, π.χ., η εξέλιξη στο τοπίο των ΜΜΕ. Ένα βιβλίο για τη σύγχρονη Ελλάδα που μπορεί να τροφοδοτήσει πολλές συζητήσεις. [ΤΒJ]
Δημήτρης Τζιόβας, Η Ελλάδα από τη χούντα στην κρίση. Η κουλτούρα της Μεταπολίτευσης, μετάφραση από τα αγγλικά: Ζωή Μπέλλα-Αρμάου, Γιάννης Στάμος, Gutenberg, Αθήνα 2022, 476 σελ.
Τι ήταν η Ελλάδα όταν έπεσε η στρατιωτική δικτατορία, το 1974, και πώς άλλαξε τα επόμενα χρόνια; Ο καθηγητής Δημήτρης Τζιόβας διαβάζει τις εξελίξεις στο ελληνικό κράτος τα χρόνια της Μεταπολίτευσης όχι μέσα από την πολιτική αλλά μέσα από την κουλτούρα – από τις τέχνες και τα γράμματα, από τον Τύπο, από τα κοινωνικά κινήματα και τα κινήματα διεκδίκησης δικαιωμάτων. Και περιγράφει μια όχι πάντα ευθύγραμμη αλλαγή. [ΤΒJ]
Η. Μ. Moutsopoulos, Passion for Excellence: My Lifelong Journey into Medicine and Public Service, Springer, 2022
«Καλός γιατρός, καλός ερευνητής, καλός δάσκαλος, καλός πολίτης», αυτοί είναι οι στόχοι του καθηγητ’η Ιατρικής Χαράλαμπου Μ. Μουτσόπουλου, όπως ο ίδιος τους περιγράφει στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Passion for Excellence (Πάθος για αριστεία), που κυκλοφόρησε πρόσφατα.Κοσμοπολίτης Έλληνας, έμαθε από τους καλύτερους διεθνώς, έχοντας πάντα επίγνωση ποιος είναι κι από που προέρχεται. Η αυτοβιογραφία του είναι ένας ύμνος στους δασκάλους του, εξόφληση χρέους στους γονείς του, αναγνώριση της συνεισφοράς των πολυάριθμων συνεργατών του, παρακαταθήκη στους φοιτητές του. (Δημοσιεύτηκε στο τεύχος 138)
Γιάννης Σκαρίμπας, Άπαντες στίχοι 1936-1970, φιλολογική επιμέλεια: Κατερίνα Κωστίου, Νεφέλη, Αθήνα, β’ έκδ. 2016, 248 σελ.
Ποῦ βρίσκεται ἡ οὐσία τῆς ποιητικῆς τοῦ Γιάννη Σκαρίμπα; Οἱ στίχοι του ἀκούγονται ὅπως ἡ μουσικὴ τοῦ Χατζιδάκι, γραμμένη συχνὰ ἐπάνω σὲ ὑπερτονισμένους συναισθηματικὰ στίχους. Ὁ Χατζιδάκις ἀναδεικνύει τὴν ἄλλη ὄψη τοῦ τετριμμένου καὶ μᾶς καθηλώνει μὲ τὴ μελωδία του. Ὁμοίως, ἡ ποίηση τοῦ Σκαρίμπα, μουσικὴ γραμμένη μὲ λέξεις, βρίσκεται ἀπὸ τὴ φύση της στὴν πρώτη γραμμὴ τῆς πρωτοπορίας.
Ντέιμον Γκάλγκουτ, Η υπόσχεση, μετάφραση από τα αγγλικά: Κλαίρη Παπαμιχαήλ, Διόπτρα, Αθήνα 2022, 344 σελ.
Μια οικογένεια λευκών στη Νότια Αφρική τα χρόνια του απαρτχάιντ. Μένουν σε μια μικρή φάρμα έξω από την Πρετόρια και έχουν πολλά και ζόρικα προβλήματα. Κάποια στιγμή, η μαύρη υπηρέτρια της οικογένειας λαμβάνει μια υπόσχεση, ότι θα της χαρίσουν το σπιτάκι όπου κατοικεί και τη γη που το περιβάλλει. Μια υπόσχεση ανέξοδη, αφού οι μαύροι δεν έχουν δικαίωμα στην ατομική ιδιοκτησία. Τι θα γίνει όμως με την υπόσχεση όταν θα έχει καταρρεύσει το καθεστώς του απαρτχάιντ; Ο Ντέιμον Γκάλγκουτ, βραβευμένος με Μπούκερ το 2021, είναι υποχρεωμένος για την πλοκή του να λάβει υπόψη του την πραγματικότητα: «το απαρτχάιντ καταργήθηκε, βλέπεις, τώρα πεθαίνουμε ο ένας δίπλα στον άλλον, σε οικεία, κοντινή απόσταση. Αυτό που μένει ακόμα να επιλύσουμε είναι το πώς να ζούμε μαζί».
Η. Μ. Moutsopoulos, Passion for Excellence: My Lifelong Journey into Medicine and Public Service, Springer, 2022
Γιατί να μας απασχολεί ένα βιβλίο, στην αγγλική γλώσσα, για την πορεία ζωής ενός επιστήμονα;
Μάριος Μαρκοβίτης, Τα τζόκεϊ καπέλα. Η «εξαφάνιση» του Άλεξ, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2022, 264 σελ.
Ο Μάριος Μαρκοβίτης πηγαίνει ως παιδοψυχολόγος στη γενέθλια Βέροια, μετά την εξαφάνιση του μικρού Άλεξ, παιδιού μιας ρωσογεωργιανής μετανάστριας στην πόλη, και τη σύλληψη πέντε άλλων παιδιών, που παραπέμφθηκαν σε δίκη. Η έρευνά του για τον Άλεξ, η επαφή του με την τοπική κοινωνία και με τα παιδιά, που φορούσαν τζόκεϊ καπέλα και κατέφυγαν στη βία, θύματα κι αυτά ενός σχολικού και ενός οικογενειακού περιβάλλοντος που δεν μπόρεσε να τα εντάξει δίνοντάς τους νόημα, τον οδηγεί να ανασύρει τα δικά του παιδικά χρόνια, τον δικό του αποκλεισμό τα χρόνια του εμφυλίου… [ΤΒJ]
Αλέξης Πανσέληνος, Λάδι σε καμβά. Μυθιστόρημα, Μεταίχμιο, Αθήνα 2022, 213 σελ.
Ο εικοσάχρονος ήρωας στο νέο βιβλίο του Αλέξη Πανσέληνου, φοιτητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών που φιλοξενείται σε ένα νησί, βρίσκεται στο κέντρο ενός ερωτικού τριγώνου. Είναι ένα ξεχωριστό καλοκαίρι, λίγο πριν από την εφτάχρονη δικτατορία. Ένα καλοκαίρι που δεν θα ξαναζήσει, αφού η ζωή του θέτει επειγόντως το δίλημμα με ποιους να πάει και ποιους ν’ αφήσει… [ΤΒJ]
Γιάννης Μαρής, Τα χέρια της Αφροδίτης, πρόλογος: Ανδρέας Αποστολίδης, Άγρα, Αθήνα 2013, 296 σελ.
Γιάννης Μαρής, Μια γυναίκα από το παρελθόν, Ατλαντίς, Αθήνα 1997, 320 σελ.
Γιάννης Μαρής, Επιχείρηση: Εκδίκηση, Ατλαντίς, Αθήνα 1985, 293 σελ.
Σε τρία μυθιστορήματα του Γιάννη Μαρή κάνουν την εμφάνισή τους εβραίες ηρωίδες και εβραίοι ήρωες, πρώην ναζί εγκληματίες, έλληνες δημοσιογράφοι και αστυνομικοί, δωσίλογοι και η αναδυόμενη δυναμική μορφή της εποχής, ισραηλινοί πράκτορες. Πώς διαμορφώνεται η εικόνα του εβραίου, και ακόμη συχνότερα, της εβραίας σε αυτά τα ευρείας κατανάλωσης κείμενα, καθώς και μέσα από ποιες, λιγότερο ή περισσότερο σκοτεινές, διαδρομές οι εβραίοι ήρωες και οι εβραίες ηρωίδες συναντιούνται με έλληνες και ελληνίδες χριστιανούς και χριστιανές; Με απασχολούν, τέλος, η προσωπική και η πολιτική διαδρομή μέσα από τις οποίες ο συγγραφέας προσέγγισε θέματα των εβραίων συμπατριωτών και συμπατριωτισσών του.[1]
Ένα πρώιμο τεκμήριο για την πρόσληψη του Σκαρίμπα εκτός Ελλάδος: μια επιστολή στον Μάριο Πράσινο. Τεύχος 140
Carl Schmitt, Στεριά και Θάλασσα. Μια κοσμοϊστορική θεώρηση, μετάφραση από τα γερμανικά: Ιωάννα Αβραμίδου, Σμίλη, Αθήνα 2022, 114 σελ.
Carl Schmitt, Άμλετ ή Εκάβη, μετάφραση από τα γερμανικά: Ηρακλής Πεκιαρίδης, Κουκκίδα, Αθήνα 2021, 98 σελ.
Ένα αφήγημα, σαν μακροσκελές, συναρπαστικό παραμύθι από τον πατέρα στην κόρη («διήγηση για την Άνιμα»), πάνω στην πολιτική κοσμογραφία με γεωστρατηγικούς όρους, και μια μονογραφία που διαπερνά το θεατρικό σώμα του βασιλιά Άμλετ για να συναντήσει τον κόσμο του κλασικού δράματος αναδεικνύουν εμφατικά τις πτυχές ενός radical thinker, που σημάδεψε τα «μονοπάτια της σκέψης»[1] στον 20ό αιώνα. Δύο «περιφερειακά» έργα του Καρλ Σμιτ, τώρα και σε εξαιρετική ελληνική μετάφραση, διευρύνουν σημαντικά την πρόσληψή του σε μια χώρα που το έργο του παρέμεινε παρεξηγημένο, «περιθωριακό» και αποσπασματικό.
