Νίκος Σιδέρης, Πώς το παιδί μαθαίνει να ζητά λαβαίνοντας υπόψη και τον άλλον, Αρμός, Αθήνα 2022, 160 σελ.
Πώς το παιδί μπορεί να έχει μια ανατροφή που θα επιτύχει την ελάχιστη αναστολή της ριζικής φαντασίας του και τη μέγιστη δυνατή ανάπτυξη της αναστοχαστικότητάς του, παραιτούμενο της παντοδυναμίας του, ελέγχοντας τον ναρκισσισμό του, αποδεχόμενο την επάρκεια του μερικού και παραδεχόμενο τους περιορισμούς που του έχουν επιβληθεί εξωτερικά; Ο Νίκος Σιδέρης, με απλή γλώσσα, απευθύνεται σε γονείς και παιδαγωγούς.
Ομήρου Ιλιάδα, μετάφραση: Νίκος Καζαντζάκης - Ι. Θ. Κακριδής, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη 2015, 406 σελ.
Ομήρου Οδύσσεια, μετάφραση: Νίκος Καζαντζάκης - Ι. Θ. Κακριδής, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, Θεσσαλονίκη 2015, 330 σελ.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1940 ξεκίνησε η συνεργασία του Νίκου Καζαντζάκη με τον κορυφαίο κλασικό φιλόλογο Ι. Θ. Κακριδή, η οποία απέληξε στη μετάφραση αρχικά της Ιλιάδας[1] και μετέπειτα της ομηρικής Οδύσσειας.[2]
Νίκος Καζαντζάκης, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Διόπτρα, Αθήνα 2022, 464 σελ.
Νίκος Καζαντζάκης, Καπετάν Μιχάλης, Διόπτρα, Αθήνα 2022, 712 σελ.
Νίκος Καζαντζάκης, Ο Χριστός ξανασταυρώνεται, Διόπτρα, Αθήνα 2022, 672 σελ.
Ο Νίκος Καζαντζάκης σαρώνει με τα μεταπολεμικά του μυθιστορήματα το ελληνικό κοινό και γίνεται πάρα πολύ γρήγορα γνωστός και στο εξωτερικό, κατακτώντας στις προτιμήσεις διαδοχικών γενεών ξένων αναγνωστών μιαν αξιοζήλευτη θέση, την οποία και θα διατηρήσει εν μέρει έως και τις ημέρες μας. Πώς έγινε η μετάβαση από το προπολεμικό στο μεταπολεμικό του έργο.
Νίκος Καζαντζάκης, Ο Ανήφορος, Διόπτρα, Αθήνα 2022, σελ. 280.
Μείζον λογοτεχνικό γεγονός του 2022 αποτελεί η πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος Ο Ανήφορος του Νίκου Καζαντζάκη. Ενός άγνωστου μυθιστορήματος που γράφτηκε στο Κέιμπριτζ το καλοκαίρι του 1946 και, ενώ αρχικά προοριζόταν για το διεθνές κοινό, η έκδοση και η επιτυχία του Αλέξη Ζορμπά στα αγγλικά πιθανόν έκανε τον συγγραφέα να αλλάξει τα σχέδιά του. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του και γιατί διαβάζεται από τους σημερινούς αναγνώστες. [ΤΒJ]
Didier Fassin, Θάνατος ενός ταξιδιώτη, μετάφραση από τα γαλλικά: Μανώλης Πιμπλής, Πόλις, Αθήνα 2023
Ένας καταζητούμενος, καταδικασμένος για κλοπές, ο Άντζελο Γκαράν, κρύβεται σε μια αποθήκη. Εντοπίζεται από τους αστυνομικούς οι οποίοι προσπαθούν να τον συλλάβουν. Αλλά όταν μπαίνουν στο χώρο που κρύβεται, ακούγονται μερικοί πυροβολισμοί και ο καταζητούμενος πέφτει νεκρός. Οι αστυνομικοί είπαν ότι τους επιτέθηκε με μαχαίρι, ήταν σε νόμιμη άμυνα. Ήταν όμως έτσι; Ο ανθρωπολόγος Ντιντιέ Φασέν αποφασίζει να ξανακάνει την αστυνομική και τη δικαστική έρευνα, επιδιώκοντας να φωτίσει το φόνο. Διότι ό,τι έγινε μακριά από την κοινή θέα, πρέπει να γίνεται γνωστό. Για λόγους δικαιοσύνης. [ΤΒJ]
Χάννα Άρεντ, Οι απαρχές του ολοκληρωτισμού. Τρίτος τόμος: Ολοκληρωτισμός, μετάφραση από τα αγγλικά: Βασίλης Τομανάς, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2017, 248 σελ.
Τα στρατόπεδα των δυο ολοκληρωτισμών του εικοστού αιώνα, του ναζισμού και του κομμουνισμού, αποτέλεσαν πειραματικά εργαστήρια παραγωγής απρόσωπων θυμάτων και, συνακόλουθα, εκπαίδευσης ανελέητων εξουσιαστών. Ολοκληρωτισμός και στρατόπεδα συγκέντρωσης στη σκέψη τής Χάννα Άρεντ.
Cormac McCarthy, Ο επιβάτης, μετάφραση από τα αγγλικά: Γιώργος Κυριαζής, Gutenberg, 591 σελ.
Cormac McCarthy, Stella Maris, μετάφραση από τα αγγλικά: Γιώργος Κυριαζής, Gutenberg, 263 σελ.
Έπειτα από σιγή δεκαέξι χρόνων, ο αμερικανός συγγραφέας του Ματοβαμμένου μεσημβρινού επανέρχεται με δυο διαδοχικά μυθιστορήματα. Στο πρώτο από αυτά, τον Επιβάτη, κεντρικός ήρωας είναι ένας ταλαντούχος φυσικός που εγκαταλείπει την πολλά υποσχόμενη καριέρα του για να γίνει δύτης διάσωσης. Αναζητώντας τους δέκα επιβάτες ενός βυθισμένου αεροπλάνου, βρίσκει μόνο τους εννέα. Ακολουθεί η κατάδυση στην άβυσσο. Το δεύτερο μυθιστόρημα, η Stella Maris, ασχολείται με την αδελφή του προαναφερθέντος φυσικού, διαγνωσμένη με παρανοϊκή σχιζοφρένεια, που εισάγεται αυτοβούλως σε ψυχιατρικό κατάστημα και παλεύει να απαλλαγεί από το πρόβλημα. Ποιος είναι αυτός ο όψιμα αναγνωρισμένος συγγραφέας. Τι γράφει – και γιατί συγκλονίζει αναδρομικά τους αναγνώστες;
Laure Murat, Ποιος ακυρώνει τι; Σκέψεις για την cancel culture, μετάφραση από τα γαλλικά: Γιάννης Κτενάς, Πόλις, Αθήνα 2022, 50 σελ.
Σε όλες τις χώρες της Δύσης αποκαθηλώνονται ή βανδαλίζονται αγάλματα σε δημόσιους χώρους. Η κουλτούρα της ακύρωσης που υποκινεί τέτοιες πράξεις εκφράζει την άρνηση της «επίσημης», «θεσμικής» Ιστορίας και την όπισθεν αυτής κρατούσας εθνικής ιδεολογίας, η οποία διαιωνίζει στερεότυπα και αναπαράγει «μηχανισμούς καταπίεσης, διάκρισης και κυριαρχίας». Μήπως όμως έχουν δίκιο όσοι κατηγορούν τους ακτιβιστές της αποκαθήλωσης αγαλμάτων για φανατισμό, επαναστατική γυμναστική, οχλοκρατία ή και για εφαρμογή εξτρεμιστικών ιδεολογιών;
Ernest Hemingway, Έκαναν όλοι τους ειρήνη. Τι είναι η ειρήνη; Ποίημα για τη δραματική Διάσκεψη της Λωζάννης, προλόγισμα - μετάφραση από τα αγγλικά - σημειώσεις: Χάρης Βλαβιανός, Περισπωμένη, Αθήνα 2022, 16 σελ.
Η Διάσκεψη Ειρήνης της Λωζάννης πραγματοποιήθηκε στην ελβετική πόλη από τον Νοέμβριο του 1922 έως τον Ιούλιο του 1923 και, πέραν της οριστικοποίησης των ελληνοτουρκικών συνόρων, αποτέλεσε ένα μείζον διεθνές γεγονός με το οποίο γράφτηκε ο επίλογος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου στην Εγγύς και τη Μέση Ανατολή. Η διεθνής διάσταση των διεργασιών αναδεικνύεται από γραπτά του τότε νεαρού δημοσιογράφου και ανταποκριτή της Toronto Star στο Παρίσι, Έρνεστ Χεμινγουέι, αλλά και στο ποίημα «Έκαναν όλοι τους ειρήνη – Τι είναι η ειρήνη;».
Αχιλλέας Σύρμος, Ιστορίες από το Σπατς, πρόλογος: Άγγελος Συρίγος, Ίνδικτος, Αθήνα 2022, 510 σελ.
Ο Ηρακλής Σύρμος, Βορειοηπειρώτης από τη Δερβιτσάνη της επαρχίας Άνω Δρόπολης, συνελήφθη στις 27 Μαΐου 1964 και καταδικάστηκε σε 18ετή στέρηση της ελευθερίας επειδή είχε επαινέσει την οικονομική υπεροχή καπιταλιστικών χωρών. Εξέτισε την ποινή του στο Σπατς, υποχρεωμένος σε καταναγκαστική εργασία στα μεταλλεία της περιοχής. Χρόνια μετά την πτώση του κομμουνισμού, κατέγραψε τις εμπειρίες του – που μόλις κυκλοφόρησαν. Τι κοινό έχει η αφήγηση του Ηρακλή Σύρμου με άλλα πολυσυζητημένα κείμενα της στρατοπεδικής λογοτεχνίας; [ΤΒJ]
Για την πρώτη εκδήλωση της δεύτερης δεκαετίας του «Με τα λόγια (γίνεται)», που έγινε διαδικτυακά στις 20 Ιανουαρίου 2022, ο εμπνευστής και διοργανωτής των ομώνυμων εκδηλώσεων Παναγιώτης Ιωαννίδης μου ζήτησε να προτείνω και να αναλάβω να συντονίσω το σχετικό περιεχόμενο. Προσκάλεσα λοιπόν ποιήτριες και ποιητές που συμπεριλήφθηκαν στην ανθολογία καινούριας ελληνικής ποίησης Ποίηση με Πείσμα (Αντίποδες, 2020) και κατοικούν εκτός Αθηνών, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, να συνθέσουν ένα ποίημα με θέμα την πατρίδα και να προτείνουν ένα ομόθεμο ποίημα άλλης ποιήτριας ή άλλου ποιητή, είτε ελληνικό είτε μεταφρασμένο από τους ίδιους ή από κάποιον άλλον/η (οπότε και γίνεται ρητή αναφορά στην πηγή της μετάφρασης). Ανταποκρίθηκαν εννέα, αλλά εξ αυτών η Γεωργία Τριανταφυλλίδου δεν στάθηκε δυνατόν να συμμετάσχει με βιντεοσκοπημένη απαγγελία στη διαδικτυακή εκδήλωση (την οποία μπορείτε πάντα να ανακαλείτε εδώ: https://youtu.be/F5k0RDQp13o). Πιο κάτω, δημοσιεύονται όλες οι συμμετοχές σε γραπτή μορφή. Η σειρά είναι γενικά αλφαβητική και ακολουθεί, ανά ποιήτρια/ποιητή, τις δικές της/του επιλογές. Ευχαριστώ και από εδώ τον Παναγιώτη Ιωαννίδη για την πρόσκληση και τις ποιήτριες και τους ποιητές που συμμετείχαν.
