Η Όλγα Κατσιαρδή-Hering, με πλούσιο συγγραφικό και ερευνητικό έργο, ποικίλη δράση της στην επιστημονική κοινότητα και την πολύπλευρη και τόσο γόνιμη διδασκαλία της στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το 1976 συνεισέφερε όσο λίγες/οι στην ανανέωση της ελληνικής ιστοριογραφίας. Η συμβολή της, η οποία πρέπει να ιδωθεί στο πλαίσιο της δυναμικής ανάπτυξης των ιστορικών και ευρύτερα των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, καταρχάς συνέβαλε στην αναθεώρηση βαθιά καθιερωμένων, αλλά συχνά και εξαιρετικά περιοριστικών, απόψεων για την ελληνική διασπορά, που αποτέλεσε το αντικείμενο της πρώτης της μονογραφίας.[1]
Jean-Jacques Rousseau, Ιουλία ή Η νέα Ελοΐζα, μετάφραση από τα γαλλικά: Έφη Κορομηλά, Gutenberg, Αθήνα 2024, δύο τόμοι, σελ. 607 (α’ τόμος) και σελ. 594 (β’ τόμος)
Αναγνώστες και συγγραφείς, από τον 13ο αιώνα μέχρι τον Γκαίτε, συγκινούνταν, δάκρυζαν και ονειρεύονταν πάνω στο μοτίβο της αναπαράστασης του αιώνιου έρωτα, των ερωτευμένων που αγαπήθηκαν μοιραία και έμειναν ενωμένοι ακόμα και μετά το θάνατο. Έτσι και ο Ρουσσώ συγκίνησε τους πολυάριθμους αναγνώστες του με την αφήγηση του έρωτα της Ζυλί (Ιουλίας) ντ’ Ετάνζ, της Νέας Ελοΐζας, με τον ιππότη Σεν-Πρε
Φωτεινή Παπαδημητρίου, Η Πρώτη Έποικος. Ιστορικό μυθιστόρημα, Πηγή, Αθήνα 2025, 482 σελ.
Η περιπέτεια μιας γυναίκας που γεννήθηκε στα Ιωάννινα, το 1809, και τελείωσε τη ζωή της έπειτα από μια περιπετειώδη ζωή στη μακρινή Αυστραλία. Είχε προλάβει να ζήσει στο Μεσολόγγι το διάστημα πριν από την Έξοδο και να συγχρωτιστεί με τον Μάρκο Μπότσαρη αλλά και τον Λόρδο Μπάυρον
«Ποτέ δεν σκεφτόμουν ποδήλατα διαβάζοντας τα ποιήματα της Μαρίας Λαϊνά, κι όμως. Η στήλη επιφυλλίδων που διατηρούσε, το περίφημο «Πεντάλ», με προκαλεί να το κάνω. Αναζητώ δυο ποιήματα». Ο συγγραφέας επιλέγει ένα της Μαρίας Λαϊνά κι ένα του Σέρβου/Γιουγκοσλάβου ποιητή Βάσκο Πόπα, που η Λαϊνά έχει μεταφράσει.
A thing of beauty. Ποιήματα και επιστολές του Τζων Κητς, επιλογή - μετάφραση - σχόλια: Ασπασία Λαμπρινίδου, Κίχλη, Αθήνα 2023, 208 σελ.
Το βιβλίο της Ασπασίας Λαμπρινίδου, A thing of beauty. Ποιήματα και επιστολές του Τζων Κητς, επιδιώκει την εξοικείωση του ελληνικού αναγνωστικού κοινού με το έργο στου σημαντικού ρομαντικού ποιητή. Η ανθολογία φιλοδοξεί μέσα από τις μεταφράσεις επιλεγμένων ποιημάτων (σε δίγλωσση έκδοση) και επιστολών να παρουσιάσει αντιπροσωπευτικά δείγματα της ποιητικής τέχνης του Κητς και του θεωρητικού του προβληματισμού για τη σημασία και τη λειτουργία της ποίησης ενώ, επιπλέον, παρέχει τα απαραίτητα συμφραζόμενα για τη βαθύτερη κατανόηση του έργου του ποιητή.
Γιώργος Σιακαντάρης, Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2024, 320 σελ.[1]
Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι ένας συνεπής και ενημερωμένος διανοούμενος με συνεχή δημόσια παρουσία. Στο νέο βιβλίο του επικεντρώνεται στις μεταλλάξεις των δημοκρατιών του δυτικού κόσμου που, ενώ διατηρούν το περίβλημα και τις διαδικασίες του δημοκρατικού πολιτεύματος, έχουν αλλοιωθεί στο εσωτερικό τους καθώς σταδιακά υπονομεύεται το αξιακό τους υπόβαθρο.
Βάσω Κιντή - Φιλήμων Παιονίδης (επιμ.), Τρόποι του φιλοσοφείν. Τιμητικός τόμος για τον Στέλιο Βιρβιδάκη, Εκκρεμές, Αθήνα 2024, 547 σελ.
Σαράντα ένας συγγραφείς με ισάριθμα άρθρα. Ο Στέλιος Βιρβιδάκης, που έχει προσφέρει στη φιλοσοφία σχεδόν σαράντα χρόνια πανεπιστημιακής διδασκαλίας, πρέπει να είναι ευτυχής που τόσοι άνθρωποι συνεισέφεραν τόσο καλά κείμενα σε αυτό τον τόμο για να τον τιμήσουν.
Η Μαρία Λαϊνά είναι μια από τις αγαπημένες μου ελληνίδες ποιήτριες. Δεν είχα την ευκαιρία να τη γνωρίσω ποτέ. Απεβίωσε την ημέρα που έκλεινα τα σαράντα μου. Το έργο της και η ύπαρξή της –όπως την έφτιαξα στο μυαλό μου– με τρομάζουν. Με την ευκαιρία αυτού του αφιερώματος, αποφάσισα να βρω έναν τρόπο απ’ αυτούς που η ίδια προτείνει που να με βοηθά να μην τη φοβάμαι.
Θάνος Σταθόπουλος - Χλόη Ακριθάκη (επιμ.), Αλέξης Ακριθάκης. Γράφοντας τη ζωγραφική (Ημερολόγια 1960-1990), Άγρα, Αθήνα 2024, 224 σελ.
Η έκδοση των Ημερολογίων 1960-1990 του Αλέξη Ακριθάκη περιέχει ανεκτίμητο υλικό που φωτίζει την προσωπικότητα, τη ζωή, το έργο του καλλιτέχνη και, φυσικά, την εποχή του, έχοντας κάτι από το λοξό βλέμμα του, καθώς δεν χωρά σε παγιωμένες κατηγοριοποιήσεις. Τα τετράδια αυτά –όσο χαοτικά, «λοξά» ή αντισυμβατικά κι αν είναι– δεν παύουν να εντάσσονται στο πλαίσιο μιας συνειδητής διαδικασίας και, ώς ένα βαθμό, κατασκευής μιας προσωπικής μυθολογίας. Όπως επισημαίνει η Χλόη Ακριθάκη, είναι πλέον σαφές ότι πολλά απ’ όσα υπάρχουν στα τετράδια γράφτηκαν με την πρόθεση να χρησιμοποιηθούν κάποτε και να εκδοθούν.
Επιτρέψτε μου να πω εξαρχής ότι οι σκέψεις που πρόκειται να καταθέσω έχουν περισσότερο το χαρακτήρα ελεύθερης εξερεύνησης, παρά συστηματικής χαρτογράφησης σχέσεων – κάτι που θα ήταν ούτως ή άλλως ανέφικτο στο πλαίσιο του παρόντος αφιερώματος, δεν νομίζω εξάλλου ότι ήταν και το ζητούμενο. Αφετηρία είναι τα ίδια τα ποιήματα, και προσωπικά θα ήμουν απόλυτα ευχαριστημένος αν απλώς τα άφηνα να μιλήσουν χωρίς να παρεμβάλλεται η δική μου φωνή και ματιά. Αναλαμβάνω την ευθύνη για τυχόν αυθαιρεσίες, ανακολουθίες και αναδιπλώσεις στο ξετύλιγμα των σκέψεών μου.
Hermann Hesse, Σιντάρτα. Ένα ινδικό παραμύθι, μετάφραση από τα γερμανικά: Μαρία Αγγελίδου και Άγγελος Αγγελίδης, Διόπτρα, Αθήνα 2025, 200 σελ.
Hermann Hesse, Γερτρούδη, μετάφραση από τα γερμανικά: Ειρήνη Γεούργα, Διόπτρα, Αθήνα 2025, 256 σελ.
Ήταν το είδωλο της εποχής των χίπις και, στην Ελλάδα, όσων είχαν μαγευτεί από τις θεωρίες του ανορθολογισμού και από την πνευματικότητα της Ανατολής τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης και πολυδιαβασμένο το βιβλίο του, Σιντάρτα. Γερμανός, επηρεασμένος από την ελληνική μυθολογία, τον γερμανικό ρομαντισμό, την ινδική και την κινεζική σκέψη και διάφορες ψυχαναλυτικές θεωρίες, ο Χέρμαν Έσσε υπήρξε πολυβραβευμένος (μεταξύ άλλων, έλαβε και Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1946) κι ακόμα σήμερα αντιμετωπίζεται ως ο πιο δημοφιλής συγγραφέας από τη Γερμανία. Το έργο του, γνωστό στους έλληνες αναγνώστες, επανεκδίδεται και διεκδικεί να διαβαστεί – ή να ξαναδιαβαστεί.
Γιατί εξελέγη ο Ντόναλντ Τραμπ; Πώς ένας ακροδεξιός λαϊκιστής μπόρεσε να κερδίσει την καρδιά των μαζών στη σύγχρονη Αμερική; Αυτό αναρωτιούνται με αγωνία οι ηττηθέντες αμερικανοί liberals αλλά και οι ευρωπαίοι συνοδοιπόροι τους, και αυτό είναι το ερώτημα που διαρκώς πασχίζουν ν’ απαντήσουν από τη μέρα που ο δισεκατομμυριούχος πλεϊμπόι διέβη για δεύτερη φορά το κατώφλι του Λευκού Οίκου. Το ερώτημα όμως το έχει απαντήσει αναλυτικά και πειστικά ήδη από το 2016, από τις πρώτες μέρες της πρώτης εκλογής Τραμπ, ο σπουδαίος αμερικανός στοχαστής Μαρκ Λίλλα.
