Το μυθιστόρημα βασίζεται σε μια λαμπρή ιδέα: Ξέρουμε ότι το λαϊκό θέατρο, το καρναβάλι και η κουλτούρα του γέλιου ανθούσαν κατά την αρχαιότητα, μέχρι και τους ελληνιστικούς και τους ρωμαϊκούς χρόνους, αλλά παρακμάζουν και ουσιαστικά χάνονται κατά την ύστερη Αρχαιότητα και καθώς βαδίζουμε προς τον βυζαντινό Μεσαίωνα. Πότε όμως ακριβώς χάνεται η ελευθεριάζουσα καρναβαλική κουλτούρα; Και πού ακριβώς οφείλεται η εξαφάνισή της; Όσον αφορά αυτά τα ερωτήματα, έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες, αλλά δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα οριστική απάντηση. Στο μυθιστόρημά του, ο Ποζίδης εντοπίζει το κρίσιμο χρονικό σημείο στα τέλη του 7ου αιώνα. Ο 62ος Κανόνας της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου είναι σαφέστατος και δυσοιωνότατος: «τάς οὕτω λεγομένας Καλάνδας, καὶ τὰ λεγόμενα Βοτά, καὶ τὰ καλούμενα Βρουμάλια, […] καὶ τὰς τῶν γυναίων δημοσίας ὀρχήσεις, […] καὶ τὰς ὀνόματι τῶν παρ’ Ἕλλησι ψευδῶς ὀνομασθέντων θεῶν ὀρχήσεις καὶ τελετάς ἀποπεμπόμεθα, ὁρίζοντες, μηδένα ἄνδρα γυναικείαν στολὴν ἐνδιδύσκεσθαι, ἢ γυναῖκα τὴν ἀνδράσιν ἁρμόδιον. Ἀλλὰ μήτε προσωπεῖα κωμικά, ἢ σατυρικά, ἢ τραγικὰ ὑποδύεσθαι· μήτε τὸ τοῦ βδελυκτοῦ Διονύσου ὄνομα ἐπιβοᾷν […]» Απαγορεύονται ρητά και απόλυτα όλες οι καρναβαλικές γιορτές και τα θεάματα. Και η Εκκλησία έχει πια την ισχύ να επιβάλει τις απαγορεύσεις χάρη στη συμμαχία της με το κράτος. Η μεσαιωνική μονοφωνία και σοβαρότητα καλύπτει σιγά σιγά με μαύρο πέπλο την αρχαία πολυφωνία και ιλαρότητα. Το Πυρές κι αρμοί αποτυπώνει εξαιρετικά, με τον προνομιακό τρόπο της μυθοπλασίας, αυτή τη μετάβαση από την αρχαία κουλτούρα στη μεσαιωνική.
Το κυνήγι του καρναβαλιού
Βρισκόμαστε στα 692. Ένας μοναχός που είναι γνωστός με το ψευδώνυμο Πελιδνός λόγω της χλωμής όψης του, έμπειρος στον εντοπισμό και τη δίωξη αιρετικών, καλείται στην Κωνσταντινούπολη. Ο Πατριάρχης τού αναθέτει μια δύσκολη αποστολή: πρέπει να εντοπίσει έναν θίασο λατρευτών του Διονύσου που περιοδεύει στη Θράκη και τη Μικρά Ασία διασκεδάζοντας τον κόσμο με άσεμνα θεάματα. Ο Πελιδνός, παρά τον αρχικό δισταγμό του, θ’ αναλάβει την αποστολή και θα τεθεί επικεφαλής στρατιωτικού αποσπάσματος. Το κυνήγι των διονυσιαστών όμως θα πάρει μια απροσδόκητη τροπή. Αυτή είναι, με λίγα λόγια, η υπόθεση στο μυθιστόρημα Πυρές κι αρμοί του Χρήστου Ποζίδη (Άπαρσις, 2024).
Γιώργος Πινακούλας
Διδάκτωρ συγκριτικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον, μεταφραστής, συγγραφέας. Πρόσφατο βιβλίο του: Το κάστανο του Γαμίκουλους και άλλες ιστορίες (2020).
Τελευταία άρθρα από τον/την Γιώργος Πινακούλας
Προσθήκη σχολίου
Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.