Σύνδεση συνδρομητών

Η πολιτική σταθερότητα δεν είναι κενό γράμμα

Παρασκευή, 16 Σεπτεμβρίου 2022 08:43
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Η πολιτική του, τη μακρά προεκλογική περίοδο στην οποία έχουμε εισέλθει, θα δίνει έμφαση στην ανάγκη πολιτικής σταθερότητας, της οποίας ο ίδιος θα εμφανίζεται ως ο μοναδικός εγγυητής.
Φωτογραφία αρχείου
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Η πολιτική του, τη μακρά προεκλογική περίοδο στην οποία έχουμε εισέλθει, θα δίνει έμφαση στην ανάγκη πολιτικής σταθερότητας, της οποίας ο ίδιος θα εμφανίζεται ως ο μοναδικός εγγυητής.

Ο Αύγουστος αποδείχτηκε ταραχώδης μήνας στο πολιτικό προσκήνιο, στον αντίποδα της ραστώνης που κυριάρχησε στις ζωές μας, αφού στην ουσία ήταν ο πρώτος Αύγουστος χωρίς περιορισμούς λόγω της πανδημίας του κόβιντ-19. Η αποκάλυψη, από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, της επισύνδεσης, της νόμιμης παρακολούθησης δηλαδή των επικοινωνιών του Νίκου Ανδρουλάκη από τις ελληνικές μυστικές υπηρεσίες, προκάλεσε κλυδωνισμό στην κυβέρνηση, αναστάτωσε το κοινωνικό σώμα, κινητοποίησε τις δημοκρατικές ευαισθησίες (είτε τις «ευαισθησίες») πολιτών και οδήγησε στη συνήθη κλοτσοπατινάδα πολιτικών αψιμαχιών που, στην Ελλάδα, συχνά λογίζονται ως πολιτική αντιπαράθεση.

Δεν υπήρξε πραγματική πολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στα κόμματα. Υπήρξε αντίθετα μια αντιπαράθεση ειδικών και δημόσιων διανοητών στην κυβέρνηση, αλλά ως συνήθως πέρασε και δεν ακούμπησε τα πολιτικά κόμματα – την αντιπολίτευση αλλά και τον ευρύτερο πυρήνα του κυβερνώντος κόμματος, τη βαθιά ΝΔ, που υπνώττει περιμένοντας την αποκατάσταση του παλιού κομματικού συστήματος.

Ένα μέρος αυτής της αντιπαράθεσης καταγράφηκε από πολιτικούς επιστήμονες και καθηγητές, που αφενός επισημαίνουν ότι ο πρωθυπουργός, ακόμα κι αν δεν ήξερε, έχει αντικειμενική ευθύνη επειδή δική του επιλογή ήταν ο επικεφαλής της ΕΥΠ (πράγμα για το οποίο ουδείς, ούτε ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, διαφωνεί), αφετέρου εκτιμούν ότι η παρακολούθηση πολιτικού προσώπου είναι υπέρβαση της δημοκρατικής τάξης, ουσιαστικά κατάχρηση εξουσίας, και ζητούν την τιμωρία της κυβέρνησης και την παραίτηση του πρωθυπουργού. Στον αντίποδα, άλλες φωνές, δεν εντοπίζουν δομικό πρόβλημα της δημοκρατίας αλλά μια παρασπονδία εξαιτίας της στρεβλής αρχιτεκτονικής της κρατικής οργάνωσης.

Η στρεβλή αρχιτεκτονική της κρατικής οργάνωσης είναι, δυστυχώς, πραγματικότητα στα περισσότερα τμήματα του κράτους, απ’ αυτό το πρόβλημα προκύπτει η ανάγκη της μεταρρύθμισής του. Όσο για τη στρεβλή οργάνωση των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών, την περιγράφει με μεγάλη σαφήνεια ο συνεργάτης του BooksJournal, Κώστας Κούρκουλος, στο προσεκτικό κείμενό του στην ιστοσελίδα μας, όσο ξεδιπλώνονταν οι εξελίξεις μετά την αποκάλυψη της επισύνδεσης στις επικοινωνίες του Νίκου Ανδρουλάκη («Υποκλοπές και δημοκρατία», 23/8/2022, https://booksjournal.gr/gnomes/3934-ypoklopes-kai-dimokratia):

[…] Αν στην περίπτωση του Νίκου Ανδρουλάκη είχε παραβιαστεί ο νόμος, τα πράγματα θα ήταν απλά για όλους: θα εντοπίζαμε τους δράστες της παρανομίας και τώρα θα ήταν στον εισαγγελέα. […] Δεν είναι όμως τυχαίο ότι ουδείς παραπέμπεται στον εισαγγελέα, διότι ουδείς επισημαίνει –τουλάχιστον έως τώρα– συγκεκριμένη διάταξη που παραβιάστηκε. Φέρεται μάλιστα η παρακολούθηση να τελεί και υπό εισαγγελική έγκριση.  Πράγμα που οδηγεί –με τα έως τώρα στοιχεία– στο εξής παράδοξο: το πρόβλημα δημιουργήθηκε ακριβώς επειδή εφαρμόστηκε ο νόμος και όχι επειδή παραβιάστηκε...

Σε όσα σημειώνονται παραπάνω, αξίζει να προστεθεί και ότι οι εξελίξεις της υπόθεσης κυριαρχούνται από ακόμα ένα παράδοξο. Συνεχίζει να επικρίνεται ο πρωθυπουργός για μια κρίση στο επίκεντρο της οποίας δεν υπάρχει παραβίαση της νομιμότητας, ακόμα και από τον Αλέξη Τσίπρα, έναν πολιτικό που, όπως αποκαλύπτεται στον Τύπο τις τελευταίες ημέρες, θα έπρεπε να ελέγχεται για σειρά από παράνομες παρακολουθήσεις, ακόμα και πολιτικών συνεργατών του!

Η μάχη που ακολούθησε την κυβερνητική κρίση του Αυγούστου, ωστόσο, οδηγεί στην πεζή πραγματικότητα. Ήδη έχουν καταγραφεί οι δύο παρατάξεις που καταγράφηκαν όσο η κρίση αυτή ξεδιπλωνόταν:  

Από τη μια είναι το μέτωπο της σταθερότητας που κατά βάση στηρίζει την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, την οποία θεωρεί εγγυήτρια της μεταρρυθμιστικής και ευρωπαϊκής πορείας της χώρας, την πιστώνει με την ουσιαστική αντιμετώπιση των κρίσεων των τελευταίων χρόνων και, επιπλέον, παρότι το πρόβλημα που έχει προκύψει αφορά τη δημοκρατία, τη θεωρεί εγγυήτρια της δημοκρατικής τάξης – αναμένοντας διορθώσεις που θα ενισχύουν τη λειτουργία των υπηρεσιών και την εθνική ασφάλεια, αλλά παράλληλα τον δημοκρατικό έλεγχο και τη λογοδοσία.

Από την άλλη γίνεται προσπάθεια δημιουργίας ενός μετώπου υπό αναμονή, υπό τον Αλέξη Τσίπρα. Το μέτωπο αυτό προετοιμαζόταν καιρό και, έως πρόσφατα ματαίως, επιδιωκόταν να κεφαλαιοποιήσει υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ κάθε πολιτικό πρόβλημα που σήκωνε αντιπολίτευση – το προσφυγικό/μεταναστευτικό, την προσπάθεια εκκαθάρισης του κέντρου από νησίδες ανομίας, τη μεταρρύθμιση της παιδείας, τον Λιγνάδη, ακόμα και την αρχαιολογία.

Η παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη στη θέση του παρακολουθούμενου και του φαντάσματος του «παλιού, αγνού, καλού ΠΑΣΟΚ» στο όνομα του οποίου εξαπλουστεύονται γραμμικά τα περισσότερα πολιτικά προβλήματα, δίνει στον Αλέξη Τσίπρα τη δυνατότητα να εμφανίζεται ως εκφραστής και αντιπρόσωπος των παραπόνων του μικρού κόμματος της κεντροαριστερής αντιπολίτευσης. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ προσφέρεται ως εκφραστής του σχήματος της μεγάλης αντιδεξιάς αντιπολίτευσης, μόνιμη επιδίωξή του μετά την ήττα του και την απώλεια της εξουσίας.

Στην πορεία των χρόνων, όπως έχει ειπωθεί, βρέθηκαν αρκετοί δωρητές σώματος που προσφέρθηκαν να προσχωρήσουν στο άρμα του ΣΥΡΙΖΑ για να δημιουργηθεί η μεγάλη αντιδεξιά συσπείρωση: παλαιοί πασόκοι οπαδοί του Άκη, οπαδοί του Γιώργου Παπανδρέου, οι σφραγιδοφύλακες της ΔΗΜΑΡ, εκσυγχρονιστές του Σημίτη, Γεφυροποιοί κ.ά. Η παρουσία τους, όπως φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, δεν τελεσφόρησε. Απορροφήθηκαν όλοι στο αρχικό σχήμα, συνήθως υιοθετώντας και την τοξική απολυτότητα των παρεμβάσεων του μητρικού κόμματος – που οδηγεί σε λούμπεν απολιτική συνθηματολογία μιας νέας αγανάκτησης.

Σήμερα, όμως, τα πράγματα είναι αλλιώς. Το ΠΑΣΟΚ Ανδρουλάκη, που δεν έχει κυβερνητικό σχέδιο και το πρόγραμμά του συντίθεται από ευκαιριακές αντιπολιτευτικές κορόνες, είναι έτοιμο να δωρήσει την ύπαρξή του στο μεγάλο αφήγημα του ΣΥΡΙΖΑ για την αναγκαιότητα ανασύστασης της λεγόμενης «δημοκρατικής παράταξης», με αμφίβολης αξίας αντίδωρα. Και το κάνει όχι προγραμματικά αλλά –κυρίως, λόγω της αδυναμίας να κατανοήσει τον κόσμο υπό το πλαίσιο των όσων έζησε η χώρα και υπό το πλαίσιο των προκλήσεων που δέχεται η Ευρώπη– αταβιστικά: με έναν ξύλινο λόγο παλαιοπασοκικού μεγαλείου.

Η δυναμική του νέου μετώπου έχει όρια – και φάνηκαν στις πρώτες δημοσκοπήσεις και, ιδίως, μετά την προγραμματική ομιλία του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Το όποιο ρεύμα νέων αγανακτισμένων δεν έχει δυναμική απέναντι σε έναν προγραμματικό πολιτικό λόγο, με στόχο τη σταθερότητα και την κυβερνησιμότητα της χώρας, τη μεταρρυθμιστική συνέχεια και το χτίσιμο διεθνών συμμαχιών που θα θωρακίσουν την απαραίτητη σε ταραγμένους καιρούς ισχύ της σύγχρονης ευρωπαϊκής Ελλάδας.

Όσο κι αν επιδίωξη της αντιπολίτευσης είναι η στράτευση μιας κρίσιμης μάζας οπαδών πίσω από συνθήματα αγανάκτησης και επιτηδευμένης οργής, η πορεία προς τις επόμενες εκλογές απαιτεί προγραμματικό λόγο και μεταρρυθμιστική ατζέντα. Οι πολίτες δεν θέλγονται από μια ακόμα ανορθολογική κρίση, επιδιώκουν σταθερότητα και ασφάλεια. Όσες πολιτικές δυνάμεις περιφρονήσουν αυτή την πραγματικότητα θα εκπλαγούν από τις εξελίξεις.

The Books' Journal

Το Books' Journal είναι μια απολύτως ανεξάρτητη επιθεώρηση με κείμενα παρεμβάσεων, αναλύσεις, κριτικές και ιστορίες, γραμμένα από τους κατά τεκμήριον ειδικούς. Πανεπιστημιακούς, δημοσιογράφους, συγγραφείς και επιστήμονες με αρμοδιότητα το θέμα με το οποίο καταπιάνονται.

Προσθήκη σχολίου

Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.