Σύνδεση συνδρομητών

Ελευθέριος Βενιζέλος: Συνέντευξη σε γερμανό δημοσιογράφο το 1905

Τετάρτη, 07 Ιανουαρίου 2026 15:47
Γεώργιος Γουναρόπουλος, Προσωπογραφία του Ελευθερίου Βενιζέλου, πριν από το 1936 (χρονιά του θανάτου του), λάδι σε χαρτόνι, 62 x 51 εκ.
Μουσείο Αβέρωφ
Γεώργιος Γουναρόπουλος, Προσωπογραφία του Ελευθερίου Βενιζέλου, πριν από το 1936 (χρονιά του θανάτου του), λάδι σε χαρτόνι, 62 x 51 εκ.

Η συνέντευξη αυτή είναι ιστορική. Δόθηκε στον γερμανό δημοσιογράφο Βίλεμ Όττο, το 1905. Την εντόπισε το Ελεύθερον Βήμα 31 χρόνια αργότερα. Η σύνταξη της εφημερίδας επικοινώνησε με τον γερμανό δημοσιογράφο, ο οποίος έστειλε τις απαντήσεις του Βενιζέλου στην ελληνική εφημερίδα. Στα ελληνικά δημοσιεύτηκαν στις 3 Απριλίου 1936, 15 μέρες μετά τον θάνατο του δημοφιλούς έλληνα πολιτικού. Οι απαντήσεις είναι σαφείς και ευθείες. Επικρίνει τόσο τον πρίγκιπα Γεώργιο (Ύπατο Αρμοστή της Κρητικής Πολιτείας από το 1898 έως το 1906, σύζυγο της Μαρίας Βοναπάρτη), όσο και την ελληνική κυβέρνηση για τη στάση τους στο κρητικό ζήτημα.

Το δημοσίευμα της ελληνικής εφημερίδας είναι το ακόλουθο:

Με τη διαίσθηση των ξένων που εμάντευαν τι ρόλον θα διεδραμάτιζε μίαν ημέραν ο δικηγόρος των Χανίων, με τα μάτια που  έβγαζαν αστραπάς, ο δημοσιογράφος, ο κ. Γουλιέλμος Όττο, που είχε γνωρίσει τον Ελευθέριον Βενιζέλον το 1905, εις τας αρχάς του πολιτικού σταδίου του, ως επαναστάτην εις την Κρήτην, περιέσωσεν εις το αρχείον του μίαν ιστορικήν επιστολήν του μεγάλου Έλληνος, βγαλμένη μέσα από τας φλόγας του Θερίσσου. Ο Βενιζέλος είχε γράψει ιδιοχείρως, με τον ίδιον εκείνον καθαρόν και σταθερόν χαρακτήρα του που διετηρήθη αναλλοίωτος από τα πρώτα διπλωματικά έγγραφα που συνέταξεν εις την Κρήτην, έως τας τελευταίας επιστολάς του που άφησε, την επιστολήν εις απάντησιν διαφόρων ερωτημάτων που του είχεν απευθύνει ο Γερμανός δημοσιογράφος, ανταποκριτής τότε μεγάλων ευρωπαϊκών εφημερίδων, και σήμερα διευθυντής του μεγάλου πρακτορείου πληροφοριών «Ούτα Πρεςς Σέρβις» της Βιέννης.

Έκτοτε παρήλθον τριάκοντα και έν έτη. Εις το διάστημα τούτο, η φήμη του Βενιζέλου υπερέβη την Κρήτην, εγέμισε την Ελλάδα, κατέκτησε την Ευρώπην, ηπλώθη εις όλον τον κόσμον. Ο Βενιζέλος έγινε δημιουργός ιστορίας και έγραψεν αθανάτους σελίδας, ασυγκρίτως μεγαλυτέρας και γενικωτέρας σημασίας από τας πρώτας σελίδας που, με το όπλον του επαναστάτου εις το χέρι, είχε γράψει εις την Κρήτην. Και όμως, έχουν την ιστορικήν αξίαν των αι γραμμαί της επιστολής που από το Θέρισσον ο Βενιζέλος απηύθυνε προς τον Γερμανόν δημοσιογράφον. Ανήκουν και αυταί εις τον πρόλογον μιας από τας πλέον καταπληκτικάς σταδιοδρομίας που εγνώρισαν οι νεώτεροι χρόνοι. [...]  

Παρέχομεν κατωτέρω την μετάφρασιν της γερμανιστί συντεταγμένης επιστολής του Βενιζέλου, καθώς και την μετάφρασιν της επιστολής με την οποίαν συνώδευε την ευγενή του παραχώρησιν  προς το «Ελεύθερον Βήμα» ο ξένος μας φίλος.

Βιέννη, 28 Μαρτίου 1936

Κύριε Διευθυντά,

Δημοσιεύετε κατ’ αυτάς αναμνήσεις του μεγάλου πολιτικού Βενιζέλου. Θέτω ευχαρίστως εις την διάθεσίν σας μίαν επιστολήν που ο Βενιζέλος μου είχε απευθύνει  την 30ήν Σεπτεμβρίου 1905 από το Θέρισσον και διά της οποίας απήντα εις τα ερωτήματα που του είχα απευθύνει εγγράφως. Ευρέθην τότε επί πολλάς εβδομάδας, ως ειδικός ανταποκριτής μεγάλων εφημερίδων μεταξύ των επαναστατών του Θερίσσου, και είχα την ευκαιρίαν να συναντηθώ κατ’ επανάληψιν μετά του Βενιζέλου.

Εφ’ όσον θα σας ενδιέφερε, θα ημπορούσα να γράψω προς χάριν σας κάτι δι’ εκείνην την εποχήν. Την συνημμένην και λίαν χαρακτηριστικήν επιστολήν δύνασθε να δημοσιεύσετε εις το «Ελεύθερον Βήμα», παρακαλώ όμως όπως μου επιστραφή. Μετά συναδελφικών χαιρετισμών

ΓΟΥΛΙΕΛΜΟΣ ΟΤΤΟ, διευθυντής του «Uta Press Service»

Και ιδού η ιστορική επιστολή του Βενιζέλου:

Θέρισσον τη 17/30 Σεπτεμβρίου 1905.

Αγαπητέ φίλε,

Έχω την τιμήν να δώσω κατωτέρω τας απαντήσεις μου εις τα ερωτήματά σας:

Όσον αφορά το πρώτον ερώτημα:

Δεν παρητήθην της θέσεώς μου ως υπουργού του πρίγκηπος «μεταπηδήσας εκ του κόμματος αυτού προς τους επαναστάτας». Ήμουν υπουργός της Δικαιοσύνης της πρώτης κυβερνήσεως του πρίγκηπος. Αλλ’ από τεσσάρων ήδη ετών ήμουν ο ηγέτης της αντιπολιτεύσεως.

Καθ’ όσον αφορά το δεύτερον ερώτημα. Δεν έχω καμμίαν επίσημον θέσιν εν τη διευθύνσει της κινήσεως.

Ως προς το τρίτον ερώτημα:

Σκοπός της κινήσεως είνε η ένωσις της Κρήτης μετά του Βασιλείου της Ελλάδος. Έως τώρα δεν εσημειώσαμεν επιτυχίαν. Αλλ’ έχομεν κάποτε την ελπίδα ότι εν τέλει αι προστάτιδες Δυνάμεις θ’ αναγκασθούν ν’ αναγνωρίσουν ότι η μόνη δυνατή λύσις του κρητικού ζητήματος είνε η ένωσις μετά της Ελλάδος. Εφ’ όσον εις το προσεχές μέλλον η κίνησις θα παρέμενεν άνευ επιτυχίας, η επανάστασις θα συνεχισθή, έως ότου επιτύχη ή καταπνιγή. Ουδένα λόγον έχομεν, όπως εγκαταλείψωμεν την έδραν μας, εις Θέρισσον.

Ως προς το τέταρτον ερώτημα:

Μία των κυρίων αφορμών που επροκάλεσαν την εξέγερσιν είνε η τυραννία, την οποίαν ήσκησεν ο πρίγκηψ. Επειδή όμως σκοπός μας δεν είνε μόνον η κατάργησις της απολυταρχίας, αλλά μάλλον η ριζική λύσις του κρητικού ζητήματος, δεν είχαμεν λόγον να προσλάβωμεν εχθρικήν θέσιν προσωπικώς κατά του πρίγκηπος. Ο πρίγκηψ όμως, από της αρχής της κινήσεως, προσέλαβε στάσιν εχθρικήν κατά των επαναστατών, όχι μόνον από προσωπικήν έχθραν κατά των ηγετών της κινήσεως, αλλά και διότι αποβλέπει εις λύσιν του κρητικού ζητήματος, η οποία δεν εναρμονίζεται πλήρως προς το εθνικόν μας ιδεώδες.

Ως προς το πέμπτον ερώτημα, ευτυχώς διαθέτομεν αρκετά ποσά όπως συνεχίσωμεν επί μακρόν ακόμη την επανάστασιν.

Ως προς το έκτον ερώτημα:

Δεν ελάβομεν τα όπλα κατά των προστατίδων Δυνάμεων. Αποβλέπομεν κυρίως, προσφεύγοντες εις τα όπλα, να επισύρωμεν την προσοχήν των προστατίδων Δυνάμεων επί του αδυνάτου της συνεχίσεως του τωρινού status quo, και ν' ασκήσωμεν ηθικήν πίεσιν επ’ αυτών.

Ως προς το τελευταίον ερώτημα: Ο ελληνικός λαός διάκειται λίαν συμπαθώς προς την επανάστασίν μας. Αντιθέτως, η στάσις της ελληνικής κυβερνήσεως δεν είνε φιλική.

Αν εγνώριζα καλύτερον την ωραίαν σας γλώσσαν, αι απαντήσεις μου θα ήσαν διεξοδικώτεραι. Η δυσκολία όμως να εκφραστώ εις μίαν ξένην γλώσσαν, την οποίαν τόσον ολίγον γνωρίζω, με ηνάγκασε να είμαι συντομώτερος ή όσον επεθύμουν.              

Μετά φιλικών χαιρετισμών,

Ε. Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

 

Σάκης Κουρουζίδης

Διδάκτορας Γεωφυσικής, εργάστηκε στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Αστεροσκοπείου Αθηνών ενώ επί χρόνια υπήρξε διευθυντής της Διευθύνσεως Υποστήριξης Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Δρων οικολόγος, διετέλεσε διευθυντής των περιοδικών Νέα Οικολογία και Δαίμων της Οικολογίας. Ίδρυσε και διεύθυνε την Ευώνυμο Οικολογική Βιβλιοθήκη στην οποία έχει εκδώσει πολλά βιβλία.

Προσθήκη σχολίου

Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.