100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση, το περιοδικό μας παρουσιάζει τις εκδόσεις και βασικά επεισόδια μιας εξέγερσης που έγινε στο όνομα μιας δικαιότερης κοινωνίας για να οδηγήσει στη δημιουργία τεράστιων αυταρχικών, στρατοκρατικών, καταπιεστικών και δολοφονικών καθεστώτων. Το μεγάλο αφιέρωμα στα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση άρχισε στο τεύχος 80, Σεπτεμβρίου 2017, και θα συνεχιστεί το προσεχές διάστημα. Δημοσιεύουμε, κατ' αρχάς, το καταστατικό εισαγωγικό κείμενο με το οποίο άνοιξε το αφιέρωμα. Έπεται συνέχεια. [TBJ]
Pierre - André Taguieff, Ο εξτρεμισμός και τα είδωλά του. Επίκαιρες σκέψεις για τον τζιχαντισμό, την άκρα δεξιά, τον αντισημιτισμό, τον λαϊκισμό και τη συνωμοσιολογία, μετάφραση από τα γαλλικά - επιμέλεια: Ανδρέας Πανταζόπουλος, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2017, 240 σελ.
Φιλόσοφος, ιστορικός των ιδεών και πολιτικός επιστήμονας, διευθυντής ερευνών στο CNRS, ο Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ επιστρέφει στην ελληνική αγορά με ένα επίκαιρο δοκίμιο (πρόσφατα έχει κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη και το βιβλίο του Σύντομη πραγματεία περί συνωμοσιολογίας). Αντικείμενό του νέου βιβλίου του Ταγκιέφ είναι οι μόνιμες διερωτήσεις του στοχαστή τα χρόνια της κρίσης, στη χώρα του και στην Ευρώπη: Ο εξτρεμισμός και ο ριζοσπαστισμός συμβάλλουν να κατανοήσουμε τη σημερινή κοινωνικοπολιτικοϊδεολογική πραγματικότητα ή τη συσκοτίζουν; Γιατί συχνά η Αριστερά καθρεφτίζεται στις ιδεολογικές επεξεργασίες της άκρας Δεξιάς για θέματα ενωμένης Ευρώπης, δημαγωγίας, εθνικισμού; Αλλά και γιατί, ακόμα και σήμερα, ο τζιχαντισμός συγκινεί, ως «αντι-ουτοπία», τμήματα της γαλλικής και της ευρωπαϊκής νεολαίας; Και πώς εκφράζεται η σύγχρονη εβραιοφοβία; Όλα σχεδόν τα κείμενα του τόμου δημοσιεύονται για πρώτη φορά και είναι όλα τους πρόσφατα, γραμμένα τον Δεκέμβριο του 2016 και τον Ιανουάριο του 2017. [ΤΒJ]
Δουνκέρκη (Dunkirk). Aγλλο-ολλανδο-γαλλο-αμερικανική ταινία, σε σκηνοθεσία του Κρίστοφερ Νόλαν με τους: Φιόν Γουάιτχεντ, Μπάρι Κέογκαν, Μαρκ Ρέιλανς, Τομ Χάρντι, Κίλιαν Μέρφι. Παραγωγή: 2017, διάρκεια: 106’
Γιατί η Δουνκέρκη, η νέα ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, είναι μια πολεμική ταινία φιλειρηνικού συναισθήματος, προσωπικό σινεμά ενός σημαντικού καλλιτέχνη και, ταυτόχρονα, έργο λυτρωτικό.
Πρόσωπο, Ευχαριστία και Βασιλεία του Θεού σε ορθόδοξη και οικουμενική προοπτική. Σύναξις Ευχαριστίας προς τιμήν του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Δ. Ζηζιούλα, εποπτεία - συντονισμός ύλης: Παντελής Καλαϊτζίδης, Νικόλαος Ασπρούλης, Εκδοτική Δημητριάδος, Βόλος 2016, 360 σελ.
Το συλλογικό έργο με τίτλο Πρόσωπο, Ευχαριστία και Βασιλεία του Θεού σε ορθόδοξη και οικουμενική προοπτική. Σύναξις Ευχαριστίας προς τιμήν του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Δ. Ζηζιούλα είναι μια πολυεπίπεδη αναφορά στο έργο ενός από τους σημαντικότερους έλληνες θεολόγους της εποχής μας, του Ιωάννη Ζηζιούλα, Μητροπολίτη Περγάμου, για 31 συναπτά έτη, μετά την «αθρόον»[1] εκλογή του το 1986, από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ένας αθηναϊκός καύσωνας του 19ου αιώνα. Τι είναι ίδιο και τι διαφορετικό από τότε. Επιμέλεια: Γιώργος Ζεβελάκης
Η Δημοκρατία στην Αμερική είναι η νέα παραγωγή του Ιταλού σκηνοθέτη Ρομέο Καστελούτσι. Ο τίτλος του έργου παραπέμπει στο ομότιτλο κείμενο του Αλεξίς ντε Τοκβίλ (1805-1859), στο οποίο καταγράφεται το αμερικανικό πολιτειακό σύστημα. Η παράσταση ανεβαίνει στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, το διάστημα 30 Ιουνίου-2 Ιουλίου 2017. Το κείμενο που ακολουθεί προδημοσιεύεται από το τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου του Books' Journal, που θα κυκλοφορήσει στα μέσα του επόμενου μήνα.
Ana Simões, Maria Paula Diogo, Kosta Gavroglu (επιμ), Sciences in the Universities of Europe, Nineteenth and Twentieth Centuries. Academic Landscapes, Boston Studies in the Philosophy and History of Science – Springer, 2015, 393 σελ.
Είναι στα σχέδια του Υπουργού Παιδείας η απομόνωση των ελληνικών πανεπιστημίων από τον ευρωπαϊκό χώρο, η απόρριψη της αξιολόγησης, η αμφισβήτηση της κινητικότητας των φοιτητών; Μέσω της εισαγωγής του σε τόμο για τα Πανεπιστήμια στην Ευρώπη, ο υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου φανερώνει τις απόψεις του για την εκπαίδευση και, ασφαλώς, επιτρέπει να κατανοήσουμε τις βασικές επιλογές της πολιτικής του. [ΤΒJ]
Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο των Cas Mudde, Cristóbal Rovira Kaltwasser, Λαϊκισμός. Μια συνοπτική εισαγωγή, Επιμέλεια: Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Θεσσαλονίκη, Επίκεντρο, 2017
Κερασένια Σ. Παπαλεξίου, Εισαγωγή στην Οντολογία των Προσωκρατικών, Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2015, 250 σελ.
«Ο ελληνικός λαός ήταν ιντελλεκτουέλ». Η φράση δεν προέρχεται από κάποιο editorial του περιοδικού Marie Claire, αλλά από την υπό κρίσιν μονογραφία (σ. 56). Το σχόλιο αυτό δεν πρέπει να εκληφθεί ως εξωτερική επίκριση· ανταποκρίνεται, αντίθετα, σε μια υπόρρητη φιλοδοξία της ίδιας της εργασίας, η οποία θα περιγραφεί στη συνέχεια.
László Krasznahorkai, Η μελαγχολία της αντίστασης, μετάφραση από τα γαλλικά και τα αγγλικά: Ιωάννα Αβραμίδου (πρωτότυπη γλώσσα: ουγγρικά), Πόλις, Αθήνα 2016, 401 σελ.
Μια μικρή ουγγρική πόλη στα παγωμένα Καρπάθια· μια διαρκώς επικείμενη και μηδέποτε κατονομαζόμενη καταστροφή· η άφιξη ενός τσίρκου, με κύρια εκθέματα ένα γιγαντόσωμο κήτος κι έναν άντρα με τρία μάτια· ο τρόμος των πολιτών· μερικά πρόσωπα, όχι πολλά, που ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο Βάλουσκα, καλοκάγαθος και αλλοπαρμένος, ένας σαλός σ’ έναν κόσμο όχι λιγότερο παραλοϊσμένο: αυτά είναι τα υλικά με τα οποία ο ούγγρος συγγραφέας φτιάχνει μια μεγαλόπνοη σύνθεση, ένα μετακαταστροφικό μυθιστόρημα, μια επική αφήγηση για την ανθρώπινη κατάσταση.
Μισέλ Φάις, Lady Cortisol. Νουβέλα, Πατάκη, Αθήνα 2016, σελ. 125
«Σας μιλώ με το χέρι στην καρδιά. Δεν αντέχω την καθημερινή ενημέρωση. Οι στρατιώτες πάντα θα σκοτώνουν και θα σκοτώνονται, οι πολιτικοί πάντα θα ψεύδονται και θα αδιαφορούν για τους πολίτες, οι τραπεζίτες θα χαμογελούν μόνο όταν νιώθουν τις τσέπες τους γεμάτες, οι καλλιτέχνες, σταθερά, θα μπερδεύουν την πραγματικότητα που έχουν στο κεφάλι τους με την πραγματικότητα που υπάρχει έξω από το κεφάλι τους. Πέφτω για ύπνο με την προσδοκία, όταν ξυπνήσω, να βρω τα πράγματα πιο σταθερά, πιο αρραγή, δεν θα ήθελα να πω έξω από τον χρόνο, κι ακόμη περισσότερο αιώνια». Ποια είναι η Lady Cortisol που θέλει να μη ζει το δύστηνο παρόν κι όμως, αποτελείται από θραύσματα μνήμης του παρελθόντος, από φαντασίες αλλά κι από το ίδιο το δύστηνο παρόν; Και τι σχέση έχει με το συγγραφέα της; [ΤΒJ]
Jo Nesbo, Ο Λυτρωτής, μετάφραση από τα αγγλικά: Γωγώ Αρβανίτη, Μεταίχμιο Pocket, Αθήνα 2014, 597 σελ.
Ο Νέσμπο είναι, εμπορικά, το διεθνές αστέρι του αστυνομικού μυθιστορήματος τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια του αιώνα μας. Θέλω να απαντήσω σε δύο ερωτήματα: Πού οφείλει την επιτυχία του; Πόσο σοβαρός συγγραφέας είναι; Αναδημοσίευση από το Books' Journal 73, Ιανουάριος 2017.
