Μέσα στ’ Απρίλη τη γιορτή

Αποχωρήσαμε, αλλά όχι πριν πάρουμε την κρυμμένη μπάλα κάτω από το θρανίο του Απέργη, που κρατάγαμε για ειδικές περιστάσεις μετά το σχόλασμα. Βγήκαμε στην πλατειούλα μπροστά από το σχολείο, βάλαμε τις σάκες μας για μπακότερμα και –αγνοώντας τις αυστηρές οδηγίες της δασκάλας– αρχίσαμε να παίζουμε μονό.

Το ματς δεν κράτησε πολύ. Μετά από λίγο εμφανίστηκε από το πουθενά ένας αστυνόμος. Δεύτερος αναψοκοκκινισμένος της ημέρας, φορούσε και τη χειμερινή τσόχινη στολή, δεν είχαν αλλάξει ακόμα.

«Δεν σας είπε η δασκάλα σας να πάτε σπίτια σας; Εμπρός διαλύστε το αμέσως!», απειλώντας να κατάσχει την μπάλα.

«Και γιατί;», ρώτησε με θράσος ο Δελλίας, που  καθόταν στο τελευταίο θρανίο και είχε βγάλει την προηγούμενη τάξη με 6.

«Διότι έγινε επανάστασις!» μας πληροφόρησε το όργανο με έναν ενθουσιασμό που το αξίωμά του ξαφνικά αναβαθμίστηκε.

Το κράτος είχε διακόψει το ματς. Φύγαμε, αφού πρώτα ορμηνέψαμε τον Απέργη να πάρει την μπάλα, να βρει μία νάιλον σακούλα από τον κάδο, να τη βάλει μέσα και να την κρύψει σπίτι του χωρίς να τη δει η μάνα του επειδή ήταν κακός μαθητής και τον κυνήγαγε.

[το μέλλον χτίζει η νιότη / αγκαλιασμένοι, δυνατοί / μ’ εργάτη, αγρότη, φοιτητή / και πρώτο τον στρατιώτη]

Στο σπίτι έπαιζε και το ραδιόφωνο με τις λάμπες (στο σαλόνι) και το τρανζιστοράκι (στην κρεβατοκάμαρα). Το ΕΙΡ, μάθαμε αργότερα, είχε καταληφθεί από τους πραξικοπηματίες και το πρόγραμμα το μετέδιδε η ΥΕΝΕΔ. Τίγκα στα εμβατήρια και ενδιαμέσως ανακοινώσεις:

«Λόγω της δημιουργηθείσης εκρύθμου καταστάσεως, από του μεσονυκτίου ο Στρατός ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας. Εντός ολίγου θα μεταδοθεί διάγγελμα του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων».

[Μες τις καρδιές φτάνει ζεστή / του Απριλιού η λιακάδα]

Χειμέρια τα πράγματα στην καρδιά της άνοιξης, ακόμη και για εμάς τους πιτσιρικάδες.

Ξανά εμβατήρια που έφερναν στο νου αυτή την περίεργη μυρουδιά των τανκς που έπαιρναν μέρος στις παρελάσεις των εθνικών επετείων, όπως εκείνη της αποφράδας 21ης Μαΐου, όταν η Επτάνησος ενώθηκε με τη μητέρα Ελλάδα.

[Τραγούδι αγάπης αντηχεί / γελούν όλα τα χείλη / και σμίγουν μέσα στην ψυχή / του Εικοσιένα η εποχή / κι η είκοσι μια του Απρίλη]

Ρώσικη σαλάτα αυτό, αλλά ότι ήταν ρωσικό, δηλαδή σοβιετικό, δηλαδή κομμουνιστικό, απαγορευόταν αυστηρά τότε.

Μόλις τελείωνε ένα εμβατήριο έπεφταν βροχή οι αναστολές άρθρων του Συντάγματος:

«Έχοντες υπ' όψιν το άρθρον 91 του Συντάγματος και κατόπιν εισηγήσεως της Κυβερνήσεως, αναστέλλομεν τας διατάξεις των άρθρων 5 (περί προσωπικής ασφαλείας), 6 (περί συλλήψεων), 8 (περί προσαγωγής), 10 (περί συναθροίσεων), 11 (περί συνεταιρίζεσθαι), 12 (περί ασύλου κατοικίας), 14 (περί ελευθεροτυπίας), 95 (περί δικαστικών αποφάσεων) και 97 (περί παραπομπής σε δίκη) του εν ισχύι Συντάγματος καθ’ όλον το Κράτος λόγω εκδήλου απειλής κατά της δημοσίας τάξεως και ασφαλείας της χώρας εξ εσωτερικών κινδύνων», έλεγε το βασιλικό διάταγμα που μεταδιδόταν.

«Οι παραβάται των διαταγών θα παραπέμπονται εις τα έκτακτα Στρατοδικεία» ήταν η απαραίτητη επωδός κάθε ανακοίνωσης που ξεκινούμε με «Αποφασίζομεν και διατάσσομεν».

***

Το απόγευμα πήγαμε βόλτα στα Μουράγια. Ο μαΐστρος κυκλοφορούσε ελεύθερος. Έξω από το λιμάνι ήταν αγκυροβολημένα αντιτορπιλικά του αμερικανικού 6ου Στόλου. Το μυαλό μας πήγε αμέσως στο κακό: «Δεν μπορεί, σίγουρα τα αμερικάνικα πολεμικά έχουν παίξει κάποιο ρόλο σε όλο αυτό» ναυλοχώντας στην Κέρκυρα, αυτό το νευραλγικό κέντρο των παγκοσμίων εξελίξεων, είπαμε.

Μόλις γυρίσαμε  ο πατέρας συγκάλεσε έκτακτο οικογενειακό συμβούλιο. Παρόντες και οι παππούδες, εκόντες-άκοντες, και η Γεωργία, η κοπέλα που είχαμε από το χωριό: «Μπαίνουμε σε δύσκολη εποχή», άρχισε λαχανιασμένα. «Δεν ξέρουμε πόσο θα κρατήσει. Πρέπει να προσέχουμε όλοι τι λέμε. Και τέρμα οι σπατάλες, με οικονομία η ζάχαρη και ο καφές» (συμβολικά αυτά, αλλά βαρύνοντα). «Και εσείς οι δύο» απευθυνόμενος σε εμάς «από σήμερα σταματάει ο Μικρός Ήρως και το Μίκυ Μάους. Δεν έχουμε περιθώρια να ξοδεύουμε αλόγιστα». Μπα, κάποιο κόλπο θα βρίσκαμε, σκεφτήκαμε — οι παππούδες θα λύγιζαν ευκολότερα και, επιπλέον, μπορούσαν να κρατήσουν μυστικό. [Πάντως, ο Μικρός Ήρως σταμάτησε, έτσι κι αλλιώς].

Αλλά τι ήταν επανάστασις;  Όταν το ρωτήσαμε δεν πήραμε καμία ικανοποιητική απάντηση. Μόνον ο παππούς θυμήθηκε τα νιάτα του και άρχισε να μας λέει ιστορίες για τον Μεταξά, και πόσο τους είχαν πιέσει να γράψουν τα παιδιά τους στην ΕΟΝ (την Εθνική Οργάνωση Νεολαίας), κάτι σαν τους Άλκιμους που θα έκανε η χούντα αργότερα, και που στην Κέρκυρα επικεφαλής τους θα ήταν ο θεολόγος μας.

[κι έχουν στα στήθια μας χτιστεί / θρησκεία, οικογένεια / και πάνω απ’ όλα Ελλάδα]

«Ό,τι αρχίζει ωραία τελειώνει με φόνο», έλεγε ο φίλος μου Κώστας Καλφόπουλος, τρία χρόνια πεθαμένος, αλλά όχι λησμονημένος. Αυτό δεν είχε αρχίσει καθόλου ωραία, αλλά πάλι θα τελείωνε με φόνο.  Για να ζήσουμε, ωστόσο, τις δύο τελευταίες πράξεις του δράματος έπρεπε να περιμένουμε μία ολόκληρη επάρατο επταετία —το Πολυτεχνείο πρώτα, η Κύπρος μετά– για να πέσει η χούντα, παρεμπιπτόντως η μία και βεριτάμπλ μια και οι παρασημαντικές της χρήσεις αφθονούν. Ευτυχώς ήταν ένας εφιάλτης με καλό τέλος, γιατί «όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια».