Πρώτη του επαφή (30 Μαρτίου 1988) με τη Βρετανίδα Πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσιερ. «Η Πρωθυπουργός με δέχτηκε με ευγένεια. Αρχικά ήταν κάπως ψυχρή, προσπαθούσε να με σφυγμομετρήσει, πολύ γρήγορα όμως ο πάγος έσπασε. Της έκανε εντύπωση η ειλικρίνεια, η απλότητα και η αποφασιστικότητα με την οποία της μιλούσα. […] Η συζήτησή μας, αντί μία ώρα, κράτησε σχεδόν δυόμισι ώρες.» (Γιώργος Βασιλείου, Προεδρία: Οικοδομώντας το μέλλον, Παπαζήση, 2017). Ο άτεγκτος Ντενκτάς, αναφερόμενος στην εμπειρία που είχε μαζί του, είπε: «Μπορεί να πουλήσει ψυγείο στους Εσκιμώους»!
Στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθως παραχώρησε στα βρετανικά ΜΜΕ, δημοσιογράφος με εμπειρία της «πρόταξης» Κυπριανού είπε: «Αντιλαμβανόμαστε, κύριε Πρόεδρε, ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν ενδιαφέρεται για προώθηση λύσης». Η απάντηση ήρθε άμεση, κοφτή: «Εμείς δεν θέλουμε λύση; Εμείς θέλουμε λύση χθες» (Βασιλείου, ό.π.). Κι έγινε σλόγκαν που κρατάει ώς σήμερα.
Η εκλογή τελικά του Γιώργου Βασιλείου (Φεβ. 1988), ενός νέου στην πολιτική κι ελεύθερου από τις αγκυλώσεις των «επιγόνων», εξοικειωμένου όμως με την ευρωπαϊκή πολιτική κουλτούρα, αποτελούσε από κάθε άποψη μια θετική εξέλιξη προς την κατεύθυνση αναζήτησης λύσης μέσα από μια διαλεκτική προσέγγιση που εξέφραζε τη «ρεαλιστική-συμβιβαστική» πρόσληψη Κληρίδη και ΑΚΕΛ. Επιπλέον, ενώ οι ιδεολογικές του καταβολές του παρείχαν τη δυνατότητα να απευθύνεται στον κόσμο της Αριστεράς, η επιτυχημένη επιχειρηματική σταδιοδρομία του ενίσχυε την αξιοπιστία του μέσα στο χώρο της αστικής Δεξιάς. (Χρυσόστομος Περικλέους Το δημοψήφισμα του 2004, Παπαζήση, 2007).
Ο τότε ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών, Χαβιέ Πέρεζ ντε Κουεγιάρ, στα απομνημονεύματά του, δεν κρύβει την απαρέσκειά του για το άκαμπτο, το δύστροπο και το απρόβλεπτο του Ντενκτάς όσο και την απογοήτευσή του για την έκδηλη αδυναμία του Κυπριανού στη λήψη αποφάσεων και την έλλειψη ευελιξίας στους χειρισμούς. Αντίθετα, αναγνωρίζει καθαρότητα σκέψης και αμεσότητα επικοινωνίας στον Βασιλείου (Περικλέους, ό.π.). Τον Σεπτέμβριο του 1988 κατορθώνει την επανέναρξη των συνομιλιών και, τον Ιανουάριο του 1989, καταθέτει στο τραπέζι τις ομόφωνες προτάσεις του Εθνικού Συμβουλίου στις οποίες για πρώτη φορά εξετάζονταν και οι ανησυχίες των Τουρκοκυπρίων. Το μακράς πνοής κεκτημένο των συνομιλιών για εκλογή Προέδρου/Αντιπροέδρου με καθολική, διασταυρούμενη και σταθμισμένη ψήφο εμφανιζόταν για πρώτη φορά σε αυτές τις προτάσεις, προϊόν της ευρηματικότητας αλλά και της πειθούς που διέθετε ώστε να τις περάσει από το Εθνικό Συμβούλιο. Το «περίγραμμα» Κουεγιάρ (1989) και οι «ιδέες» Γκάλι (1991-92) με το χάρτη που τις συνόδευε, δεδομένα που, για πρώτη φορά, ανέτρεπαν την πρακτική «μέσης απόστασης» των Ηνωμένων Εθνών και έγερναν την πλάστιγγα προς το δίκαιο, αποτελούσαν επιτεύγματα της πολιτικής του «άπειρου», πρωτόβγαλτου στην πολιτική Γιώργου Βασιλείου. Βοηθούσης βεβαίως και της συγκυρίας, την οποία αξιοποιούσε στο έπακρο.
Αφού προετοίμασε το έδαφος, αφενός με μεθοδικό εκσυγχρονισμό νομοθεσιών προς την κατεύθυνση του κοινοτικού κεκτημένου, αφετέρου με στοχευμένες επαφές με ευρωπαίους ηγέτες-κλειδιά, και εκτιμώντας σωστά τη συγκυρία, υπέβαλε αίτηση ένταξης στην ΕΕ το 1990. Αργότερα, επί προεδρίας Κληρίδη, από τη θέση του διευθύνοντος τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, συνέβαλε αποφασιστικά στην επιτυχή ενσωμάτωση των προαπαιτουμένων για την επίσημη ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ την 1η Μαΐου 2004.
Ο Βασιλείου υπήρξε μακράν ο καλύτερος πρόεδρος στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ακαταπόνητος, ευρηματικός, παραγωγικός σε ό,τι αναλάμβανε, παράλληλα με το όραμα της λύσης, έβαλε μπρος και το όραμα ενός σύγχρονου, ευνομούμενου και αποτελεσματικού κράτους. Με εκπληκτική ικανότητα να διαλέγεται, να μαθαίνει γρήγορα και να παίρνει αποφάσεις, προχώρησε, με ρυθμούς που δεν υπήρξαν ποτέ, σε αλλαγές που έφεραν έναν αέρα ελευθερίας κι ένα πνεύμα αλλαγής που, στη μόνη πενταετία της προεδρίας του, παρέδωσε ένα άλλο κράτος. Πρώτη πράξη, η κατάργηση του φακελώματος των πολιτών και η καταστροφή των φακέλων. Ύστερα, η κατοχύρωση του δικαιώματος ελεύθερης έκφρασης και συμμετοχής των εργαζομένων στο Δημόσιο στην πολιτική ζωή (η συμμετοχή μέσα σε όρια που διασφάλιζαν την ανεξαρτησία των υπηρεσιών του Δημοσίου. Σε άμεση σχέση με τα πιο πάνω, η διασφάλιση της πολυφωνίας στην πληροφόρηση με την εισαγωγή της ελεύθερης ραδιοφωνίας. Αναφορικά με τις προσλήψεις στη δημόσια υπηρεσία, ένα κομματικό φέουδο επί ΔΗΚΟκρατίας, εισήγαγε το θεσμό αδιάβλητων γραπτών εξετάσεων με βάση τις οποίες καταρτιζόταν το shortlist των προφορικών συνεντεύξεων, των οποίων εξετάσεων η βαθμολογική κατάταξη είχε ειδικό βάρος στην τελική επιλογή. Εισήγαγε το θεσμό του Επιτρόπου Διοικήσεως, θεσμό ασπίδα προστασίας του πολίτη έναντι κρατικής αυθαιρεσίας. Έβαλε μπρος τη μηχανογράφηση της δημόσιας υπηρεσίας, ίδρυσε την Ακαδημία Δημόσιας Διοίκησης, καθιέρωσε τον ελεύθερο διάλογο με τους δημόσιους λειτουργούς στη διαδικασία του εκσυγχρονισμού. Αποσυμφόρησε το σύστημα έκδοσης αδειών κυκλοφορίας μηχανοκινήτων απαλλάσσοντας τους πολίτες από χιλιάδες χαμένες ώρες εργασίας στις ατέλειωτες ουρές στα γραφεία της αρχής αδειών. Προχώρησε σε τολμηρή φορολογική μεταρρύθμιση που ανέτρεπε κατεστημένες αντιλήψεις κι άνοιγε δρόμους στις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Τέλος, μια ιστορική απόφαση που καρκινοβατούσε για 30 χρόνια, η ίδρυση του πρώτου πανεπιστημίου στην Κύπρο και το άνοιγμα του δρόμου για ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Το αμπελουργικό –το έζησα ο ίδιος από μέσα ως κρασοχωρίτης– ήταν ο βραχνάς σειράς διαδοχικών κυβερνήσεων που από τη μια δεν έκαναν τον κόπο να μελετήσουν το πρόβλημα και από την άλλη δεν τολμούσαν να πάρουν αποφάσεις. Η ανεξέλεγκτη επέκταση των αμπελιών μαύρου σταφυλιού σε χαμηλές εύφορες περιοχές αύξησε κατακόρυφα την παραγωγή αλλά με κακής ποιότητας για σκοπούς οινοποιίας σταφύλια και με αφάνταστη ταλαιπωρία των αμπελουργών στην παράδοση σε εργοστάσια. Ο Βασιλείου πήρε αποφάσεις. Χορηγία για εκρίζωση των αμπελιών κάτω από το υψόμετρο των 600 μέτρων, αναμπέλωση με νέες οινοποιήσιμες ποικιλίες και ενθάρρυνση δημιουργίας μικρών τοπικών οινοποιείων στους χώρους παραγωγής. Μαζί με την αποτελεσματική προώθηση της ζιβανίας και της κουμανταρίας, η Κύπρος παράγει από τότε άριστης ποιότητας κρασιά που μπήκαν στη διεθνή αγορά.
Ο Γιώργος Βασιλείου απεβίωσε στις 14 Ιανουαρίου 2026. Πρόεδρε, αντίο.
