Σύνδεση συνδρομητών

Το ζητούμενο ψυχολογικό άλμα

Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2025 09:15
Οικογένεια στεγασμένη σε αυτοσχέδια πλίνθινη παράγκα μετά τον πόλεμο. Φωτογραφία που συμπεριλαμβάνεται στο λεύκωμα, Η άλλη Ελλάδα, 1950-1965: Αρχείο Κ. Μεγαλοοικονόμου, σε επιμέλεια Άρη Μαραγκόπουλου (Τόπος, Αθήνα 2018).
Φωτογραφικό Αρχείο Κωνσταντίνου Μεγαλοκονόμου / εκδ. Τόπος
Οικογένεια στεγασμένη σε αυτοσχέδια πλίνθινη παράγκα μετά τον πόλεμο. Φωτογραφία που συμπεριλαμβάνεται στο λεύκωμα, Η άλλη Ελλάδα, 1950-1965: Αρχείο Κ. Μεγαλοοικονόμου, σε επιμέλεια Άρη Μαραγκόπουλου (Τόπος, Αθήνα 2018).

Η Ελλάδα στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου (1946-49) βρισκόταν σε άθλια κατάσταση και ο ελληνικός λαός υπέφερε.  Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο.  Στη διάρκεια της Κατοχής, ο γερμανικός στρατός έκαψε και εξαφάνισε 1.100 χωριά σε όλη τη χώρα σε αντίποινα για επιθέσεις ανταρτών εναντίον των κατακτητών.  Μέχρι το τέλος της Κατοχής, το 18% των Ελλήνων ήταν άστεγοι – κάτι που συνέβη για πρώτη φορά στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδος.  Το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών της χώρας είχε καταστραφεί, είτε στη διάρκεια της εισβολής ή κατά την αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων το 1944.

Μια από τις πηγές για την πραγματικότητα αυτή είναι η περίφημη «Έκθεση Πόρτερ», που συνέταξε ο Paul Α. Porter, απεσταλμένος του προέδρου Τρούμαν ως επικεφαλής της Αμερικανικής Οικονομικής Αποστολής στην Ελλάδα. Η έκθεση αυτή περιγράφει την Ελλάδα σαν μια απελπισμένη χώρα, βυθισμένη στη φτώχεια, της οποίας ηγείται ανίκανο πολιτικό προσωπικό και η οποία έχει τη δυστυχία να διαθέτει μια αρπακτική και αδιάφορη για το μέλλον του τόπου άρχουσα τάξη.  Ο συγγραφέας της καταλήγει με επίκληση στη θεία πρόνοια να κάνει ένα θαύμα για να σωθεί η χώρα.

Οι κονδυλοφόροι της Αριστεράς έχτισαν το αφήγημά τους για «τα βάσανα» που υπέστη ο ελληνικός λαός από τη «Δεξιά» μετά τα Δεκεμβριανά στη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία βρέθηκε η χώρα μετά τον πόλεμο και την Κατοχή και απέδωσαν την πενία και τις κακουχίες των Ελλήνων στους «μοναρχοφασίστες» νικητές του Εμφυλίου.

Το αφήγημα αυτό είναι, φυσικά, ψευδές και ακούσια παραπλανητικό, όπως είναι ψευδές όλο το αφήγημα της Αριστεράς για την ιστορία της πατρίδας μας, από το 1924, που ιδρύθηκε το ΚΚΕ, μέχρι σήμερα.  Δεν αξίζει τον κόπο να ασχολείται κανείς να το αντικρούσει με επιχειρήματα.

Όμως, είναι χρήσιμο, μια στο τόσο, όταν προκύπτουν ενδιαφέροντα στοιχεία ή ανέκδοτες ιστορίες να ανατρέχει κανείς και να εμπλουτίζει με αυτά την κατανόηση εκείνης της περιόδου. 

Τον Οκτώβριο 2022 κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ από τον εκδοτικό οίκο The University of Chicago Press το βιβλίο City of NewsmenPublic Lies and Professional Secrets in Cold War Washington («Πόλη Δημοσιογράφων – Δημόσια Ψέματα και Επαγγελματικά Μυστικά στην Ουάσιγκτον του Ψυχρού Πολέμου») της Kathryn J. McGarr, καθηγήτριας δημοσιογραφίας στο University of Wisconsin-Madison.

Στη σελίδα 141 αναφέρεται ότι ο ανταποκριτής της Washington Post, Ferdie Kuhn, σε επιστολή που έστειλε στη σύζυγό του τον Μάρτιο του 1947, δηλαδή το μήνα που ο Χάρι Τρούμαν ανακοίνωσε το σχέδιο βοήθειας προς την Ελλάδα και την Τουρκία το οποίο έγινε γνωστό ως Δόγμα Τρούμαν, περιέλαβε την παρακάτω παράγραφο:

Το Λονδίνο είναι χειρότερο από ό,τι το έχουμε δει, εσύ ή εγώ, ποτέ στο παρελθόν.  Όταν έφτασα στον σιδηροδρομικό σταθμό Waterloo, οι δρόμοι ήταν συσκοτισμένοι όπως στη διάρκεια του πολέμου, οι άνθρωποι στους δρόμους έτρεμαν από το κρύο, έτρεμαν όταν κάθονταν να φάνε σε παγωμένα εστιατόρια που σέρβιραν απαίσιο φαγητό, έτρεμαν στα γραφεία τους, όπου έπρεπε να κάθονται φορώντας τα παλτά τους.  Στη διάρκεια της ημέρας, οι διάδρομοι των κτιρίων γραφείων φωτίζονται με κεριά.  Γενικά η ζωή είναι άβολη και ανυπόφορη όπως ήταν στη διάρκεια του πολέμου, εκτός του ότι δεν πέφτουν βόμβες.

Αυτό δύο ολόκληρα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου.  Στην πρωτεύουσα της Βρετανίας, που δεν είχε υποστεί κατοχή, και, εκτός από το κέντρο του Λονδίνου, ήταν ανέπαφη.  Ήταν, επίσης, μια κραταιά αποικιοκρατική δύναμη και μια από τις ηγέτιδες βιομηχανικές χώρες του κόσμου.

Και οι διάδρομοι των κτιρίων φωτίζονταν με κεριά ενώ οι άνθρωποι τουρτούριζαν από την έλλειψη θερμότητας.

Αυτή ήταν η κατάσταση στην οποία βρέθηκε ο κόσμος μετά τη λήξη του πολέμου – εκτός των χωρών του Δυτικού Ημισφαιρίου.  Η ανέχεια της Ελλάδας ήταν μεγάλη, αλλά μεγάλη ήταν η ανέχεια και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ακόμη και στις νικήτριες, όπως η Βρετανία.  Και αυτό δεν είχε σχέση με το πολιτικό σύστημα ή την «απληστία» της άρχουσας τάξης στην κάθε χώρα.  Είχε να κάνει με την καταιγίδα του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

Όταν θα σταματήσουμε, συλλογικά, να θεωρούμε την πατρίδα μας καταραμένη, κατατρεγμένη και ειδική περίπτωση δυστυχίας θα έχουμε κάνει ένα πολύ μεγάλο, ψυχολογικό, βήμα στο να γίνουμε μια ευτυχισμένη, ευημερούσα κοινωνία. Το μεγαλύτερο εμπόδιο στο να το πετύχουμε αυτό δεν είναι το ύψος των επιτοκίων, η δημιουργία νεοφυών επιχειρήσεων ή η πάταξη της γραφειοκρατίας:  είναι να κάνουμε το ψυχολογικό άλμα από του να αισθανόμαστε θύματα στο να βλέπουμε την πραγματικότητα του ποιοι είμαστε και πόσα έχουμε πετύχει χωρίς παραμορφωτικούς φακούς.

Περικλής Φ. Κωνσταντινίδης

Ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της καναδικής επενδυτικής εταιρίας Syracuse Main, Inc. Έχει σπουδάσει οικονομικά (B.S., George Mason University) και χρηματοοικονομικά (M.S., University of Illinois at Urbana-Champaign, και Ph.D., University of Southern California).

Προσθήκη σχολίου

Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.