web only

Παρακολούθησα από πολύ νωρίς τη σκέψη και τη διαδρομή του Αντώνη Μανιτάκη, ενός κορυφαίου συνταγματολόγου, εξαιρετικού δασκάλου, αλλά και ενός μαχητικού διανοούμενου που επέλεξε να κωπηλατεί κόντρα στο ρεύμα. Ενός στοχαστή που συνδύαζε την επιστημονική γνώση με τη δημόσια παρέμβαση, τη θεωρία με την πράξη. Αναγνωστικά ήρθα σε επαφή μαζί του το 1980 μέσα από τον Πολίτη –ενός περιοδικού που από τη δεκαετία του 1970 αποτέλεσε μοναχικό βράχο σοβαρής σκέψης μέσα στη θάλασσα της ξύλινης γλώσσας της Αριστεράς– με ένα από τα πρώιμα θεωρητικά του κείμενα για τη «Σχέση του κράτους και της κοινωνίας στην πολιτική φιλοσοφία του Χέγκελ», στο οποίο ο γερμανός στοχαστής υπεδείκνυε έναν διαφορετικό δρόμο από τις θεωρίες του φυσικού δικαίου για τη συνάρθρωση του ατομικού με το γενικό συμφέρον μέσα στην ιδιωτική-αστική κοινωνία.

Σύμφωνα με την Αποστολή Παρακολούθησης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία (UN Human Rights Monitoring Mission in Ukraine), το 2025 ήταν το πιο θανατηφόρο έτος για τους πολίτες της χώρας μετά το 2022. Η Αποστολή έχει επαληθεύσει ότι η βία που σχετίζεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία το 2025 σκότωσε 2.514 πολίτες και τραυμάτισε 12.142, αύξηση 31% σε σύγκριση με το 2024. Παρ' όλα αυτά, στις αρχές του 2026, το Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνιολογίας του Κιέβου μέτρησε ότι το 65% των Ουκρανών εξακολουθεί να είναι έτοιμο να υπομείνει τον πόλεμο για όσο διάστημα είναι απαραίτητο. Το επίπεδο αισιοδοξίας των Ουκρανών σχετικά με το μέλλον της χώρας δεν έχει μειωθεί στις αρχές του 2026 αλλά, αντίθετα, σε σύγκριση με το 2024-2025, αυξήθηκε. Σε ποιο βαθμό αυτή η στάση των Ουκρανών αποτελεί έκφραση αναγκαστικής ευφορίας ή, απεναντίας, αντανακλά τη συνεχιζόμενη ανθεκτικότητα, τους πόρους και το δυναμικό της Ουκρανίας στον συνεχιζόμενο πόλεμο;

Μια πρωτοπόρος γυναίκα είναι η συνομιλήτρια του Ηλία Κανέλλη στην έκτη εκδήλωση του κύκλου της σειράς «Κι αυτοί είναι η Ελλάδα», την Πέμπτη 12 Μαρτίου, στο Ωδείο Αθηνών: η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας (2020-2025) και η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας (2028-2020). Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Όταν μικρός ρωτούσα τη μακαρίτισσα τη γιαγιά μου τη Φράγκω να μου πει για τα κατορθώματα τού, από το 1925, κομμουνιστή άνδρα της και παππού μου, Γιάννη, ο οποίος συνελήφθη από τους Γερμανούς το 1943 και δολοφονήθηκε από τους ΠΑΟτζήδες της περιοχής Κοζάνης, ως αντίποινα για το κάψιμο της γερμανικής φάλαγγας τον Ιούνιο του 1943 από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ στο Σαραντάπορο, αντί για επίκληση ηρωισμών μου απαντούσε με μια γκριμάτσα πόνου: «Τι τα θες και τα σκαλίζεις, παιδάκι μου. Ο παππούς σου μια ζωή για τους άλλους. Από τη Λάρισα στην Κοζάνη και από την Κοζάνη στη Λάρισα. Κουβαλούσε όπλα για τους αντάρτες μέσ’ στα δεμάτια και τα χερόβολα. Ώσπου να τα πάρει να τα πάει στον προορισμό τους η καρδιά μου κόντευε να σπάσει. Ανησυχούσα… Είχαμε μεγάλη φαμίλια. Παιδιά μικρά.  Μόνη μου τα μεγάλωσα τα παιδιά. Ο παππούς σου ήταν πάντα αλλού. Στο κόμμα… Μέχρι που το ’φαγε το κεφάλι του…».

Υπό το πρίσμα των συνεντεύξεων των Odd Arne Westad και Anne Applebaum στο Βοοks’ Journal

Στις 24 Φεβρουαρίου 2026 συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία —ένα γεγονός που, ανεξάρτητα από την τελική του έκβαση, έχει ήδη μεταβάλει το διεθνές γεωπολιτικό σύστημα σε τέτοιο βαθμό που είχε να συμβεί  από την πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989 και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης δυο χρόνια αργότερα.

Η δημόσια συζήτηση για το Εθνικό Σύστημα Υγείας περιστρέφεται συνήθως γύρω από τη χρηματοδότηση. Όμως το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι πρόβλημα σχεδιασμού.

Η σύλληψη του Άντριου Μαουντμπάντεν-Γουίνδσορ δεν είναι απλώς μια ακόμη δυσάρεστη στιγμή για το Παλάτι. Είναι μια στιγμή αποκάλυψης. Διότι όταν ένα μέλος του στενού βασιλικού κύκλου οδηγείται σε αστυνομικό τμήμα ως ύποπτος ποινικού αδικήματος, αυτό που εκτίθεται δεν είναι μόνο η προσωπική του κρίση· εκτίθεται η ίδια η αρχιτεκτονική της συνταγματικής μοναρχίας ως ηθικού συμβόλου.

Στις 27 Απριλίου 1944, κοντά στους Μολάους Λακωνίας, τμήμα του ΕΛΑΣ επιτέθηκε σε αυτοκινητοπομπή των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής. Σκοτώθηκε ο στρατηγός Φραντς Κρεχ, μαζί με τρεις ακόμη γερμανούς αξιωματικούς. Η ενέργεια είχε στρατιωτικό στόχο: πλήγμα σε ανώτατο στέλεχος των κατοχικών δυνάμεων. Σε καθαρά επιχειρησιακό επίπεδο, επρόκειτο για επιτυχημένη αντάρτικη ενέργεια υψηλού συμβολισμού. Ήταν ένα πλήγμα στον κατακτητή με βέβαιη την πιθανότητα  κίνδυνο αντιποίνων σε αμάχους ή κρατουμένους .

Πέθανε, σε ηλικία 82 ετών, ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Αντώνης Μανιτάκης, ο οποίος είχε διατελέσει υπουργός Εσωτερικών και υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην τρικομματική κυβέρνηση Σαμαρά.

Γιάννης Κιουρτσάκης, Κρυμμένη Πατρίδα, Πατάκη, Αθήνα 2026, 208 σελ.

Ο Γιάννης Κιουρτσάκης κυκλοφορεί αυτές τις μέρες το τελευταίο του βιβλίο, την Κρυμμένη Πατρίδα (εκδ. Πατάκη, 2026). Μόλις 200 σελίδες. Μου έκανε την τιμή να μου εμπιστευτεί το χειρόγραφο και, τώρα, με την ιδιότητα του αναγνώστη και του παρατηρητή μιας διαδρομής σαράντα ετών —από τότε που τον γνώρισα, παιδί ακόμη, στο Πήλιο— θέλω να μιλήσω για εκείνον, για το έργο του, για το υπόδειγμα της ζωής του και για όσα πιστεύω ότι μπορούν να προσφέρουν τα βιβλία του στους σημερινούς αναγνώστες, μικρότερους και μεγαλύτερους.