Στρατής Τσίρκας

Στάθης Ν. Καλύβας - Νατάσα Τριανταφύλλη, Big Bang 1970–1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας, Μεταίχμιο, Αθήνα 2025, 716 σελ.

Η σημαντικότερη αρετή του Στάθη Καλύβα, κατά τη γνώμη μου, και αυτή που τον ξεχωρίζει από σχεδόν όλους τους υπόλοιπους δημόσιους διανοούμενους της εποχής μας, δεν είναι οι σπουδές του ή η καθηγεσία στο Yale και στην Οξφόρδη. Είναι η δημιουργική φαντασία του. Αυτό που κάνει τον Καλύβα χρήσιμο για τον δημόσιο διάλογο είναι ότι βλέπει τα ιστορικά δεδομένα χωρίς τη χρήση του φίλτρου που ο Ευάνθης Χατζηβασιλείου χαρακτήρισε Δημόσια Ιστορία^[1]. Δεν διστάζει να κάνει ερωτήσεις που, υπό κανονικές συνθήκες, δεν πρέπει να κάνει γιατί ισοδυναμούν με αμφισβήτηση της «ορθής πίστης».

Γιάννης Παπαθεοδώρου, Άγραφες ιστορίες. Για τις Ακυβέρνητες Πολιτείες του Στρατή Τσίρκα, Άγρα, Αθήνα 2024, 296 σελ.

«Γραφειοκράτες» διανοούμενοι και πρακτικές λογοκρισίας, «χαμένες φωνές» των νεκρών συντρόφων, αναπαραστάσεις «σιωπηρών ιθαγενών»: ο Γιάννης Παπαθεοδώρου ανασυνθέτει τρεις άγραφες ιστορίες για τις Ακυβέρνητες Πολιτείες του Στρατή Τσίρκα και τοποθετεί την τριλογία στο διεθνές πλαίσιο της εποχής, στο πλαίσιο της λογοτεχνίας του Ψυχρού Πολέμου.

Γιάννης Παπαθεοδώρου, Απατηλό παρελθόν. Ιστορίες της καβαφικής κριτικής (1933-1963), Άγρα, Αθήνα 2025, 280 σελ.

Την ίδια ώρα που ο Καβάφης αναγνωριζόταν στο Λονδίνο, έπαιρνε εγκωμιαστικές κριτικές, μεταφράζονταν ποιήματά του και έκανε καινούργιους φίλους, η Ελλάδα ήταν φειδωλή απέναντι στο ποιητικό του έργο. Το τοπίο της ελληνικής κριτικής άλλαξε μόλις το 1932, λίγους μήνες πριν από το θάνατό του. Ποιοι έγραψαν πρώτοι εγκωμιάζοντας την ποίησή του; Κι ακόμα, πώς τον αντιμετώπισε ο Σεφέρης. Και πώς συνέβαλε ο Στρατής Τσίρκας στη διαμόρφωση της εικόνας του Αλεξανδρινού ως «ισχυρού» πολιτικού ποιητή. Ο Γιάννης Παπαθεοδώρου ρίχνει φως στο παρελθόν της πρόσληψης του καβαφικού έργου από μια επιφυλακτική και δύσπιστη Ελλάδα. [ΤΒJ]

Πάλι για την Τριλογία του Στρατή Τσίρκα. Μια ανταπάντηση στον Γιάννη Παπαθεοδώρου. Τεύχος 146 (Τα κείμενα του διαλόγου, με τη σειρά δημοσίευσής τους: Η πρώτη παρέμβαση του Περικλή Φ. Κωνσταντινίδη: https://booksjournal.gr/dialogos/4540-organosi-sto-strato-ean-sas-eixa-stin-ispania-tha-sas-ekteloysa?fbclid=IwAR0rPb6WNATv0Z14v953rhYagsf3nQgLF6lAFpreJQvSrS4SY2VgD4x8ceU Ακολουθεί η απάντηση του καθηγητή Γιάννη Παπαθεοδώρου: https://booksjournal.gr/dialogos/4590-ena-tsigaro-dromos Παρατίθεται και η παρέμβαση του Γιώργου Σίμου: https://booksjournal.gr/dialogos/4625-i-kritiki-ston-tsirka Το κείμενο που ακολουθεί κλείνει (προσωρινά, επειδή όταν ανοίγουν τέτοια ζητήματα δεν κλείνουν εύκολα) τη συζήτηση. 

Απάντηση σε σημείωμα του Περικλή Φ. Κωνσταντινίδη για την Τριλογία του Στρατή Τσίρκα, δημοσιευμένο στο τχ. 144 (https://booksjournal.gr/dialogos/4540-organosi-sto-strato-ean-sas-eixa-stin-ispania-tha-sas-ekteloysa)

Ξαναδιαβάζοντας τις Ακυβέρνητες Πολιτείες του Στρατή Τσίρκα

Δυο αφιερώσεις και ένα σχόλιο του Ρόδη Ρούφου. Aπό το τχ. 133, με αφιέρωμα στον Ρόδη Ρούφο.

Ο Στρατής Τσίρκας για τον Ρόδη Ρούφο 

Ο Κέδρος ήταν δημιούργημα της Νανάς (Σταματίου) Καλλιανέση, από την Κύμη της Εύβοιας, και του συζύγου της, Νίκου Καλλιανέση, από τη Μεσσηνία, αξιωματικού του Πολεμικού Ναυτικού. Τον ίδρυσαν το 1954 και η πρώτη έδρα των εκδόσεων ήταν κάπου στην οδό Ευριπίδου. Αργότερα μεταφέρθηκαν στην οδό Πανεπιστημίου 44, στο βάθος της Στοάς, δίπλα από τον Μουσικό Οίκο Νάκας. Η Νανά και ο Νίκος Καλλιανέσης είχαν διωχθεί για τις πολιτικές τους αντιλήψεις και για τη συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση.