Σύνδεση συνδρομητών

Κωνσταντίνος Πίττας

Κωνσταντίνος Πίττας

Φωτογράφος. Βιβλία του: Αθήνα, πόλη των γυναικών (2017), Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης (2018).

Το εμβόλιο για τον ιό της πολιομυελίτιδας επινοήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950 και άρχισαν να το χορηγούν μαζικά στην Αμερική το 1955. Χάρη σ' αυτό, εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο σώθηκαν, κυριολεκτικά. Φανταστείτε τι θα είχε συμβεί αν υπήρχαν και τότε οι σημερινοί αρνητές, γιατί το εμβόλιο «δεν είχε δοκιμαστεί αρκετά κ.λπ.
24 Νοεμβρίου 2021

Η Ανάφη απελευθερώθηκε και ενσωματώθηκε στη νεοσύστατη Ελλάδα πολύ νωρίς, το 1832. Λίγο αργότερα έφτασε να έχει κοντά στους χίλιους κατοίκους, σήμερα δεν έχουν απομείνει ούτε διακόσιοι.

18 Μαϊος 2021

Τα «τσιμέντα» της Ακρόπολης σε δύο φωτογραφίες, από το ίδιο σημείο και με τον ίδιο φακό, το πρωί της 11ης Απριλίου: η πρώτη είναι παρμένη από το ύψος του ματιού, η δεύτερη από χαμηλά. Βάζω στοίχημα ότι έχετε δει πιο πολύ εικόνες σαν την δεύτερη. Σε αυτήν, ο  διάδρομος φαίνεται λεωφόρος! Πάει, «την τσιμέντωσαν την Ακρόπολη!» Ή, αλλιώς, «η νέα διαδρομή δεν σεβάστηκε το μνημείο» (αν είστε πιο σοβαροφανής). Η προπαγάνδα μπορεί να πει τα ψέματά της με απλά, απλούστατα οπτικά τρικ. Ένα προσεκτικό μάτι, βέβαια, καταγράφει την κλίμακα που βάζουν οι ανθρώπινες σιλουέτες και διαπιστώνει το αληθινό πλάτος του διαδρόμου.

Άλλο ψέμα: τα ίδια τα «τσιμέντα», που δεν είναι τσιμέντα, δηλαδή μπετόν όπως το ξέρουμε. Είναι μια σκληρή επιφάνεια από αδρανή υλικά και πολύ λίγο τσιμέντο, είναι στο χρώμα της άμμου, αντιολισθητική και ασφαλής στο περπάτημα. Η επιπεδότητά της και η ουδέτερη όψη της αναδεικνύουν το τρισδιάστατο μεγαλείο του Παρθενώνα δίπλα της, αντί να το μειώνουν, εντείνουν την αίσθηση του ύψους του, γιατί τα μάτια βλέπουν πάντα μεσω συγκρίσεων και αντιθέσεων (οριζόντιο-κάθετο). Πριν, που ήταν και ο διάδρομος ανάγλυφος, δεν συνέβαινε κάτι τέτοιο. Άσε που τότε ο επισκεπτης κοίταζε κάτω, εκεί πού πατούσε, για να μην τραυματιστεί. Τωρα μπορεί να συγκεντρωθεί στο μνημείο. Το καλοκαίρι η Ακρόπολη δέχεται μέχρι και 40.000 επισκέπτες τη μέρα. Έπρεπε να προσφέρουν μιαν ασφαλή επίσκεψη του ιερού βράχου σε όλους αυτούς. Δεν «κατέστρεψαν την Ακρόπολη για τα εισιτήρια» (ακούστηκε και αυτό το ιδεολόγημα), το μνημείο δεν είναι οικόπεδό μας να το κλείσουμε (όπως έκανε ο Ερντογάν για την Αγια-Σοφιά), ανήκει στην ανθρωπότητα και οφείλουμε να είναι επισκέψιμο και ασφαλές για όλους.

Άλλο παραμύθι: η «μη αναστρέψιμη βλάβη του μνημείου». Μα οι διαδρομές είναι σε κομμάτια λιγων τετραγωνικών το καθένα, που πατάνε σε μεμβράνες και ενώνονται με αρμούς, μπορούν να αφαιρεθούν εύκολα σε λίγες δεκαετίες, αν υπάρχει τότε καταλληλότερο υλικό. Και άλλα ψέματα, όπως για το «πλάτος που πνίγει τα Προπύλαια» (πώς θα χωρούσε τόσος κόσμος τη στιγμή που φτάνει επάνω και βλέπει πρώτη φορά τον Παρθενώνα και φωτογραφίζει μαζικά, αν είχαν κρατήσει τη στενή χάραξη του Τραυλού;), και άλλα που δεν χωράνε σε αυτό το σημείωμα.

Γνώρισα τον Μανόλη Κορρέ το 1990. Εντυπωσιάστηκα αμέσως από τη γνώση που είχε και το πάθος του για την Ακρόπολη από τότε – ο άνθρωπος ήταν ταγμένος! Όπως εντυπωσιάστηκα και από την τιτάνια προσπάθεια που γινόταν στο βράχο από τον ίδιο και άλλους, τα καλύτερα μυαλά του Πολυτεχνείου, για την αναστύλωσή της, ήδη από το 1975! Μέσα από τις συμπληγάδες του ελληνικού Δημοσίου, με ό,τι αυτό σημαίνει. Όταν πρόσφατα ξέσπασε ο θόρυβος για τα «τσιμέντα», δεν το χωρούσε το μυαλό μου ότι αυτός ο άνθρωπος, με αυτή τη γνώση, θα μπορούσε να κάνει τέτοιο έγκλημα στην Ακρόπολη, στην οποία αφιέρωσε τη ζωή του – σε λίγο κλείνει 50 χρόνια ενασχόλησης, αποκλειστικής, μαζί της! Γιατί δικό του σχέδιο είναι οι νέες διαδρομές, με συνεργασία και έγκριση από το ΚΑΣ έγιναν όλα, και στο τέλος μόνο πήρε και την έγκριση από το υπουργείο. Κατάλαβα, βλέποντας και μόνος μου ότι είχε πέσει και ο ίδιος και το σχεδιό του θύματα της αντιπολιτευτικής μάχης με κάθε μέσο. Για να χτυπηθεί τώρα μια υπουργός που, ούτως ή άλλως, είναι προσωρινή (αν είχε παραδοθεί πριν από δύο χρόνια το έργο, δεν θα είχε ακουστεί τίποτα). Η Ακρόπολη, όμως, θα είναι και αύριο εδώ, όπως δυστυχώς και τα πάθη μας.

ΥΓ. Φεύγοντας, ήμουν στα Προπύλαια την ωρα που κατέφθανε από την είσοδο μια παρέα. Μια κοπέλα, πριν τα πατήσει ακόμα τα «τσιμέντα», τα είδε κι έβγαλε φωνή μεγάλη: «Τράτζικ! Τράτζικ!..». Δεν μπορούσες να μη γελάσεις. Είναι απίστευτο το πώς η προπαγάνδα ντρεσάρει συνειδήσεις και ανθρώπους, και όχι μόνο από το στενό κομματικό ακροατήριο, που πιστεύει ούτως ή άλλως τα πάντα. Είναι σατανικό όπλο η προπαγάνδα, απλώνεται υπόγεια μέσα στον κοινωνικό ιστό και τα δηλητηριάζει όλα. Όσο για την κοπελίτσα, έβγαλε αμέσως μια σέλφι με την παρέα της και τα μπετά, με φόντο τον Παρθενώνα, είχαν ξεμπερδέψει με την Ακρόπολη. Τι ξέρει τώρα ο Κορρές; σαμπουάν δεν φτιάχνει αυτός;

13 Απριλίου 2021

Ο Κωνσταντίνος Πίττας θυμάται ανέμελα παιδιά χρόνια και  απαιτεί να μην ξεχάσουμε τους νεκρούς στο Μάτι - αλλά κυρίως τα παιδιά. Αναδημοσίευση από το Books' Journal 90, Σεπτέμβριος 2018, που κυκλοφορεί. [ΤΒJ]

12 Σεπτεμβρίου 2018

Ο Κωνσταντίνος Πίττας, σταθερός συνεργάτης του περιοδικού μας, αυτές τις μέρες έχει την τιμητική του, με μια μεγάλη έκθεση της φωτογραφικής ενότητας Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης, που φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη. Η φωτογραφία με τον γλάρο, η πρώτη εικόνα από την Ευρώπη που σκοπεύει η ευαίσθητη ματιά του Πίττα, και κοσμεί το εξώφυλλο του βιβλίου του με τον ίδιο τίτλο, ήταν για εκείνον μια εικόνα μαγική και οικεία ταυτόχρονα. Διαβάστε την ιστορία της σύλληψής της, όπως δημοσιεύθηκε στη στήλη του Κ. Πίττα Φωτο-γραφία, στο τεύχος 68 του Books' Journal.

04 Οκτωβρίου 2016

Tο 1985 η Ευρώπη ήταν ακόμη χωρισμένη στα δύο. Δύο αντίπαλα, εχθρικά στρατόπεδα, και ανάμεσά τους το αδιαπέραστο σύνορο, το Τείχος. Ήμουν τότε ένας νεαρός παθιασμένος με την Κεντρική Ευρώπη, έβλεπα τι συνέβαινε εκεί και ειδικά η απομόνωση, ο εγκλεισμός των Ανατολικοευρωπαίων, ήταν κάτι που με συγκλόνιζε. Είχα λοιπόν την “ιδέα” να ταξιδέψω σε όλες τις χώρες και να φωτογραφίσω τους ανθρώπους και από τις δύο πλευρές του Τείχους και να τους παρουσιάσω όλους μαζί σε ένα βιβλίο, σαν μια ενιαία Ευρώπη, χωρίς σύνορα και τείχη. Αφελές και μεγαλεπήβολο σχέδιο, όπως όλα τα νεανικά σχέδια.

Για το όνειρό μου ταξίδεψα επί πέντε χρόνια στις περισσότερες από τις χώρες της τότε Ευρώπης, σε 16-17 χώρες, απο την Πορτογαλια μέχρι την Πολωνία, πάντα μόνος, με ένα σαραβαλάκι -το ελληνικότατο Pony για όποιον το θυμάται- , κοιμόμουν μέσα σε αυτό, στα πάρκινγκ των αυτοκινητοδρόμων και στις ερημιές. Και η μεγάλη μου χαρά ήταν να σταματάω σε κάθε πόλη και να περπατώ με τις ώρες στούς δρόμους της παρατηρώντας τους ανθρώπους. Δεν με ενδιέφεραν τα αξιοθέατα, τα κτίρια, τα μουσεία, μόνο τα ανθρώπινα πρόσωπα έβλεπα.

Είδα όλο το Ανατολικό Μπλοκ, είδα την εξαθλίωση στη Ρουμανία, τον φόβο στα μάτια των ανθρώπων και την καταπίεση στην Ανατολική Γερμανία και την Τσεχοσλοβακία. Και μια κάπως καλύτερη ζωή στην Ουγγαρία και την Πολωνία. Και ταυτόχρονα επισκεπτόμουν και τις δυτικές χώρες και φωτογράφιζα και εκεί τους ανθρώπους με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Η Δύση δεν ήταν παράδεισος για μένα, έβλεπα κι εκεί τα ίδια πρόσωπα σχεδόν, μοναχικούς ανθρώπους, φτωχούς, ηλικιωμένους. Κατάλαβα πολύ γρήγορα οτι δεν έκανα φωτορεπορτάζ.

Και μια ωραία νύχτα του 1989, το Τείχος έπεσε, ξαφνικά, χωρίς να με ρωτήσει αν είχα τελειώσει το “πρότζεκτ”... Έμεινα ξαφνικά χωρίς αντικείμενο. Και το “μεγαλειώδες” σχέδιο, μια Ευρώπη χωρίς σύνορα μέσα από τη φωτογραφία, φαινόταν τώρα πιο βλακώδες παρά ποτέ... Αναρωτήθηκα τι στην ευχή έκανα τόσα χρόνια, τι νόημα είχε όλο αυτό. Αλλά ήμουν στο Βερολίνο εκείνη τη κρύα νύχτα του Νοεμβρίου και χάρηκα όπως όλοι, έζησα τις μεγαλύτερες στιγμές της ζωής μου, όλοι νοιώθαμε έτσι εκεί, ζούσαμε την Ιστορία, την Ελευθερία, η Ευρώπη άλλαζε μπροστά στα μάτια μας, ήταν μαγικά!

Όταν όμως μου πέρασε ο ενθουσιασμός, τα μάζεψα και γύρισα στην Ελλάδα, φοβερά απογοητευμένος. Ενοιωθα οτι αυτό που είχα κάνει δεν άξιζε πολλά γιατί δεν έμπαινε στα δύο μεγάλα καλούπια της φωτογραφίας. Δεν ήταν ούτε “καταγραφή”, ρεπορτάζ, ούτε “τέχνη” (ειδικά τη “φωτογραφία τέχνης” την απεχθανόμουν). Είχα κάνει κάτι πολύ προσωπικό γιατί αυτό ήμουν εγώ, δεν μπορούσα να κάνω κάτι άλλο. Δεν είχα θέση πουθενά, έτσι το βίωνα. Γι αυτό πήρα τα 24.000 αρνητικά και τα έθαψα, τα έβαλα βαθειά μέσα στην αποθήκη μου. Και μαζί με αυτά έθαψα και εκείνο το κομμάτι της ζωής μου. Έκανα οικογένεια και μια δουλειά για να συντηρήσω την οικογένειά μου, και ήμουν ευτυχισμένος με τη νέα μου ζωή, οι παλιές μέρες δεν μου έλειπαν καθόλου, δεν μιλούσα σε κανένα για αυτές, ούτε έδειξα σε κανένα ποτέ τις φωτογραφίες μου. Με τον καιρό τις ξέχασα κι εγώ ο ίδιος. Και έτσι πέρασαν 25 χρόνια.

Ώσπου τον Μάρτιο του 2014 βρήκα τα κουτιά στην αποθήκη... Σκανάρισα απο περιέργεια μερικά αρνητικά και τα ανάρτησα στο διαδικτυο. Προς μεγάλη μου κατάπληξη άρεσαν πολύ στους φίλους μου εκεί. Έμεινα κατάπληκτος, το ξαναλέω, γιατι πίστευα οτι δεν ενδιέφερε κανέναν η δουλειά μου, οτι όλο αυτό που είχα κάνει τότε ήταν μια νεανική τρέλλα και τίποτε άλλο. Με τον καιρό, αναρτώντας πολλές φωτογραφίες, αισθάνθηκα οτι τα πρόσωπα που είχα δει τότε στούς ευρωπαϊκούς δρόμους δεν έπρεπε να χαθούν μαζί με εμένα, αλλα να ζήσουν μέσα σ΄ένα βιβλίο. Έτσι γεννήθηκε το βιβλίο που κρατάτε.

Όλα αυτά, και η παλιά μου τρέλλα και η τωρινή, και οι φωτογραφίες και το βιβλίο, έγιναν από αγάπη και μόνο, αγάπη για τους Ευρωπαίους και την Ευρώπη, την οικογένειά μας.

(Πρόλογος στις Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης που κυκλοφορούν από τις 15 Δεκεμβρίου. Ένα λεύκωμα 200 σελίδων, με 95 φωτογραφίες από 16 χώρες, από όλη σχεδόν την Ευρώπη των τελευταίων χρόνων πριν από την Πτώση του Τείχους).

www.cpittas.com

04 Ιανουαρίου 2016