Σύνδεση συνδρομητών

«Ζούμε μες στην τυραννία, στο σκοτάδι το πικρό...»

Δευτέρα, 06 Σεπτεμβρίου 2021 11:56
1959, Αθήνα. Μανώλης Χιώτης, Μίκης Θεοδωράκης, Γρηγόρης Μπιθικώτσης ηχογραφούν τον «Επιτάφιο».
Φωτογραφία Αρχείου
1959, Αθήνα. Μανώλης Χιώτης, Μίκης Θεοδωράκης, Γρηγόρης Μπιθικώτσης ηχογραφούν τον «Επιτάφιο».

Πεθαίνουν οι άνθρωποι και χάρη στα φωτερά πληκτρολόγια άλλοι άνθρωποι γράφουν επιτάφιους γι’ αυτούς. Όταν ο νεκρός είναι του βεληνεκούς ενός Μίκη Θεοδωράκη, οι άλλοι άνθρωποι μαζί με τις νεκρολογίες ξαμολιούνται σε μύχιες σκέψεις και ερμηνείες. Στο απέραντο νεκρολόγιο για τον Θεοδωράκη διαβάσαμε, μεταξύ άλλων, ότι «[η] μουσική του Θεοδωράκη γοήτευσε καθόσον ήταν queer, όχι straight» (Άκης Γαβριηλίδης, Η μουσική του Θεοδωράκη γοήτευσε καθόσον ήταν queer, όχι straight | Nomadic universality).

Στον Επιτάφιο του Γιάννη Ρίτσου, μαθαίνουμε, τον οποίο μελοποίησε ο Θεοδωράκης, το ρόλο της μάνας που θρηνεί το παιδί της ερμηνεύει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης. Ωπ, να το το queereness: ο συνθέτης προτιμά άνδρα τραγουδιστή αντί γυναίκας-μάνας! Ολοφάνερο! Ο συνθέτης επιλέγει τον “σερ Μπιθί”, σύμβολο ώς τότε αντρίλας, και τον φέρνει τούμπα.

Το γεγονός ότι, μαζί με την αντρίλα, ο Μπιθικώτσης διαθέτει μια από τις συγκλονιστικότερες φωνές που ακούστηκαν ποτέ δεν θα πρέπει να συνέβαλε στην επιλογή του συνθέτη. Μήπως άραγε δεν ήταν εύκαιρες για να τραγουδήσουν η Βίκυ Μοσχολιού ή η Πόλυ Πάνου; Αλλά και πάλι, το queerness δεν θα χανόταν, διότι και οι δύο τραγουδίστριες διέθεταν υπέροχες μπάσες φωνές οι οποίες παραπέμπουν σε ανδρικές. Άγνωστες οι βουλές του Θεοδωράκη αλλά το βέβαιο είναι ένα: κατά τον συγγραφέα του άρθρου, ο Θεοδωράκης αντιλαμβανόταν ήδη τη σημασία του queerness, την έμφυλη ταυτότητα στη μουσική και στην ποίηση – μην το ξεχνάμε. Δεν περίμενε τη διάδοση των gender studies (σπουδές φύλου) του 21ου αιώνα για να αντιληφθεί ότι το φύλο είναι παντού, ότι μας καθορίζει όσο τίποτε άλλο και ότι εμείς του δίνουμε και καταλαβαίνει όπως μπορεί ο καθείς, εφευρίσκοντας λέξεις, όρους και ούτω καθεξής, πολύτιμα εργαλεία, για την κατανόηση ενός κόσμου όπου το φύλο είναι βασιλιάς/βασίλισσα/βασιλόπουλο/βασιλοπούλα ή άλλο τι.

Για την ιστορία, όταν πρωτάκουσα στην Αγγλία τη λέξη queer, το 1987, δεν θυμάμαι να γίνονταν ολόκληρες συζητήσεις για το ποιον ή τι  ακριβώς προσδιόριζε. Όλοι ήξεραν, κανείς δεν πάθαινε σοκ ούτε εντυπωσιαζόταν. Ήταν μια ακόμη λέξη της αργκό που σήμαινε ομοφυλόφιλος και πέραν τούτου ουδέν.  

Η δις βραβευμένη με Booker βρετανή συγγραφέας Χίλαρι Μαντέλ όταν, πρόσφατα, ένα πανεπιστήμιο της έκανε ανάλογο χουνέρι αναφέροντάς την  ως “αυτοί” (they) και όχι “αυτή” (she) απάντησε: «το ότι είμαι γυναίκα είναι σημαντικό για μένα. Δεν θέλω η γυναικεία μου υπόσταση να κατάσχεται στον Τύπο»  (Hilary Mantel: I am ashamed to live in nation that elected this government | UK news | The Guardian).

Η Μαντέλ είναι εν ζωή και μπόρεσε να απαντήσει.  Ο Μίκης Θεοδωράκης, πάλι, όχι.

μαντελ

Η Χίλαρι Μαντέλ.

1 σχόλιο

Ένα μικρό μάθημα ανάγνωσης υπόψιν της κας Μαρίλιας Παπαθανασίου
http://nomadicuniversality.com/2021/09/07/%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%81%cf%8c-%ce%bc%ce%ac%ce%b8%ce%b7%ce%bc%ce%b1-%ce%b1%ce%bd%ce%ac%ce%b3%ce%bd%cf%89%cf%83%ce%b7%cf%82-%cf%85%cf%80%cf%8c%cf%88%ce%b9%ce%bd-%cf%84%ce%b7%cf%82/

Α.Γ.
Α.Γ.
08 Σεπ 2021, 10:09

Προσθήκη σχολίου

Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.