Σε μια εκτενή και ουσιαστική συζήτηση με τον Ηλία Κανέλλη, η τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου μίλησε για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, την πίεση που δέχονται οι θεσμοί στη σύγχρονη δημοκρατία, την εμπειρία της από την Προεδρία της Δημοκρατίας, αλλά και για τις πνευματικές και πολιτιστικές αναφορές που διαμόρφωσαν τη σκέψη και τη δημόσια παρουσία της. Η εκδήλωση έγινε στις 12 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο του κύκλου δημόσιων συζητήσεων-συνεντεύξεων «Κι αυτοί είναι η Ελλάδα», που συνδιοργανώνουν το Βοοks’ Journal και το Ωδείο Αθηνών.
Αναφερόμενη στη Δικαιοσύνη, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου (η οποία, πριν εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας, διετέλεσε πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας) υπογράμμισε ότι πρόκειται για ένα σύνθετο και πολυπαραγοντικό πεδίο, στο οποίο δεν υπάρχουν εύκολες ή μονοσήμαντες λύσεις. Επισήμανε ότι η κριτική στους δικαστές είναι θεμιτή στο πλαίσιο της δημοκρατίας, ωστόσο προειδοποίησε για τον κίνδυνο μιας γενικευμένης απαξίωσης των θεσμών, ιδίως όταν αυτή υπακούει σε πολιτικές ή συγκυριακές σκοπιμότητες. Η εμπιστοσύνη στη Δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι επιλεκτική, ανάλογα με το αν οι αποφάσεις επιβεβαιώνουν ή διαψεύδουν τις προσδοκίες της εκάστοτε πολιτικής πλευράς, πρόσθεσε. Σημειώνοντας: «Δεν είναι δυνατόν, ακόμα και από πολιτικούς αρχηγούς, να λέγεται ότι Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή έχουμε δικαστές στην Αθήνα όπως στο Βερολίνο και Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο να μην έχουμε».
Ερωτηθείσα για την εμπειρία της από τη θητεία της στην Προεδρία της Δημοκρατίας, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη θεσμική αποστολή του αξιώματος, τονίζοντας ότι, ακόμη και με περιορισμένες τυπικές αρμοδιότητες, ο ρόλος αυτός διαθέτει ουσιαστικό συμβολικό και πολιτικό βάρος. Περιέγραψε την προσπάθειά της να δώσει περιεχόμενο στην Προεδρία μέσα από την υπεράσπιση της νομιμότητας, την παρουσία της σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, αλλά και το «άνοιγμα στην κοινωνία», με ιδιαίτερη μέριμνα για τους ανθρώπους και τις ομάδες που συχνά μένουν αόρατοι στον δημόσιο λόγο: τους άστεγους, τους εξαρτημένους, τους πρόσφυγες, τις κακοποιημένες γυναίκες και τα παιδιά σε ιδρύματα.
Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου απάντησε και για κάποιες από τις πράξεις της στην Προεδρία που δεν έτυχαν ευρύτερης αποδοχής και επικρίθηκαν από διάφορους χώρους. Υπερασπίστηκε την απόφασή της, ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, να παρευρεθεί στα αποκαλυπτήρια του μνημείου για τα θύματα της Marfin. Εξήγησε ότι δεν είχε καμία αμφιβολία για το τι όφειλε να κάνει θεσμικά: όφειλε να τιμήσει τη μνήμη των τριών εργαζομένων που έχασαν τη ζωή τους το 2010, αναφέρθηκε μάλιστα και στους τρεις με τα ονόματά τους: Αγγελική Παπαθανασοπούλου (που ήταν έγκυος), Παρασκευή Ζούλια, Επαμεινώνδας Τσάκαλης. Τόνισε ότι οι άνθρωποι αυτοί ήταν πολίτες της χώρας που δολοφονήθηκαν και ότι το ελάχιστο που μπορούσε να κάνει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ήταν να εκφράσει την ενότητα της κοινωνίας και τον σεβασμό προς τα θύματα. Παράλληλα σημείωσε ότι η υπόθεση παραμένει βαριά και τραυματική, καθώς —όπως είπε— δεν έχει αποδοθεί δικαιοσύνη. Υπογράμμισε τέλος ότι, ως κρατικός λειτουργός, προτίμησε να κινηθεί αυστηρά μέσα στα όρια του θεσμικού της ρόλου και της νομιμότητας, ακόμη κι αν αυτό την έφερε αντιμέτωπη με κριτική από πολιτικούς χώρους που περίμεναν διαφορετικές τοποθετήσεις.
Ερωτηθείσα για την παρουσία της στο wine bar, By the Glass, μετά την ψήφιση του νόμου για τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών, η Σακελλαροπούλου είπε ότι το ζήτημα διογκώθηκε υπερβολικά στον δημόσιο λόγο. Διευκρίνισε ότι κατά τη διάρκεια της πολιτικής και κοινοβουλευτικής συζήτησης για το νομοσχέδιο είχε τηρήσει αυστηρή ουδετερότητα, όπως όφειλε ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Όταν όμως το νομοσχέδιο ψηφίστηκε και έγινε νόμος του κράτους, θεώρησε θεμιτό να εκφράσει την ικανοποίησή της για μια εξέλιξη που αφορά την ισότητα δικαιωμάτων. Κατά την άποψή της, το περιστατικό χρησιμοποιήθηκε επικοινωνιακά και μετατράπηκε σε θέμα πολύ μεγαλύτερο από ό,τι ήταν στην πραγματικότητα. Υποστήριξε ότι επρόκειτο απλώς για μια κοινωνική στιγμή που ερμηνεύτηκε πολιτικά και τροφοδότησε έναν υπερβολικό δημόσιο θόρυβο. Τόνισε, τέλος, ότι η ουσία του ζητήματος είναι η επέκταση δικαιωμάτων σε πολίτες που δεν τα είχαν, στο πλαίσιο μιας πιο συμπεριληπτικής κοινωνίας, και ότι η ελληνική κοινωνία έχει πλέον προχωρήσει πέρα από εκείνη τη συζήτηση.
Ερωτηθείσα, τέλος, για την παρουσία της στον Έβρο και τη φωτογράφησή της μπροστά από το τείχος που στόχο έχει να αποτρέψει την παράτυπη μετανάστευση, απάντησε ότι η προστασία των συνόρων αποτελεί στοιχείο της κυριαρχίας κάθε σύγχρονου κράτους και δεν είναι αντίθετη με την υποχρέωση σεβασμού των δικαιωμάτων των προσφύγων. Όπως σημείωσε, η επίσκεψή της στον Έβρο και στο τείχος εντασσόταν στο θεσμικό της καθήκον ως Προέδρου της Δημοκρατίας και αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων να επισκέπτεται τις ακριτικές περιοχές και τις μονάδες που υπηρετούν εκεί, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι η προστασία των συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με αλληλεγγύη προς τους ανθρώπους που αναζητούν ασφάλεια και καλύτερη ζωή.
Στη συζήτηση τέθηκαν ακόμη κρίσιμα ζητήματα της δημόσιας ζωής, όπως η πανδημία, η μεταναστευτική πίεση, η τραγωδία των Τεμπών και η ένταση της τοξικότητας στον δημόσιο διάλογο. Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου στάθηκε στην ανάγκη θεσμικής σοβαρότητας, αυτοσυγκράτησης και σεβασμού στους κανόνες της δημοκρατίας, επισημαίνοντας ότι η διαφωνία είναι αναγκαίο στοιχείο της δημοκρατικής ζωής, όχι όμως και η εχθροπάθεια, η χυδαιότητα ή η συστηματική παραπληροφόρηση.
Ερωτηθείσα αν πικράθηκε επειδή δεν ανανεώθηκε η θητεία της στην Προεδρία της Δημοκρατίας, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου απάντησε ότι δεν αισθάνεται καμία πικρία. Τόνισε ότι η θητεία είναι θεσμικά περιορισμένη στη δημοκρατία και ότι η ίδια θεωρεί τιμή το γεγονός ότι υπήρξε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, εκλεγμένη μάλιστα με ευρεία διακομματική συναίνεση. Όπως είπε, θα ήταν «ύβρις» από μέρους της να εκφράσει πικρία για το τέλος της θητείας της, επισημαίνοντας ότι η εναλλαγή στα αξιώματα αποτελεί στοιχείο της δημοκρατικής λειτουργίας.
Επίσης, απαντώντας για τον τοξικό δημόσιο λόγο που συχνά στράφηκε εναντίον της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακόμα και με πολύ βαριές εκφράσεις, η Κατερίνα Σακελλαροπούλου παραδέχθηκε ότι αρχικά τη στενοχωρούσε, αλλά με τον καιρό, με την παραίνεση και του στενού της περιβάλλοντος, έμαθε να το αντιμετωπίζει με ψυχραιμία. Τόνισε ότι το φαινόμενο του μίσους και του τοξικού δημόσιου λόγου δεν είναι μόνο ελληνικό αλλά διεθνές και ότι ενισχύεται από τη λειτουργία των social media και την ταχύτητα διάδοσης της πληροφορίας. Σημείωσε ακόμα ότι μετά τη λήξη της θητείας της επέλεξε συνειδητά να απομακρυνθεί από αυτά τα μέσα, καθώς δεν ένιωθε ότι της προσφέρουν κάτι ουσιαστικό.
Σε πιο προσωπικό τόνο, αναφέρθηκε στις επιρροές μέσω των οποίων διαμορφώθηκε. Ανέφερε την οικογένειά της, τη λογοτεχνία, τη μουσική, το θέατρο και τον κινηματογράφο, αλλά και πρόσωπα όπως οι καθηγητές Συνταγματικού Δικαίου, Αριστόβουλος Μάνεσης (τον οποίο, υπογράμμισε, δεν είχε καθηγητή), Σταύρος Τσακυράκης και Αντώνης Μανιτάκης. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στους μεγάλους έλληνες μουσικούς, τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Μάνο Χατζιδάκι, καθώς και στον Διονύση Σαββόπουλο, με τον οποίο είχε σταθερή φιλία. Υπογράμμισε τη σημασία του πολιτισμού ως σταθερής δύναμης της χώρας και εξήγησε ότι, μετά την Προεδρία της Δημοκρατίας, αποδέχθηκε τη θέση της προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου επειδή θεωρεί ότι ο πολιτισμός αποτελεί ίσως το σημαντικότερο «εξαγώγιμο προϊόν» της Ελλάδας.
Κλείνοντας, απηύθυνε ένα μήνυμα ιδίως προς τους νέους ανθρώπους: να μην απομακρύνονται από την πολιτική και τη δημόσια ζωή, παρά τις απογοητεύσεις και τις δυσκολίες. Όπως τόνισε, μόνο με ενεργούς πολίτες, συμμετοχή και δημοκρατική εγρήγορση μπορούν να προχωρήσουν οι κοινωνίες προς τα εμπρός.
Το τέλος της εκδήλωσης σηματοδότησε το πρωτοφανώς θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα, σημάδι επιδοκιμασίας των επιλογών της και του λόγου της.
