Στήλες
Ο Κώστας Θ. Καλφόπουλος (1956-2023) ήταν ένας αφιερωμένος στην προσπάθεια του Books’ Journal στενός συνεργάτης μας. Αλλά, κυρίως, ήταν πολλά άλλα. Συγγραφέας αστυνομικών ιστοριών, που διαβάστηκαν και συνεχίζουν να διαβάζονται, επειδή αν και λόγιος ήταν λαϊκός. Συγγραφέας δοκιμίων για το αστυνομικό μυθιστόρημα αλλά και για πολλές ακόμα όψεις της ποπ κουλτούρας. Μεταφραστής από τα γερμανικά, μια γλώσσα και μια γραμματεία που γνώριζε άριστα. Παθιασμένος μελετητής του Βάλτερ Μπένγιαμιν. Θεωρητικός των γραφών της περιπλάνησης, flâneur και ο ίδιος στις διαδρομές της πόλης.
Ξεφυλλίζοντας το ταπεινό τομίδιο του Καζαμία 1871, έπεσα στο ποίημα ενός δεκαοχτάχρονου για το μέγιστο μνημείο των Αθηνών. Το στιχούργημα συνδέεται με τη σημερινή επικαιρότητα αλλά δεν επιβιώνει καλλιτεχνικά. Η γλώσσα, οι επαναλήψεις και η διαδοχή των στίχων το υποβαθμίζουν, διατηρεί όμως κάτι από την αύρα της μακρινής εκείνης εποχής. Το όνομα του φερέλπιδος ποιητή έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο Σπυρίδων Π. Λάμπρος (1851-1919) αντιπροσωπεύει, κατά έναν τρόπο, την πνευματική και πολιτική ζωή της Ελλάδας τα πρώτα εκατό χρόνια του ελεύθερου βίου της.
Πέθανε ο Νίκος Λεβέντης. Εντοπίστηκε νεκρός στις 14 Ιανουαρίου 2024, από φίλο του, στο σπίτι του. Ήταν το μοναχικό τέλος ενός ποιητή που, ούτως ή άλλως, είχε επιλέξει να απουσιάζει από την επιφάνεια των πραγμάτων, που συνήθως λιμνάζει αδιατάρακτη.
Η είδηση του θανάτου της Ολυμπίας Καράγιωργα ήταν ένα συνταρακτικό ξάφνιασμα, ωσάν αυτή την αισθαντική ποιήτρια με τη σπάνιας καθαρότητας ευαισθησία η μνήμη μου να την είχε εξαιρέσει από την κοινή μας μοίρα. Πίστευα πως όσο υπήρχε στη ζωή αυτή η πανέμορφη γυναίκα, με την ωραία ψυχή, θα έμενε ανοιχτό το πήγαιν’-έλα σε κάποια γεμάτα ουσία χρόνια της νεότητας, με τη φιλία σπάνιων ανθρώπων, με τους οποίους τελικά μας συνέδεε σαν γερή μεταξένια κλωστή η κοινή μας αγάπη για τον Γιώργο Σαραντάρη.
«YΙΕ ΜΟΥ, ΦΥΛΑΞΑΙ, τοῦ ποιῆσαι βιβλία πολλά· οὐκ ἔστι περασμός, καὶ μελέτη πολλὴ κόπωσις σαρκός». Με την εναρκτήρια εδώ ρήση επιλόγιζε ο βιβλικός Εκκλησιαστής (ΙΒ´ 12) τις προτροπές του στη βάση της ματαιότητας της ανθρώπινης σοφίας και ευτυχίας· την αυτάρκεια των συμβουλών που είχαν προηγηθεί, λόγων αληθείας, την υπογράμμιζε έτσι ως εξής σε μεταφραστική απόδοση: Παιδί μου, πρόσεξε να μη μαζέψεις πολλά βιβλία· τούτο δεν έχει τέλος και η πολλή μελέτη είναι καταπόνηση του πνεύματος και του σώματος. Η Τζίνα Πολίτη έχει ασεβήσει, καθ’ έξιν και κατ’ εξακολούθησιν, προς την προτροπή αυτή και μάλιστα, όπως ευθύς θα δούμε, προς αμφότερες τις δυνατές σημασίες της γενικής «τοῦ ποιῆσαι», τόσο δηλαδή στη συγγραφή όσο και στην ανάγνωση των βιβλίων.
Ένα δημοσίευμα στον ετήσιο Ελληνικό Κόσμο 1916 της Αλεξάνδρας Αλβανοπούλου, με το οποίο η συγγραφέας υποδέχεται τον καινούργιο χρόνο με ακριβώς τριακόσιες λέξεις.
Πέθανε η καθηγήτρια ιταλικής φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Μαριάννα Δήτσα.
Μαρία Λαϊνά, Θυμάσαι τι είναι ποίηση; Ιστορίες ποδηλασίας, Πατάκη, Αθήνα 2018, 345 σελ.
Μαρία Λαϊνά, Ό,τι έγινε. Άνθρωποι και φαντάσματα, Πατάκη, Αθήνα 2020, 56 σελ.
Καθ’ όλη την πορεία της στην ποίηση, που διαρκεί πενήντα και πλέον χρόνια, η Λαϊνά εργάζεται με μοναδική σοβαρότητα πάνω στην ακρίβεια της γλώσσας, την πυκνότητα του νοήματος, και την απόδοση της προσωπικής της αλήθειας. Έχει τη γοητεία των ποιητών που αποθεώνουν το ελάχιστο, που μοιάζουν να έχουν λίγες λέξεις στη διάθεσή τους –μολονότι, ασφαλώς, γνωρίζουν πλήθος– και γυρνούν γύρω από τις ίδιες. Δεν ταξιδεύουν χιλιόμετρα για να βρουν νέες και να τις βάλουν ως τρόπαια. Κι η γοητεία αυτή δεν παύει να δεσπόζει ούτε όταν γράφει πεζά που μπορούν να λειτουργήσουν ως το σημείο εισόδου στο ποιητικό έργο, να μας προσφέρουν την ευκαιρία να εξοικειωθούμε με τη φωνή, τον αισθητικό κόσμο, τις ιδέες και τις ιδιαιτερότητες της ποιητικής φωνής της. To κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 123 του Books' Journal, αναδημοσιεύεται εδώ με τη δυσάρεστη αφορμή του θανάτου της ποιήτριας και θεατρικής συγγραφέως.
Ο ευπατρίδης διπλωμάτης Κώστας Ζέπος έφυγε από τη ζωή στις 6 Αυγούστου σε ηλικία 92 ετών. Ο Κώστας Ζέπος εισήλθε στη Διπλωματική Υπηρεσία το 1958 και ξεκίνησε την καριέρα του, ως ακόλουθος, στην ελληνική πρεσβεία στη Λευκωσία. Στη συνέχεια υπηρέτησε στο Λονδίνο, ως γραμματέας Α΄, έως το 1967 που ήρθε η δικτατορία και τον έθεσε στο περιθώριο ώς τον Ιανουάριο του 1974, όταν μετατέθηκε στη Γενεύη, στην Αντιπροσωπεία του ΟΗΕ.
Έβδοξος Άραβος, Οι γιατροί κάποτε, Ιατρική Κίνηση, τρίτη έκδοση Αθήνα 1961
Το κείμενο που ακολουθεί, από το ιδιότυπο βιβλίο του γιατρού Εβδόξου Αράβου (Γιάννης Αντωνιάδης), περιγράφει περιστατικά από την Αθήνα των πρώτων δεκαετιών του εικοστού αιώνα και, ιδίως, περιστατικά βίας - ο πετροπόλεμος ήταν μια γενικευμένη έκφρασή της. Αναδημοσίευση από το τεύχος 146.
