Δεν θα το κρύψω. Ήταν μια στιγμή που την περίμενα με όλο μου το είναι. Το να βλέπεις ένα κόμμα που ανέβηκε στην εξουσία πατώντας πάνω στο ψέμα, τον φόβο, τη δημαγωγία και την πολιτική ανευθυνότητα, να κατρακυλά ταπεινωμένο στο 2,9%, είναι κάτι παραπάνω από ανακούφιση: είναι λύτρωση για όσους δεν υπέκυψαν ποτέ στη συλλογική παράκρουση των χρόνων 2012–2019. Επιτρέψτε μου: είναι απόλαυση!
Ο ΣΥΡΙΖΑ, προτού ακόμη αναλάβει την εξουσία, είχε ήδη οργανώσει και υποστηρίξει ένα σχέδιο γενικευμένης απαξίωσης του κοινωνικού ιστού και συνειδητής αποσταθεροποίησης τού —κατά τα λεγόμενά τους— «διεφθαρμένου» πολιτικού συστήματος. Ενός συστήματος, ωστόσο, τα προνόμια του οποίου απολάμβαναν τα στελέχη του. Είχαν πρόσβαση στις ποιοτικότερες θέσεις, γεύονταν όλα τα ευεργετήματά του και, την ίδια στιγμή, διατηρούσαν το «δικαίωμα» να διαμαρτύρονται, φορώντας στο μέτωπο το επιδεικτικό «ηθικό πλεονέκτημα» της Αριστεράς.
Αργόμισθοι και καλοταϊσμένοι, κακομαθημένοι του κρατισμού, επιδοτούμενοι ακτιβιστές με κρατική σύμβαση, οι ίδιοι άνθρωποι εμφανίστηκαν ως οι φανατικότεροι τιμητές της δημοκρατίας — κι όμως, ήταν αυτοί που πυρπόλησαν το κέντρο της Αθήνας, με αποτέλεσμα να δολοφονηθούν οι εργαζόμενοι στη Marfin, που τραμπούκισαν πολιτικούς τους αντιπάλους και γενικά επέβαλλαν μαφιόζικες συμπεριφορές στην πολιτική ζωή.
Οργάνωσαν ένα πλατύ λαϊκιστικό μέτωπο μηδενισμού, συσπειρώνοντας γύρω τους κάθε απόβρασμα του πολιτικού περιθωρίου. Επιτέθηκαν με πρωτοφανή λύσσα στους θεσμούς, δίχασαν το λαό, μηδένισαν όλες τις κοινωνικές και εθνικές κατακτήσεις. Δημιούργησαν ένα κλίμα τρομοκρατίας απέναντι σε κάθε διαφορετική φωνή, κατέστρεψαν συνειδήσεις, υπονόμευσαν την ελευθεροτυπία, εξευτέλισαν τον δημόσιο λόγο και το Κοινοβούλιο.
Έφτασαν στο σημείο να διατηρούν άτυπη σύμπραξη με τη Χρυσή Αυγή, την οποία χρησιμοποίησαν —με κοινοβουλευτικό κυνισμό— ως εργαλείο πλειοψηφιών. Είναι αυτοί που μετέτρεψαν τον πολιτικό διάλογο σε συκοφαντικό λόγο και που κατακερμάτισαν την αντιπολίτευση στήνοντας μικρά, θορυβώδη, προσωποπαγή σχήματα, στελεχωμένα με τυχάρπαστους ρήτορες. Ο σκοπός του ήταν να μετατρέψουν τη Βουλή σε θέατρο σκιών.
Και όταν ήρθε η ώρα να κυβερνήσουν, δεν δίστασαν να συμμαχήσουν με την πιο σκοτεινή εκδοχή της ψεκασμένης Ακροδεξιάς. Έστησαν κυβέρνηση μαζί με τους ΑΝΕΛ — ένα μόρφωμα πατριδοκάπηλων, θρησκόληπτων, συνωμοσιολόγων και εθνικιστών με θεοκρατικές εμμονές, που φλέρταραν απροκάλυπτα με τη βία και το μεταφυσικό κιτς.
Έπαιξαν με την τύχη της χώρας. Με τις ζωές μας. Γι’ αυτό και τώρα απολαμβάνουμε βαθύτατα την ιστορική τους αποδρομή.
Βασικά χαρακτηριστικά της διακυβέρνησής τους υπήρξαν το απόλυτο ψεύδος, η αποδόμηση της λογικής, η κυριαρχία του αυτοκαταστροφικού παραλογισμού.
Η διακυβέρνησή τους υπήρξε ένα χρονικό πολιτικής απάτης. Η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία το 2015, εν μέσω κρίσης, συνοδεύτηκε από προσδοκίες, ρητορική για «δικαιοσύνη παντού» και φαντασιώσεις εθνικής ανάτασης χωρίς κόστος. Πολύ γρήγορα, όμως, αποδείχθηκε ότι η εξουσία δεν έγινε ποτέ γι’ αυτούς αντικείμενο ευθύνης, αλλά πεδίο εκδίκησης, ματαίωσης και ιδεοληπτικής εκτροπής.
Από το ανεύθυνο δημοψήφισμα και την τραγική διαπραγμάτευση του 2015, μέχρι τη χειραγώγηση των ΜΜΕ, τη θεσμική διολίσθηση, τη συκοφαντική σκανδαλολογία και την άτυπη συνέργεια με τη νεοναζιστική Χρυσή Αυγή, η πορεία της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ υπήρξε μια πορεία προς τον εκφυλισμό του δημοκρατικού ήθους και τη συστηματική υπονόμευση των θεσμών.
Ακολουθεί ένα χρονολογικό πανόραμα των πιο σκοτεινών στιγμών μιας διακυβέρνησης που σημάδεψε τη Μεταπολίτευση με τρόπο που θα μελετάται για καιρό — όχι ως πολιτικό υπόδειγμα, αλλά ως παράδειγμα προς αποφυγή.
Το χρονικό του τρόμου
2015: Το έτος της θεσμικής αποσταθεροποίησης
—Ιανουάριος: Ανάληψη εξουσίας από ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ. Η συνεργασία με την ακροδεξιά των ΑΝΕΛ προκαλεί διεθνή αμηχανία.
—Ιούνιος – Ιούλιος: Δημοψήφισμα με ακατάληπτο ερώτημα, capital controls, κλειστές τράπεζες. Το «61% ΟΧΙ» αγνοείται. Το ΝΑΙ υπογράφεται ως τρίτο μνημόνιο.
—Καλοκαίρι: Σχέδιο επιστροφής στη δραχμή (Λαφαζάνης – Βαρουφάκης). Διαρροές για κατάσχεση αποθεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος.
2016–2017: Καθεστωτική λογική και σκάνδαλα
—2016: Διαγωνισμός Παππά για τηλεοπτικές άδειες. Εγγυήσεις με βοσκοτόπια. Το ΣτΕ τον ακυρώνει ως αντισυνταγματικό.
—2017: Υποβάθμιση θεσμών. Παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, ανοχή στη διαφθορά. Σχέσεις με καθεστώτα τύπου Μαδούρο.
2018: Συμφωνία Πρεσπών και Novartis
—Ιούνιος: Η Συμφωνία των Πρεσπών υπογράφεται χωρίς εθνική συναίνεση.
—Φεβρουάριος: Υπόθεση Novartis. Κατηγορίες χωρίς αποδείξεις σε 10 πολιτικά πρόσωπα. Η Δικαιοσύνη τις απορρίπτει.
2019: Πολιτικό τέλος και παρακμή
—Άνοιξη–Καλοκαίρι: Ρουσφετολογικές τροπολογίες, διορισμοί, κατάχρηση θεσμών.
—Ιούλιος: Εκλογική ήττα – ο ΣΥΡΙΖΑ υποχωρεί στο 31%, προάγγελος της επερχόμενης καθίζησης.
Ενδεικτικές δηλώσεις πρωταγωνιστών
Αλέξης Τσίπρας
— «Δεν πιστεύω στο μνημόνιο που υπέγραψα. Αναλαμβάνω όμως την ευθύνη να το εφαρμόσω» (Ιούλιος 2015).
— «Η Ελλάδα επιστρέφει στους Έλληνες» (Σεπτέμβριος 2018).
Νίκος Παππάς
— «Βάζουμε τέλος στο τρίγωνο της διαπλοκής» (2016).
— «Δεν ξέρω τίποτα για τα βοσκοτόπια» (μετά τις αποκαλύψεις για τον Καλογρίτσα).
Πάνος Καμμένος
— «Θα βρούμε χρήματα από αλλού – από Ρωσία, από Κίνα» (2015).
— «Δεν θα επιτρέψουμε το “Μακεδονία”» (2017).
Γιάνης Βαρουφάκης
— «Θα πάω στην ΕΚΤ να μιλήσω σαν ίσος προς ίσο» (2015).
— «Ο Τσίπρας είπε: θα χρησιμοποιήσουμε το δημοψήφισμα για να παραδοθούμε πιο εύκολα» (αυτοβιογραφία 2017).
Η διεθνής γελοιοποίηση
—Financial Times (Ιούνιος 2015): «Η Ελλάδα παίζει με το μέλλον της σαν να ήταν παρτίδα πόκερ».
—Der Spiegel (Ιούλιος 2015): «Ο Τσίπρας έφερε τη χώρα στο χείλος της καταστροφής και υπέγραψε το χειρότερο μνημόνιο».
—The Guardian (Αύγουστος 2015): «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε το ηθικό πλεονέκτημα την ώρα που το επικαλείτο».
Ας μείνει το 2,9% ως υπενθύμιση, όχι μόνο του τέλους ενός κόμματος, αλλά της αρχής της ευθύνης. Όχι μόνο της πολιτικής τιμωρίας, αλλά της συλλογικής ωρίμανσης. Γιατί όποιος είδε, έζησε και κατάλαβε τι πραγματικά ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ, ξέρει πως η μεγαλύτερη ήττα του δεν ήταν οι κάλπες, αλλά η Ιστορία που τον κατέγραψε όπως του άξιζε: ως μια επιθεώρηση που τελείωσε με σιωπή.
