Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (1926-2026) είχε γεννηθεί στην Αθήνα. Σπούδασε στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό Tμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε τις σπουδές της στη Σχολή Ανωτάτων Σπουδών στο Παρίσι, ενώ το 1960 αναγορεύτηκε διδάκτορας της Ιστορίας στη Σορβόνη. Ερευνήτρια από το 1955 του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών Γαλλίας, κατέλαβε το 1964 τη θέση της διευθύντριας. Καθηγήτρια από το 1967 του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, χρημάτισε το 1969-1970 διευθύντρια του Τμήματος Ιστορίας, ενώ το χρονικό διάστημα 1967-1981 υπήρξε πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I (από το 1981 παρέμεινε επίτιμος πρόεδρός του). Είχε διδάξει σε πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής και ήταν επίτιμος διδάκτορας των πανεπιστημίων Λονδίνου, Βελιγραδίου, Νέας Υόρκης, Καναδά, Λίμας, Αμερικανικού Πανεπιστημίου Παρισίων, Χάρβαρντ, Χάιφας, Ανωτάτης Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών Αθήνας.
Τα σημαντικότερα έργα της κινούνται γύρω από την ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Σημαντικότερα: Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 9ο και 10ο αιώνα (1960), Το Βυζάντιο και η θάλασσα (1966), Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου (1971), Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη (1976), και Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, Βυζαντινή γεωγραφία, Ιστορική γεωγραφία του μεσογειακού κόσμου. Στα βιβλία της περιλαμβάνονται, επίσης, Η Σμύρνη ανάμεσα σε δύο τουρκικές κατοχές (1975), Η διασπορά στο Βυζάντιο (1995), The Making of Europe (2000), Γιατί το Βυζάντιο (2010), Σας μιλώ για το Βυζάντιο (2014), Πόσο Ελληνικό είναι το Βυζάντιο; Πόσο Βυζαντινοί οι Νεοέλληνες; (2016), Μικρασία, Καρδιά του Ελληνισμού (2021), κ.ά.
