Θανάσης Αγάθος
Αναπληρωτής καθηγητής νεοελληνικής φιλολογίας στο τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Βιβλία του: Από το "Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά" στο "Zorba the Greek" (2007), Η εποχή του μυθιστορήματος (2014), Η κινηματογραφική όψη του Γρηγορίου Ξενοπούλου (2016), Ο Νίκος Καζαντζάκης στον κινηματογράφο (2017), Ο Άγγελος Τερζάκης και ο κινηματογράφος (2020).
Η Ισπανία του Καζαντζάκη
Νίκος Καζαντζάκης, Ταξιδεύοντας. Ισπανία, εισαγωγή - επίμετρο: Μαίρη Μικέ, πρόλογος: Peter Bien, Διόπτρα, Αθήνα 2025, 272 σελ.
Το Ταξιδεύοντας. Ισπανία, ένα από τα ωραιότερα ταξιδιωτικά βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη, επιστρέφει στα βιβλιοπωλεία σε μια νέα, καλαίσθητη, έκδοση της Διόπτρας, με μεστό πρόλογο του Peter Bien («Ο Καζαντζάκης ως ταξιδιωτικός συγγραφέας») και δύο εξαιρετικά κείμενα της Μαίρης Μικέ: «Ταξιδεύοντας Ισπανία. Δοκιμασία και αναζήτηση του τόπου και του εαυτού» (εισαγωγή), «Tαξιδεύοντας στην Ισπανία. Με την πετροκαλαμήθρα στραμμένη στον 21ο αιώνα» (επίμετρο).
Ο Παζολίνι στην Ελλάδα
Κωνσταντίνος Κυριακός, Στοιχειωμένοι από τον Παζολίνι. Το κινηματογραφικό έργο του Πιερ Πάολο Παζολίνι και οι αντηχήσεις του στην Ελλάδα - Από την υποδοχή στη συνομιλία, Αιγόκερως, Αθήνα 2024, 576 σελ.
Μια σφαιρική, διεξοδική, συναρπαστική μελέτη για το κινηματογραφικό έργο του Πιερ Πάολο Παζολίνι και την πρόσληψή του (κριτική υποδοχή και διακειμενική, θεματολογική και υφολογική συνομιλία) στην Ελλάδα αποτελεί η νέα μονογραφία του άκρως παραγωγικού και πάντοτε ουσιαστικού Κωνσταντίνου Κυριακού, καθηγητή ιστορίας του θεάτρου και του ελληνικού κινηματογράφου στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών.
Βιζυηνός, ο Θραξ
Θανάσης Β. Κούγκουλος, Μελέτες για τον Γ.Μ. Βιζυηνό και το θρακικό συγκείμενο των διηγημάτων του, Υψικάμινος, Αθήνα 2024, 256 σελ.
Ο Θανάσης Β. Κούγκουλος είναι ένας παθιασμένος μελετητής του έργου του Βιζυηνού. Το πρόσφατο βιβλίο του περιέχει πέντε εκτεταμένες μελέτες γύρω από «το θρακικό συγκείμενο» των διηγημάτων του, από τη βαθιά σχέση δηλαδή με τη Θράκη, τις μνήμες του συγγραφέα αλλά και την τριβή με τους καλλιτεχνικούς θεσμούς της – μελέτες εξονυχιστικά ακριβείς αλλά, ταυτόχρονα, και απολαυστικές στην ανάγνωση. Ο Κούγκουλος δείχνει το δρόμο και της φιλολογικής έρευνας: είναι ο δρόμος του πάθους και της αφιέρωσης. [ΤΒJ]
O κινηματογράφος εμπνέει το μυθιστόρημα
Νάντια Φραγκούλη, Ο διάλογος της ελληνικής πεζογραφίας με τον κινηματογράφο 1949-2009, Γκόνη, Αθήνα 2023, 800 σελ.
Ο κινηματογράφος, ως μαζική τέχνη, επηρέασε από τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα τους έλληνες συγγραφείς, όπως άλλωστε παραδέχονται και οι ίδιοι στις αναφορές τους. Πώς εξελίχθηκε ο παγκόσμιος κινηματογράφος αλλά και η πρόσληψή του στην Ελλάδα, στο πέρασμα του χρόνου; Κυρίως, πώς αποτυπώνεται «το λειτουργικό σύνολο των κινηματογραφικών αναφορών ενός λογοτεχνικού έργου»;
Ξαναδιαβάζοντας τον Χριστόφορο Μηλιώνη
Ευάγγελος Αυδίκος (επιμ.), Χριστόφορος Μηλιώνης, Νέες ερμηνευτικές προσεγγίσεις στην πεζογραφία του, Αιγόκερως, Αθήνα 2023, 296 σελ.
Η λογοτεχνία του Χριστόφορου Μηλιώνη, ο οποίος πέθανε το 2017, είναι ένα corpus που περιμένει νέους αναγνώστες. Μια συλλογή δοκιμίων που αποπειράται να τον ξαναδιαβάσει προσφέρει μια πολυπρισματική ματιά στο σημαντικό έργο του. [ΤΒJ]
Ο Ζορμπάς σε κόμικς
Νίκος Καζαντζάκης - Soloúp, Ζοrμπάς. Πράσινη πέτρα ωραιοτάτη, Διόπτρα, Αθήνα 2023, 520 σελ.
Ο Soloúp, κατά κόσμον Αντώνης Νικολόπουλος, αποδίδει έναν ωραίο, αληθινά ευφάνταστο, φόρο τιμής στο εμβληματικό μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, με την επιλογή του να το μεταπλάσει σε graphic novel με τον τίτλο Ζοrμπάς. Πράσινη πέτρα ωραιοτάτη, που κυκλοφορεί σε μια ιδιαιτέρως φροντισμένη και καλαίσθητη έκδοση από τη Διόπτρα, με επιμέλεια της Βίκυς Κατσαρού. Επιλογή γενναία και επικίνδυνη…
Η ζωή του Βασίλη Βασιλικού (1934-2023)
Ο Βασίλης Βασιλικός, ο θάνατος του οποίου ανακοινώθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2023, ήταν ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους έλληνες συγγραφείς, όχι μόνο στην Ελλάδα - κι αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά στο Ζ, την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του από τον Κώστα Γαβρά, που έγινε παγκόσμια κινηματογραφική επιτυχία. Πολιτικοποιημένος, δρώσα προσωπικότητα, ο Βασίλης Βασιλικός έγραψε πολλά βιβλία, συνήθως πολιτικής και κοινωνικής αναφοράς. Η μυθοπλαστική ικανότητά του μετέπλαθε σε ιστορίες κατά βάσιν δημοσιογραφικό υλικό, εργαζόμενος περίπου όπως ο Τρούμαν Καπότε - το Ζ, μάλιστα, δικαίωσε στον απόλυτο βαθμό την επιλογή του. Παρακάτω, αναδημοσιεύουμε ένα κείμενο του καθηγητή Θανάση Αγάθου, με αφορμή την κυκλοφορία, το 2021, του βιβλίου απομνημονευμάτων του συγγραφέα, Η μνήμη επιστρέφει με λαστιχένια πέδιλα, Κέδρος, Αθήνα 2021, που γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ένα είδος συγγραφικών αναμνήσεων, για την οικογένεια του συγγραφέα, τις συζύγους του, τους φίλους του, τους συγγραφείς, τους διανοούμενους, τους πολιτικούς που συνάντησε και που, για διαφορετικούς λόγους, τον σημάδεψαν και τον διαμόρφωσαν. Στη χάρτινη έκδοση του περιοδικού, θα υπάρξουν προσεχώς πολλές και λεπτομερείς αναφορές στο έργο του Βασίλη Βασιλικού.
Το άγνωστο μυθιστόρημα
Νίκος Καζαντζάκης, Ο Ανήφορος, Διόπτρα, Αθήνα 2022, σελ. 280.
Μείζον λογοτεχνικό γεγονός του 2022 αποτελεί η πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος Ο Ανήφορος του Νίκου Καζαντζάκη. Ενός άγνωστου μυθιστορήματος που γράφτηκε στο Κέιμπριτζ το καλοκαίρι του 1946 και, ενώ αρχικά προοριζόταν για το διεθνές κοινό, η έκδοση και η επιτυχία του Αλέξη Ζορμπά στα αγγλικά πιθανόν έκανε τον συγγραφέα να αλλάξει τα σχέδιά του. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του και γιατί διαβάζεται από τους σημερινούς αναγνώστες. [ΤΒJ]
Ξαναδιαβάζοντας τη γενιά του ’30
Χριστίνα Ντουνιά, Αργοναύτες και σύντροφοι. Όψεις του λογοτεχνικού πεδίου στη δεκαετία του ’30, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2021, 408 σελ.
Μια καλειδοσκοπική θέαση όχι μόνο της θρυλικής γενιάς αλλά ολόκληρης της λογοτεχνικής δραστηριότητας της δεκαετίας του 1930, με συνδέσεις, φανερές ή κρυπτικές, με τη δεκαετία του 1920 αλλά και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Διεισδυτική και απόλυτα τεκμηριωμένη κατάδυση σε μια περίοδο όπου όλα περιστρέφονται γύρω από την επιθυμία των νέων λογοτεχνών του 1930 να εκφράσουν το αίτημα της ανανέωσης και της αλλαγής και γύρω από τον αγώνα τους να διεκδικήσουν τον προσωπικό τους χώρο στη δόμηση και την ιεράρχηση του λογοτεχνικού πεδίου.
Ταξίδι στα πρόσωπα και στον χρόνο
Βασίλης Βασιλικός, Η μνήμη επιστρέφει με λαστιχένια πέδιλα, Κέδρος, Αθήνα 2021.
Επανακυκλοφορεί ένα βιβλίο απομνημονευμάτων του Βασίλη Βασιλικού που γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ένα είδος συγγραφικών αναμνήσεων, για την οικογένεια του συγγραφέα, τις συζύγους του, τους φίλους του, τους συγγραφείς, τους διανοούμενους, τους πολιτικούς που συνάντησε και που, για διαφορετικούς λόγους, τον σημάδεψαν και τον διαμόρφωσαν.
ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΕΥΧΟΣ
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ
