Σύνδεση συνδρομητών

Νυχτερινό σημείωμα: τι ονειρεύομαι

Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2026 00:36
Pavel Dorogoy / Meduza
Χάρκοβο, Ουκρανία. Στον κεντρικό σταθμό του μετρό, δεκάδες κάτοικοι κοιμούνται σε υπνόσακκους ή σε πρόχειρα στρώματα επειδή φοβούνται τους ρωσικούς βομβαρδισμούς. Πρέπει να έχουν ξυπνήσει στις 6 το πρωί, επειδή η κυκλοφορία ξαναρχίζει.
Pavel Dorogoy / Meduza

Παρά τη διακοπή ρεύματος, πήχτρα στο σκοτάδι, κατάφερε και το έγραψε, πιθανόν από το ετοιμόρροπο διαμέρισμα, πιθανότερο από το υπόγειο καταφύγιο της γειτονιάς της. Στο Χάρκοβο της Ουκρανίας.

 

 

Όχι το πιθανότερο, σίγουρα από το υπόγειο καταφύγιο της γειτονιάς της, σε απόσταση αναπνοής από εκεί όπου ρωσικές βόμβες διασποράς είχαν δολοφονήσει την Βερόνικα Κοζούσκο. Από την καβάντζα της, ukryttya ή skhovok λέγεται η καβάντζα εκεί πέρα. Στην άκρη της Ευρώπης μας.

Την είχα ρωτήσει κάποτε «Όταν κατεβαίνεις στο καταφύγιο και χώνεσαι στην γωνιά σου, μέσα στο υπνόσακό σου, καταφέρνεις να κοιμηθείς, καθώς από πάνω σκάνε οι βόμβες κι ακούγονται οι σειρήνες;» «Το σωστό ερώτημα δεν είναι αν καταφέρνω να κοιμάμαι, αλλά τι ονειρεύομαι. Τι καταφέρνω να ονειρεύομαι στα έγκατα της γης», μου είχε απαντήσει, συνοδεύοντας την απάντησή της μ’ ένα γλυκόπικρο χαμόγελο και μια μελαγχολική ματιά, συμπληρώνοντας: «Όταν κάποτε καταφέρω να ολοκληρώσω το όνειρο, θα σ’ το αφηγηθώ».

Κάπως έτσι, χθες ξημερώματα, σχεδόν με το λυκαυγές, έφθασε το όνειρο σε μένα και αισθάνομαι την ανάγκη να το μοιρασθώ με τους αναγνώστες του https://booksjournal.gr/.

«Νυχτερινό σημείωμα: Τι ονειρεύομαι»

«Το να σκεφτόμαστε το μέλλον, να ελπίζουμε σε αυτό, να το φοβόμαστε, αυτά είναι χαρακτηριστικά αποκλειστικά ανθρώπινα.

Μια φυλακή στον χρόνο είναι η απουσία μέλλοντος. Είναι το να είσαι εγκλωβισμένος σε ένα αιώνιο παρόν, όπου όλες οι αναμνήσεις και οι ελπίδες έχουν σβηστεί, ένας χώρος τόσο περιορισμένος όσο ένα κελί απομόνωσης.

Το να σκεφτόμαστε το μέλλον, να ελπίζουμε σε αυτό, να το φοβόμαστε, αυτά είναι χαρακτηριστικά αποκλειστικά ανθρώπινα. Δεν είναι κάτι για το οποίο είναι ικανά τα ζώα ή οι άγγελοι. Οι άνθρωποι που έχουν μέλλον είναι γεμάτοι ελπίδα και αγωνία. Το να έχεις μέλλον δεν είναι εύκολο, μας προκαλεί πάντα άγχος, ειδικά τώρα, εν καιρώ πολέμου. Είναι κάτι δυσδιαχείριστο και άβολο.

Όμως, ακόμα και αυτό το ανήσυχο μέλλον είναι προτιμότερο από το να μην υπάρχει καθόλου μέλλον. Η αγωνία για το μέλλον αποτελεί συστατικό της ανθρώπινης ευτυχίας. Η αδιαφορία και η απάθεια οδηγούν στο να γίνει κανείς «νεκρή ψυχή».

Για πολλούς αιώνες, εμείς οι Ουκρανοί ζήσαμε ζωές στις οποίες το μέλλον μας είχε κλαπεί, αποκοπεί και προσαρτηθεί. Αυτοκρατορίες μας αφαίρεσαν το παρελθόν και το παρόν, αλλά, πάνω απ’ όλα, μας αφαίρεσαν το μέλλον. Έλεγαν, φώναζαν και ψιθύριζαν: «Δεν έχετε μέλλον. Το μέλλον σας ανήκει σε τυράννους».

Σήμερα, αγωνιζόμαστε για να αποφασίσουμε εμείς οι ίδιοι ποια πορεία θα ακολουθήσουμε. Σήμερα, απελευθερωνόμαστε από τη φυλακή του χρόνου. Η ουκρανική αντίσταση πηγάζει από την οργή μας απέναντι σε εκείνους που επιχείρησαν να μας κλέψουν το μέλλον.

Πώς θέλουμε, όμως, να φανταστούμε το μέλλον μας;

Ονειρεύομαι η Ουκρανία να πάψει να αποτελεί τα «σύνορα» και να γίνει το κέντρο  πρωτίστως για τον εαυτό της, διαθέτοντας το δικό της κέντρο βάρους.

Ονειρεύομαι η Ουκρανία να απαλλαγεί από τον επιβεβλημένο επαρχιωτισμό. Θέλω να στοχάζεται τον κόσμο, να αισθάνεται την ευθύνη της απέναντί ​​του και να ασκεί επιρροή σε αυτόν.

Ονειρεύομαι να απαλλαγούμε από την «εσωτερική Ρωσία», δηλαδή από εκείνο το αξιακό σύστημα που εξακολουθεί να επιβιώνει μέσα μας, το οποίο αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως αναλώσιμους και αντικαταστάσιμους, και το κράτος ως μηχανισμό καταναγκασμού και τιμωρίας, αντί ως μοχλό ανάπτυξης και όργανο δικαιοσύνης.

Ονειρεύομαι να διατηρήσουμε την έντονη αίσθηση της ευθύνης μας, ώστε να μην τρέφουμε την ψευδαίσθηση ότι κάποιος άλλος είναι υπεύθυνος. Ο ιός αυτής της ψευδαίσθησης έχει διεισδύσει βαθιά στον σύγχρονο κόσμο στην Ανατολή και στη Δύση, στον Νότο και στον Βορρά. Πρέπει να αναπτύξουμε ανοσία απέναντί ​​του.

Ονειρεύομαι να αυξηθεί ξανά ο πληθυσμός μας. Για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να κάνουμε περισσότερα παιδιά. Και για να κάνουμε περισσότερα παιδιά, όχι μόνο οι γυναίκες αλλά και οι άνδρες πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη της ανατροφής τους. Και στις πόλεις μας πρέπει να χτίζουμε όχι μόνο εμπορικά κέντρα και ουρανοξύστες, αλλά και νηπιαγωγεία και σχολεία.

Ονειρεύομαι ότι το κράτος θα πάψει επιτέλους να θεωρεί τον εαυτό του ως μια δομή που κυριαρχεί πάνω στην κοινωνία και θα συνειδητοποιήσει ότι υπάρχει για να την υπηρετεί· ότι αποστολή του είναι να δώσει στην κοινωνία τη δυνατότητα να οικοδομήσει τη δική της άμυνα, τη δική της δικαιοσύνη και τη δική της ανάπτυξη. Το κράτος δεν πρέπει να «επιβλέπει και να τιμωρεί», αλλά να αναζητά τις υγιείς δυνάμεις εντός της κοινωνίας και να τους δίνει την ευκαιρία να αναπτυχθούν.

Ονειρεύομαι ότι θα κερδίσουμε αυτόν τον πόλεμο, δηλαδή ότι η Ρωσία δεν θα είναι σε θέση να διεξάγει πόλεμο για πολλά χρόνια ακόμα. Ονειρεύομαι ότι ο λαός της θα αρχίσει να κατανοεί πως οι πόλεμοι στους οποίους εμπλέκεται θα τον οδηγούν πάντα στην ήττα και την ταπείνωση.

Ονειρεύομαι ότι θα διατηρήσουμε το ηφαίστειο της κοινωνικής μας ενέργειας, αλλά θα το περιβάλλουμε τελικά με πέτρα τόσο συμπαγή, που κανείς δεν θα μπορέσει ποτέ να το καταστρέψει.

Ονειρεύομαι ότι, σε αυτούς τους καιρούς της απανθρωποποίησης, θα γίνουμε μια χώρα που υπάρχει για τους ανθρώπους της. Ότι η εμπειρία της έλλειψης ελευθερίας και της απανθρωπιάς, που έχει σημαδέψει την ιστορία μας, θα λειτουργεί ως διαρκές κίνητρο για να επιδιώκουμε το αντίθετο και να οικοδομούμε έναν κόσμο ελευθερίας και συμπόνιας.

Ονειρεύομαι ότι θα έχουμε πάντα ένα μέλλον. Ότι θα έχουμε κάπου να πάμε. Ότι θα είμαστε μια χώρα τού «ακόμα».

Μια χώρα που δεν έχει πει ακόμα το λόγο της.»

Για την αυτούσια μεταφορά του Νυχτερινού σημειώματος από το υπόγειο καταφύγιο του Χαρκόβου στις οθόνες σας,

Μιχάλης Κονιόρδος

 

Προσθήκη σχολίου

Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.