Αντιδυτικισμός

Σήμερα, στο Ιράν βρίσκονται ξανά σε εξέλιξη εξεγέρσεις. Η εξέγερση του 2022 δεν υπήρξε ένα μεμονωμένο ξέσπασμα αλλά το προοίμιο μιας διαδικασίας που επαναλαμβάνεται και βαθαίνει. Ένας λαός που τότε βγήκε στους δρόμους επιστρέφει σήμερα αντιμέτωπος με μια ακόμη σκληρότερη πραγματικότητα: τη μαζική φτωχοποίηση και την εξαθλίωση εκατομμυρίων Ιρανών πολιτών, στερημένων από στοιχειώδη δικαιώματα, εγκλωβισμένων σε μια θεοκρατική εξουσία που αντιμετωπίζει τη ζωή ως αναλώσιμη και την κοινωνία ως ύποπτη.

Την ίδια στιγμή, στη Βενεζουέλα, ένας άλλος λαός συνεχίζει να ασφυκτιά κάτω από ένα αυταρχικό καθεστώς που έχει μετατρέψει τη χώρα σε εργαστήριο φτώχειας, διαφθοράς και πολιτικής βίας. Δύο διαφορετικές γεωγραφίες, δύο διαφορετικά καθεστώτα, αλλά το ίδιο αποτέλεσμα: κοινωνίες που συνθλίβονται, πολίτες που στερούνται δικαιώματα, ζωές που απαξιώνονται στο όνομα της εξουσίας.

Η πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση εναντίον Εβραίων που γιόρταζαν το Χανουκά στην παραλία Μποντάι του Σίδνεϊ έρχεται να προστεθεί σε άλλη μια  καθαρή, στοχευόμενη ενέργεια αντισημιτικού μίσους.  Εναντίον ανθρώπων λόγω της ταυτότητάς τους. Και γι’ αυτό ακριβώς αποτελεί πολιτικό γεγονός πρώτης γραμμής.

Θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον να διεξαγόταν ένα συνέδριο πολιτικής ψυχανάλυσης – όχι για κάποιον ηγέτη, ούτε για ένα λαό εν συνόλω, αλλά για μια ιδεολογική υποκατηγορία: τον εγχώριο «προοδευτικό  χώρο». Αυτόν τον τύπο που διαμορφώθηκε στα πανεπιστήμια μετά τη μεταπολίτευση, αυτοπροσδιορίστηκε ως ηθικός εκπρόσωπος της αριστερής ιστορίας και απέκτησε από νωρίς ισχύ πάνω στον δημόσιο λόγο και τη διανοητική παραγωγή της χώρας. Η Ελλάδα του «προοδευτιστάν» –ένας ιδεολογικός χώρος εθισμένος στα έτοιμα αφηγήματα– ίσως αξίζει ν’ αναλυθεί.