Βάνα ΝικολαΐδουΚυριανίδου

Ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος, η καθηγήτρια Βάσω Κιντή, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, η καθηγήτρια Βάνα Νικολαΐδου-Κυριανίδου,  η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλης Μπλέτσας, η μόνιμη υπηρεσιακή υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, ο συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης είναι τα πρόσωπα που συνομιλούν με τον Ηλία Κανέλλη στον φετινό, δεύτερο κύκλο των εκδηλώσεων-συζητήσεων με γενικό τίτλο «Κι αυτοί είναι η Ελλάδα. Συζητήσεις στο Ωδείο Αθηνών».

Η περσινή πρώτη επιτυχημένη σειρά εκδηλώσεων στο Ωδείο Αθηνών συνεχίζεται και φέτος, με την ίδια παρεμβατική διάθεση και με προσκεκλημένους που την εγγυώνται. Οι ακριβείς ημερομηνίες θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες.  

Την 1η Οκτωβρίου, ο Τίτος Πατρίκιος

Ο πρώτος προσκεκλημένος της φετινής χρονιά, την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου στις 7.30 μ.μ., είναι ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος, από τους σημαντικότερους εν ζωή Έλληνες ποιητές, η τελευταία εν ζωή μεγάλη ποιητική μορφή της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1928, γιος των ηθοποιών Σπύρου και Λέλας Πατρικίου. Έφηβος ακόμη συμμετείχε στην Αντίσταση, αρχικά στην ΕΠΟΝ και έπειτα στον ΕΛΑΣ. Το 1944 καταδικάστηκε σε θάνατο από συνεργάτες των Γερμανών και σώθηκε την τελευταία στιγμή. Αργότερα, λόγω των αριστερών του πεποιθήσεων, εξορίστηκε στη Μακρόνησο και στον Άη Στράτη. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και κοινωνιολογία στο Παρίσι και εργάστηκε ως δικηγόρος, κοινωνιολόγος και μεταφραστής.

Η ποίησή του είναι βαθιά πολιτική, αλλά όχι κομματική ή συνθηματολογική. Μιλά για:

*την Κατοχή, τον Εμφύλιο, την εξορία και την Αριστερά,

*τη μνήμη και τον τρόπο με τον οποίο παραμορφώνεται,

*την ήττα, την ενοχή και τις αυταπάτες μιας γενιάς,

*τον έρωτα, το γήρας και τη φθορά,

*τη σχέση της ποίησης με την πραγματική ζωή.

Το σημαντικό με τον Τίτο Πατρίκιο είναι η διαρκής αυτοκριτική του. Δεν παρουσιάζει τον εαυτό του ως αθώο ήρωα της Ιστορίας. Εξετάζει τις βεβαιότητες της δικής του παράταξης, τις αποτυχίες, τις υποχωρήσεις και τους συμβιβασμούς της. Γι’ αυτό η ποίησή του παραμένει πολιτική χωρίς να γίνεται προπαγάνδα. Αυτή, άλλωστε, η ενεργός συσχέτιση της ζωής του και των πεποιθήσεών του με την κινητικότητα της ζωής τον έκανε να αντιπαρατεθεί στα λαϊκιστικά πειράματα της περασμένης δεκαετίας, που συνέβαλαν καθοριστικά στην περιπετειώδη αντιμετώπιση από την κοινωνία και το πολιτικό σύστημα της χρεοκοπίας και των μνημονίων.

Πρωτοεμφανίστηκε το 1943 με πρώτη συλλογή τον Χωματόδρομο, το 1954. Στα βασικά έργα του ανήκουν επίσης η Μαθητεία, η Προαιρετική στάση, η Θάλασσα επαγγελίας, οι Αντιδικίες, οι Αντικριστοί καθρέφτες, οι Παραμορφώσεις, η

Μαθητεία ξανά, Η αντίσταση των γεγονότων, Η πύλη των λεόντων, Σε βρίσκει η ποίηση, κ.ά. Η συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του κυκλοφορεί σε δύο τόμους, Ποιήματα Α’ (1943-1959) και Ποιήματα Β’ (1959-2017), από τις εκδόσεις Κίχλη.

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ιστορικής Επιθεώρησης Τέχνης και έχει μεταφράσει, μεταξύ άλλων, Σταντάλ, Αραγκόν, Μαγιακόφσκι, Νερούντα, Γκόγκολ και Λούκατς.

Ο Πατρίκιος είναι ο ποιητής που μετατρέπει την προσωπική περιπέτεια και την Ιστορία σε νηφάλια αυτογνωσία.

«Κι αυτοί είναι η Ελλάδα» στη διασπορά

Οι εκδηλώσεις «Κι αυτοί είναι η Ελλάδα», αυτή τη χρονιά, θα μεταφερθούν σε διάφορες πόλεις σε ολόκληρο τον κόσμο, όπου ζει και ανασαίνει ο ελληνισμός. Προετοιμάζονται οι πρώτες εκδηλώσεις και σύντομα θα ανακοινωθούν οι τόποι, οι χρόνοι και τα πρόσωπα.

Στο μεταξύ, ετοιμάζεται το βιβλίο, Κι αυτοί είναι η Ελλάδα ΙΙ. Συζητήσεις στο Ωδείο Αθηνών 2025-2026, στο οποίο θα συγκαταλεχθούν τα κείμενα όλων των περσινών συνομιλιών. Όλες οι συνεντεύξεις έχουν κινηματογραφηθεί και, πολύ σύντομα, θα γίνουν προσβάσιμες στο κοινό.

Το Books’ Journal από τον επόμενο μήνα εισέρχεται στον 17ο χρόνο συνεχούς κυκλοφορίας και αναπτύσσεται συνεχώς, μαχητικό και νηφάλιο, με πίστη στη δημοκρατία, στην πνευματικότητα, στη γνώση και στην καινοτομία. Σας περιμένουμε κάθε μήνα όχι μόνο όπου διατίθεται το νέο τεύχος μας αλλά και στο Ωδείο Αθηνών.  

Η πρόσφατη «παρέμβαση» του Ρουβίκωνα στο σπίτι της καθηγήτριας πολιτικής φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Βάνας Νικολαΐδου-Κυριανίδου, αποτελεί ένα ηχηρό σήμα κινδύνου για τα δημοκρατικά δικαιώματα και την ακαδημαϊκή ελευθερία. Η στοχοποίηση της καθηγήτριας στον ιδιωτικό της χώρο, με πηχυαία γράμματα στην είσοδο της πολυκατοικίας όπου μένει («ΒΑΝΑ ΚΑΘΑΡΜΑ – Φ.Ο. ΡΟΥΒΙΚΩΝΑ»), δεν μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ως μαφιόζικου τύπου τραμπουκισμός. Δυστυχώς, οι πολιτικές πρακτικές του προσωπικού «ξεμπροστιάσματος» με την απειλή και, στη συνέχεια, τη χρήση βίας ως μηχανισμού πειθάρχησης, δεν είναι κάτι καινούργιο για την κοινωνία μας και ειδικότερα για τον ακαδημαϊκό χώρο.

Η καθηγήτρια Βάνα Νικολαΐδου-Κυριανίδου, γνωστή στους αναγνώστες του Books’ Journal από τις προσεγγίσεις της στη Χάννα Άρεντ και, ιδίως, από την ανάγνωση εκ μέρους της των ολοκληρωτισμών του εικοστού αιώνα, έγινε ευρύτερα γνωστή τις τελευταίες ημέρες, από ένα δυσάρεστο για την ίδια παρατεταμένο επεισόδιο:  την προσπάθεια φοιτητών να διακόψουν κατ’ επανάληψη το μάθημά της, επειδή η καθηγήτριά τους δεν έχει την ίδια άποψη με αυτούς για το τρομερό δυστύχημα των Τεμπών, ιδίως μάλιστα για την πολιτική χρήση του από δυνάμεις που δρουν στο όνομα της Αριστεράς.

Οι φοιτητές και οι δάσκαλοι είναι οι φυσικοί συνομιλητές ο ένας του άλλου. Συνομιλία,  διαφωνία, αμφισβήτηση είναι τα ουσιώδη συστατικά της εκπαιδευτικής σχέσης στο πανεπιστήμιο. Δίχως αυτά, διδασκαλία και έρευνα δεν υπάρχουν.