Παρεμβάσεις

Η Ευρώπη σε σταυροδρόμι

Τα κύρια σημεία αυτού του κειμένου εκφωνήθηκαν στην εκδήλωση με θέμα Η άνοδος (;) της Ακροδεξιάς και η τύχη του ευρωπαϊκού οράματος: ο αγώνας για τη δημοκρατία στη σκοτεινή ήπειρο, που έγινε στη Λευκωσία στις 24 Φεβρουαρίου 2014 οργανωμένη από την Πρωτοβουλία Μένουμε Ευρώπη και το Εγκώμιο Πολιτιστικό Κέντρο.

Εν όψει ευρωεκλογών, παραφράζοντας τον Κάρολο Μαρξ, ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη, το φάντασμα του λαϊκισμού και της ακροδεξιάς.

Τα νούμερα στους τάφους αταύτιστων μεταναστών, στο νεκροταφείο Μυτιλήνης

Ο Ν^o 4 γεννήθηκε στο Αφγανιστάν και πέθανε στην Ελλάδα το 2007. Ο Ν^o3 γεννήθηκε επίσης στο Αφγανιστάν και πέθανε στην Ελλάδα το 2008. Ο Ν^o11 πέθανε στην Ελλάδα το 2013, αλλά δεν ξέρουμε πού γεννήθηκε. Δεν ξέρουμε επίσης την οικογενειακή του κατάσταση, αν είχε σύζυγο, γονείς και παιδιά εν ζωή, αν η σύζυγος γνωρίζει ότι είναι χήρα, αν μπορεί, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία του τόπου διαμονής της, να ξαναπαντρευτεί, αν δικαιούται, αυτή και τα παιδιά της, επίδομα χηρείας ή άλλα οικονομικά βοηθήματα.

Εχει απόλυτα δίκιο ο Παναγιώτης Δημητράς. Είναι αδιανόητο να γίνεται συζήτηση σήμερα πια για τη Συνθήκη της λωζάννης και το δικαίωμα που δίνει στη μειονότητα της Θράκης στη γλώσσα της και την ίδια στιγμή να απαγορεύεται σε ένα μέλος της να κάνει χρήση της σε ένα επιστημονικό συνέδριο. 

Διαστάσεις, προβλήματα και μια πρόκληση για τους Προοδευτικούς

Η ανάγκη για αλληλεγγύη και δικαιοσύνη ανάμεσα στις γενιές επανέρχεται στον επιστημονικό και πολιτικό διάλογο όσο οι ευρωπαϊκές κοινωνίες γερνούν και οι οικονομίες τους επιβραδύνονται. Η απόρριψη του ντετερμινισμού και η πεποίθηση ότι μπορούμε να επηρεάσουμε το μέλλον, οι σοβαρές ενδείξεις ότι οι μελλοντικές γενιές δεν θα ζήσουν απαραίτητα σε έναν καλύτερο κόσμο, η μείωση φυσικών και οικονομικών πόρων, η χειροτέρευση δημόσιων αγαθών, υπηρεσιών και δικαιωμάτων, αναβαθμίζουν τη σημασία της διαγενεακής ατζέντας και την εντάσσουν στην ευρύτερη πολιτική συζήτηση.

Ποιος ήταν ο ηγέτης της Βενεζουέλας, που πέθανε στις 5 Μαρτίου 2013, και τι αντιπροσώπευε το καθεστώς του

Τον καιρό της μετάβασης του Ούγο Τσάβες από το τραχύ προφίλ του πραξικοπηματία αξιωματικού στο επίσημο στάτους του υποψήφιου προέδρου, με σημαντικό λαϊκό έρεισμα στα πλήθη που είχαν δίκαια μπουχτίσει από τη σήψη του ολιγαρχικού νεοαποικιακού μοντέλου το οποίο κυβερνούσε τη χώρα του Σιμόν Μπολίβαρ για δεκαετίες, ο νομπελίστας συγγραφέας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ταξίδεψε μαζί του ανά την εκπάγλου φυσικής καλλονής Βενεζουέλα, συζητώντας και παρατηρώντας τον επί το έργον της προεκλογικής καμπάνιας, η οποία στη Λατινική Αμερική περιλαμβάνει από διαγωνισμούς ομορφιάς μέχρι πολύχρωμες ορχήστρες σάλσα. Στην κατακλείδα του κειμένου που δημοσίευσε, στη συνέχεια, στο κολομβιάνικο περιοδικό Cambio, επιχειρώντας να ερμηνεύσει το «φαινόμενο Τσάβες» εν τη γενέσει του, ο οξυδερκής Μάρκες έγραψε:

Οι μουσουλμάνοι στην Ελλάδα, το εκκρεμές τζαμί και η Χρυσή Αυγή

Προκλητικός εμφανίστηκε σήμερα, ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος ζήτησε την ανακαίνιση δύο τζαμιών στην Αθήνα και την εκλογή των μουφτήδων στη Θράκη, ως όρο για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής στη Χάλκη, κάνοντας μάλιστα λόγο για «επιστροφή» των δύο τζαμιών, τα οποία χαρακτήρισε «οθωμανική κληρονομιά». (Έθνος, 8 Οκτωβρίου 2013)

Αντί προλόγου.. ένα παραμύθι. Μετά από πολλούς και μακροχρόνιους πόλεμους σε μία άκρη της Μεσογείου κάποιοι από τη Δύση είπαν: «δεν έχουμε άλλα λεφτά να ασχολούμαστε με αυτούς τους λαούς εκεί πέρα». Έτσι δημιούργησαν κάποιες χώρες και κατοίκησαν σε αυτές διάφορες φυλές που πίστευαν σε διαφορετικούς θεούς και δόγματα. Με τον καιρό, σε μια από αυτές τις χώρες, κάποιοι από μια πολύ μικρή ομάδα, που τους έλεγαν Αλαουΐτες, κατάφεραν να επιβληθούν πάνω σε όλες τις άλλες μεγάλες ομάδες και φυλές και άρχισαν να κυβερνούν για πολλές δεκαετίες. Με τα χρόνια και τις δυσκολίες, όμως, αναζωπυρώθηκαν τα μίση και οι διαφορές και κάθε ομάδα προσπαθεί με τη βοήθεια κάποιων καινούργιων φίλων αλλά και παλιών εχθρών να εδραιώσει και να σιγουρέψει το μέλλον της. Όμως, κάθε μικρή και μεγάλη ομάδα και φυλή έχει κάθε λόγο να φοβάται ότι όταν τελειώσει και αυτός ο πόλεμος θα γίνει στόχος και βορά των νικητών και όσοι ξένοι στηρίζουν την κάθε πλευρά έχουν πλέον να χάσουν πάρα πολλά υλικά αγαθά. Έτσι ο πόλεμος στη Συρία συνεχίζεται.

Παράλληλα με την ραγδαία εξέλιξη της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης δημιουργήθηκαν μεγάλες και μαζικές μεταναστευτικές ροές προς τα Ευρωπαϊκά κράτη. Αυτές οι μετακινήσεις πληθυσμών άλλαξαν δραστικά την πολιτισμική και την εθνική σύνθεση των κρατών, καταργώντας σε πολλές περιπτώσεις μακρές παραδόσεις ομοιογένειας. Χώρες, όπως η Ελλάδα, που παραδοσιακά δεν συγκαταλέγονταν σε αυτές που υποδέχονταν μαζικά κύματα μεταναστών, ξαφνικά και απότομα, μετατράπηκαν σε πολυεθνικές και πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Η απότομη αλλαγή της σύνθεσης των κοινωνιών δημιούργησε ένα περιβάλλον φόβου, αμοιβαίας καχυποψίας, διαφορετικές μορφές εγκληματικότητας, αλλά και αυξανόμενα αισθήματα ξενοφοβίας και ρατσισμού, τα οποία συχνά οδηγούν στην άσκηση αδικαιολόγητης βίας και στην καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των «άλλων».

Το Ηνωμένο Βασίλειο έξω από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου;

Τους τελευταίους μήνες, στο Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε εξέλιξη μια μάλλον περίεργη για τα δεδομένα της χώρας συζήτηση. Βασικό ερώτημα γύρω από το οποίο περιστρέφεται το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης είναι το αν η χώρα πρέπει ή όχι να υπαναχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (εφεξής ΕΣΔΑ). Το ερώτημα ψάχνει απάντηση σε όλα τα δημόσια forum. Από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έως συνέδρια και επιτροπές του Κοινοβουλίου, το ζήτημα γύρω από την ανάγκη παραμονής ή όχι στην ΕΣΔΑ συγκεντρώνει το ενδιαφέρον. Σημείο επαφής των υπέρμαχων και των πολέμιων της παραμονής της χώρας στην Σύμβαση είναι η κοινή διαπίστωση ότι δεν υπάρχει πιο σωστός τόπος και χρόνος για να λάβει χώρα μια τέτοια συζήτηση.

Στα 1917, η κομμουνιστική επανάσταση εκπροσωπούσε το φως και την ελπίδα των κοινωνιών που στόχευαν να απαλλαγούν από τα δεσμά της φεουδαρχία και, αργότερα, του καπιταλισμού. Στα 1989, οπότε και τα μαρξιστικά καθεστώτα της ανατολικής Ευρώπης κατέρρευσαν, ο κομμουνισμός αποδείχθηκε ένα κοινωνικό και πολιτικό σύστημα, το οποίο είχε καταρρεύσει ηθικά στις συνειδήσεις των ανθρώπων πολλά χρόνια πριν.  

H Κεντροαριστερά και η στροφή στον ριζικό πραγματισμό 

Η πολιτική και τα παράγωγά της (η διακυβέρνηση, το lobbying, οι προεκλογικές εκστρατείες, οι διεκδικήσεις και οι υπηρεσίες) δεν είναι ιδιωτικές μαζώξεις αλληλοσυμπαθούντων φίλων και γνωστών. Είναι αναγκαίες συγκλίσεις αντιπαρατιθέμενων ατόμων, επιθυμιών και συμφερόντων. Όποιος οραματίζεται ένα νέο πολιτικό φορέα όπου όλοι θα είναι αρεστοί σε όλους και κανένας δε θα μπορεί να κριθεί δεν έχει καταλάβει τι σημαίνει πολιτική.

Το «δράμα» της μικρής Μαρίας που βρέθηκε σε καταυλισμό στα Φάρσαλα, χωρίς να είναι το βιολογικό παιδί της οικογένειας με την οποία ζούσε, συγκίνησε το πανελλήνιο και κινητοποίησε την ταύτιση εκατοντάδων γονιών διεθνώς που ψάχνουν τα χαμένα τους παιδιά. Η συγκίνηση για το ενδεχόμενο να επρόκειτο για το αποτρόπαιο έγκλημα εμπορίας παιδιού ή απαγωγής του, στάθηκε κίνητρο δημοσιογραφικό και η είδηση κυριάρχησε σε όλα τα μέσα ενημέρωσης, σε βαθμό που για λίγες μέρες τα προβλήματα με την Τρόϊκα, οι διαξηφισμοί των κομμάτων, οι δυσοίωνες προοπτικές..., όλα μπήκαν σε παρένθεση. Μέχρι και ο πρωθυπουργός, σε επίσημο ταξείδι του στην Ιταλία, θεώρησε τον εαυτό του υποχρεωμένο να κάνει δηλώσεις: «Προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο γι’ αυτό το κοριτσάκι να του προσφέρουμε μια ωραία, άνετη και υγιή ζωή για το εναπομείναν μέρος της τραγωδίας που περνάει».