Τεύχος 138

Σταύρος Τσακυράκης, Η ελευθερία του λόγου στις ΗΠΑ, πρόλογος: Πάσχος Μανδραβέλης, επίμετρο: Ιωάννα Τουρκοχωρίτη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2021, 448 σελ. 

Οι υποθέσεις του  Charlie Hebdo, του Μπατακλάν και της Νίκαιας στη Γαλλία εκτόξευσαν  στο επίκεντρο της πολιτικής και της συνταγματικής επικαιρότητας μια συζήτηση περιθωριακή έως τότε, τουλάχιστον στην Ευρώπη: σε μια φιλελεύθερη δημοκρατία, είναι ανεκτός ένας λόγος τον οποίο μια μειονότητα, θρησκευτική ή άλλη, εκλαμβάνει ως μισαλλόδοξο και προσβλητικό; Ή μήπως, τουναντίον, όσοι εκφέρουν δημόσιο λόγο πρέπει να αυτοσυγκρατούνται; Πού βρίσκεται η συζήτηση σήμερα στην Ελλάδα για τον μισαλλόδοξο λόγο, για τη σχέση του οποίου με την ελευθερία και τη δημοκρατία είχε εργαστεί ο Σταύρος Τσακυράκης. 

Η περιπέτεια της ανέγερσης, της φθοράς και της διάσωσης ενός θαυμαστού κτιρίου. Αναδημοσίευση από το Books' Journal #138.

Christian Reus-Smit, Διεθνείς σχέσεις. Μια πολύ σύντομη εισαγωγή, μετάφραση από τα αγγλικά: Βασίλης Ζήβας, επιστημονική επιμέλεια: Ανδρέας Γκόφας, Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος, Πεδίο, Αθήνα 2022, 232 σελ.

«Η μελέτη των διεθνών σχέσεων οφείλει να εστιάζει στην παγκόσμια οργάνωση της πολιτικής εξουσίας», λέει ο καθηγητής Κρίστιαν Ρόις-Σμιτ, ο οποίος δεν εξεπλάγη από την εξέλιξη του τελευταίου χρόνου και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το βιβλίο του, μεταξύ πολλών άλλων, εξηγεί γιατί ένας πόλεμος με πλανητική εμβέλεια θα έχει επιπτώσεις στην καθημερινότητα ακόμα και των κοινωνιών που δεν συμμετέχουν στον πόλεμο. Όσο για την αλληλεξάρτηση των κρατών, ναι μεν τη θεωρεί σημαντική εξέλιξη της παγκοσμιοποίησης, ωστόσο γνωρίζει ότι όταν ένα κράτος επιδιώκει να κάνει του κεφαλιού του, παρά τις διεθνείς δεσμεύσεις του, μπορεί να το κάνει. [ΤΒJ]

Άννε Βέμπερ, Το άσμα της Αννέτ. Έμμετρο μυθιστόρημα, μετάφραση από τα γερμανικά: Κώστας Κοσμάς, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2022, 192 σελ.

Μια γυναίκα που ταυτίζεται σε όλο το φάσμα του μακραίωνου βίου της με την αντίσταση και την πολιτική ανυπακοή. Από την αντιναζιστική δράση στη Γαλλία μέχρι τη συμμετοχή στην κυβέρνηση του Αχμέντ Μπεν Μπελά στην ανεξάρτητη Αλγερία. Αυτή είναι η πορεία της Αννέτ Μπομανουάρ, όπως υποβλητικά την ξεδιπλώνει η έμμετρη αφήγηση της Άννε Βέμπερ.

Μίμης Ανδρουλάκης, Πριν σβήσουν τα φώτα. Πρώτο βιβλίο, Πατάκη, Αθήνα 2022, 608 σελ.

Μήτσος Αλεξανδρόπουλος, Αυτά που μένουν, (α΄ έκδ. Δελφίνι 1994), Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000 (δυο τόμοι, Η γραμμή της ζωής, 584 σελ. και Το κόκκινο σπίτι, 486 σελ.).

Κοινό τους σημείο είναι η στράτευσή τους, από τα νεανικά χρόνια, στο ΚΚΕ. Ο Μίμης Ανδρουλάκης, ο πρώτος τόμος της αυτοβιογραφίας του οποίου μόλις κυκλοφόρησε, οφείλει αυτή τη στράτευση στη χούντα, στην ανάγκη να την πολεμήσει πολιτικά. Η πολιτική απαιτεί συλλογική δράση αφού, ιδίως σε ζοφερούς καιρούς, δεν μπορεί να είσαι ανέστιος, μοναχικός διανοούμενος, «αναζητάς συντρόφους, μεγάλα σύνολα, για μια γενική κίνηση των μαζών». Ο συγγραφέας Μήτσος Αλεξανδρόπουλος (1924-2008), συμπαθών του κομμουνισμού, πέρασε στον Δημοκρατικό Στρατό από τον Εθνικό Στρατό, με τον οποίο πολεμούσε, τα χρόνια του εμφύλιου. Και οι δύο άσκησαν κριτική στο κόμμα – αλλά ο Αλεξανδρόπουλος παρέμεινε πιστός ώς το τέλος. [ΤΒJ]

Κώστας Κατσάπης, Αυστραλία. Δέκα ιστορίες, Ο Μωβ Σκίουρος, Αθήνα 2022, 192 σελ.

«Η ανά χείρας συλλογή ιστοριών αποτελεί μια μείξη πραγματικών στοιχείων και μυθοπλασίας. […] Η λογοτεχνική απόδοση - ψηλάφηση - προσέγγιση γεγονότων και καταστάσεων επιλέχτηκε συνειδητά ως πειραματική μανιέρα για τη συγκρότηση μιας πολιτισμικής ιστορίας». Με αυτά τα λόγια, ο ιστορικός Κώστας Κατσάπης εισάγει τους αναγνώστες του σε δέκα υβριδικές ειδολογικά ιστορίες, που θα μπορούσαν να διαβαστούν και ως σπονδυλωτή μυθ-ιστορία και στηρίζονται σε μαρτυρίες μεταναστών που ζήτησαν την τύχης τους στο Σίδνεϊ το 1964.

Κυριάκος Σ. Κατσιμάνης, Η γραφή του Νίτσε κατά Σωκράτη. Kαταγγελτικός λόγος και κριτικός αντίλογος, Παπαζήση, Αθήνα 2022, 250 σελ.

 Στο νέο φιλοσοφικό του έργο, ο Κυριάκος Κατσιμάνης εμβαθύνει στην ετεροχρονισμένη φιλοσοφική και ιδεολογική σύγκρουση μεταξύ Νίτσε και Σωκράτη, για πρώτη φορά στην ελληνική βιβλιογραφία.

Η επανέκδοση του συνόλου του έργου του Νίκου Καζαντζάκη είναι ένα γεγονός. Ακόμα κι αν ο πολυδιαβασμένος έλληνας συγγραφέας, σήμερα, δεν βρίσκεται στην πρώτη σειρά των συζητήσεων και στους προβληματισμούς των αναγνωστών που παρακολουθούν τη λογοτεχνία, δεν παύει να είναι ο πιο γνωστός και ο πιο εμπορικός συγγραφέας της νεότερης Ελλάδας, στον κόσμο. Ο Αλέξης Ζορμπάς είναι πάντα στα σταντ των βιβλιοπωλείων στα αεροδρόμια τουλάχιστον του δυτικού κόσμου. Κι η μαθητική «υποχρέωση» άλλων εποχών, πριν τελειώσουμε το σχολείο να έχουμε διαβάσει τα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη, σε ένα βαθμό τηρείται – αν και μάλλον όχι πια στα αστικά κέντρα και στα μοντέρνα σχολεία, όπου η διδασκαλία της λογοτεχνίας γίνεται με κείμενα που θίγουν άλλα προβλήματα ή, έστω, αλλιώς αντιλαμβάνονται την εσωτερικότητα απ’ ό,τι ο έλληνας συγγραφέας.

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του Books' Journal, τχ. 138, Ιανουάριος 2023. Τα πλήρη περιεχόμενα: