Τεύχος 145

Απάντηση σε σημείωμα του Περικλή Φ. Κωνσταντινίδη για την Τριλογία του Στρατή Τσίρκα, δημοσιευμένο στο τχ. 144 (https://booksjournal.gr/dialogos/4540-organosi-sto-strato-ean-sas-eixa-stin-ispania-tha-sas-ekteloysa)

Οι καλοκαιρινές διακοπές κλείνουν την εργασιακή περίοδο του έτους και είναι χρόνος αποφόρτισης όλης της έντασης, της κούρασης και της μιζέριας της καθημερινότητας που προηγήθηκε. Για να πραγματωθεί όμως αυτό, για να θεωρηθεί ότι πάει κάποιος διακοπές, πρέπει να αλλάξει παραστάσεις, να φύγει από το εργασιακό και το αστικό του περιβάλλον, που καθημερινά τον καταπιέζει, υλικά και συμβολικά, και να βρεθεί σ’ ένα άλλο, όπου θα μπορέσει, έστω και για λίγο, να ζήσει όπως θα ήθελε, ελεύθερος, άεργος, έξω από συμβάσεις. Μπορεί όμως αυτό να γίνει σήμερα και σε ποιους τόπους πλέον;

László Krasznahorkai, Η Σέιομπο πέρασε από εκεί κάτω. Μυθιστόρημα, μετάφραση από τα ουγγρικά: Μανουέλα Μπέρκι, Πόλις, Αθήνα 2019, 496 σελ.

Ένας ούγγρος τουρίστας έρχεται στην Αθήνα να δει την Ακρόπολη. Αντιμετωπίζει το χάος και τη ζέστη της πόλης κι όταν, μες στον καύσωνα, βρίσκεται μπροστά από τον Παρθενώνα δεν μπορεί να τον δει – τον τυφλώνει το φως που αντανακλάται στο ασβεστολιθικό πέτρωμα του βράχου. Αλλά το φως κρύβει καλά το σκοτάδι, που είναι κοντά. Μια λεπτομέρεια από το σύμπαν ενός ιδιαίτερου συγγραφέα. [ΤΒJ]

Σενέκας, Αποκολοκύνθωση. Μενίππεια σάτιρα. Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια: Σταύρος Τσιτσιρίδης, Κίχλη, Αθήνα 2023, 288 σελ.

Επιτομή της μενίππειας σάτιρας και της πανάρχαιης καταγωγής της, η Αποκολοκύνθωση μάς φέρνει σε άμεση επαφή με ένα είδος της αρχαιοελληνικής και της ρωμαϊκής γραμματείας το οποίο αγγίζει άμεσα το κλίμα των μεταμοντέρων κειμενικών συμμείξεων και προσμίξεων. Κι αυτό, χάρη οπωσδήποτε στα εύρωστα, ολοζώντανα και εκφραστικά ελληνικά και στον πλούτο της εισαγωγής και των σημειώσεων του Σταύρου Τσιτσιρίδη, που απευθύνονται τόσο σε λόγιο κοινό όσο και σε ανθρώπους που θέλουν να μάθουν κάτι είτε για την πολιτική εποχή του αυτοκράτορα Κλαυδίου είτε για τις λογοτεχνικές επιδόσεις του Σενέκα.

Έως πριν από μερικές μέρες δεν είχα ιδέα τι είναι ένας βαλλιστικός πύραυλος Iσκαντέρ. Στην πραγματικότητα, δεν ξέρω τίποτα από όπλα, έκανα άοπλη στρατιωτική θητεία και δεν έχω πυροβολήσει ποτέ στη ζωή μου. Θα μπορούσατε να πείτε ότι έχω το παράστημα ενός ειρηνιστή: ενός δειλού. Επειδή όμως ο πύραυλος που σκότωσε τη συγγραφέα Βικτόρια Αμελίνα, μπροστά μου, ήταν ένα ρωσικός πύραυλος Ισκαντέρ, αισθάνθηκα υποχρέωση να μάθω τι είδους όπλο είναι αυτό. Αυτό το «ρωσικό παιχνίδι», λοιπόν, κοστίζει περίπου τρία εκατομμύρια δολάρια, ζυγίζει τεσσεράμισι τόνους, μπορεί να εκτοξευθεί από περίπου πεντακόσια χιλιόμετρα μακριά, ταξιδεύει με υπερηχητικές ταχύτητες (πάνω από δύο χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο) και είναι τόσο ακριβές που το περιθώριο λάθους του κατά τη στόχευση δεν υπερβαίνει τα πέντε μέτρα γύρω από το στόχο. Και ναι, αυτό το όπλο εξαιρετικής ακρίβειας εξερράγη περίπου δέκα μέτρα από εμάς.

Μιχάλης Μοδινός, Τελευταία έξοδος, Στυμφαλία. Mυθιστόρημα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2014, 190 σελ.

Μίλτος Λειβαδίτης, Εξελικτική Ψυχολογία και Ψυχοπαθολογία, Παρισιάνου, Αθήνα 2023, 292 σελ.

Φέτος το καλοκαίρι μεταξύ των άλλων βιβλίων που διάβασα ήταν και τα συγκεκριμένα: το επιστημονικό σύγγραμμα του Μίλτου Λειβαδίτη και ένα παλιότερο μυθιστόρημα του Μιχάλη Μοδινού γραμμένο την πρώτη φάση της μεγάλης κρίσης της χώρας (και πρωτοδημοσιευμένο σε συνέχειες στο Books’ Journal). Εκ πρώτης όψεως, είναι δυο βιβλία που δεν φαίνεται να έχουν καμία σχέση μεταξύ τους.   

Επίμετρο στο μυθιστόρημα Περεγρίνος

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός το ιστορικό μυθιστόρημα του Αντώνη Νικολή Περεγρίνος. Από το βιβλίο αυτό, δημοσιεύουμε το επίμετρό του, στο οποίο ο συγγραφέας εξηγεί πώς και γιατί υιοθέτησε τον συγκεκριμένο ήρωα και πώς εργάστηκε για τη συγγραφή του: «Είχα δέκα-είκοσι πληροφορίες για μια ιστορική βιογραφία όπως μπορούσα να τις μαζέψω απ’ το κείμενο του Λουκιανού, που δεν αποκλείεται κι αυτές τραβηγμένες στα άκρα ή και διαστρεβλωμένες στο πλαίσιο της πολεμικής του λιβελογράφου Λουκιανού, μα κιόλας τόσες λίγες, που μόνο ιστορική δεν θα έπρεπε να θεωρηθεί συνθεμένη στο τέλος η βιογραφία. Δεν είχα, λοιπόν, άλλη επιλογή από το να ριχτώ στη μελέτη των πηγών, γραπτών και υλικών καταλοίπων, της περιόδου, γενικότερα να καταστρώσω ένα «πρόγραμμα εργασίας», ευελπιστώντας ότι εντέλει μέσ’ απ’ αυτήν την περιήγηση θα… εμφανιζόταν εντός μου ο αληθινός από την άποψη της λογοτεχνίας, ο μυθιστορηματικός πια Περεγρίνος». (Τεύχος 145)

Στο νέο τεύχος του Books’ Journal, που κυκλοφορεί, δημοσιεύεται κατ’ αποκλειστικότητα ένα συγκλονιστικό κείμενο-μαρτυρία του συγγραφέα από την Κολομβία Έκτορ Αμπάδ Φασιολίνσε, με τίτλο «Σπίτι στον παράδεισο». Περιγράφει την οδυνηρή εμπειρία του από ένα ταξίδι στην Ουκρανία, που στις 28/6/2023 σημαδεύτηκε από την απώλεια της συναδέλφου του συγγραφέα, Βικτόρια Αμελίνα, έπειτα από έκρηξη ρωσικού βαλλιστικού πυραύλου Ισκαντέρ την ώρα που έπιναν το ποτό τους σε εστιατόριο της πόλης Κραματόρσκ. Από την έκρηξη σκοτώθηκαν ακόμα τουλάχιστον 10 άτομα, κι ανάμεσά τους δύο δίδυμα κορίτσια, ενώ τραυματίστηκαν δεκάδες.

[…]και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,
να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά
βγαλμένοι —ω συμφορά!— απ’ τον Ελληνισμό.

Κ. Π. Καβάφης, «Ποσειδωνειάται»

Ζούμε σε μια χώρα στην οποία κυριαρχεί η κουλτούρα διαμαρτυρίας. Για ό,τι συμβαίνει, ει δυνατόν την ώρα που συμβαίνει (χάρη στο διαδίκτυο και, ιδίως, χάρη στη χρήση των κοινωνικών δικτύων), εκπέμπονται διαμαρτυρίες και αφορισμοί εναντίον προσώπων και θεσμών που εκπροσωπούν ή εικάζεται ότι εκπροσωπούν κάποια εξουσία. Ο ορθός λόγος, που διδάσκεται στα σχολεία, ακόμα και από τους διδάσκοντες τείνει να αντικατασταθεί από κύματα οργής ή αγανάκτησης. Ήδη ξεχάσαμε τι συνέβη στη χώρα όταν τον τόνο του πολιτικού παιχνιδιού έδωσε ένα κίνημα των άκρων, τα στελέχη του οποίου είχαν αυτοπροσδιοριστεί ως «αγανακτισμένοι».