Βασιζόμενος στην εξελικτική θεωρία του Δαρβίνου, την περίοδο 1892-1893, ο γιατρός Μαξ Νορντάου εξέδωσε το έργο Εκφυλισμός (Entartung), όπου υποστήριζε πως η μοντέρνα τέχνη αποτελεί σύμπτωμα κοινωνικής πάθησης. Το 1913, η πρωσική Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ψήφισμα «κατά του εκφυλισμού στην τέχνη».
Αντιθέτως, καινοτόμα κινήματα, όπως ο εξπρεσιονισμός, ο ντανταϊσμός και το μπάουχαους άνθιζαν, στη σκιά του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Όμως, μετά τη Συνθήκη των Βερσαλλιών (1919), ο εθνικισμός και η οικονομική εξαθλίωση κυριαρχούσαν στη Γερμανία.
Με τους ναζί στην εξουσία, το πνεύμα διακρίσεων και ο υποβόσκων ρατσισμός προς τους καλλιτέχνες παγιώθηκαν. Το 1934, ο Αδόλφος Χίτλερ απαγόρευσε τον μοντερνιστικό πειραματισμό. Τα μέτρα που αντιμετώπισαν όσοι στοχοποιήθηκαν εκτείνονταν από την απόλυση μέχρι τη δολοφονία, στο πρόγραμμα ακούσιας ευθανασίας «Δράση T4» (Aktion T4). Παράλληλα, διάφορες πόλεις της Γερμανίας οργάνωσαν εκδηλώσεις που γελοιοποιούσαν τη μοντέρνα τέχνη, ως παράγωγο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης (1918-1933).
Το 1937, ο Υπουργός Προπαγάνδας Γιόζεφ Γκαίμπελς πρότεινε την έκθεση «Εκφυλισμένη Τέχνη». Έχοντας καταληστεύσει τα γερμανικά μουσεία, πάνω από 600 έργα στριμώχτηκαν άτσαλα στις αποθήκες του Ινστιτούτου Αρχαιολογίας, στο Μόναχο. Γύρω από –και πάνω σε– αυτά, αναγράφονταν συνθήματα, όπως: «Αποκάλυψη της εβραϊκής φυλετικής ψυχής», «Το ιδανικό: κρετίνος και πόρνη», και «Η φύση, όπως τη βλέπουν τα άρρωστα μυαλά». Στη λίστα των καλλιτεχνών συναντούμε «τιτάνες» του μοντερνισμού: Σαγκάλ, Κλέε, Μοντριάν, Καντίνσκι, Κοκόσκα. Περισσότεροι από 2 εκατ. πολίτες επισκέφθηκαν την έκθεση. Ως αντίπαλο δέος, στο «Σπίτι της Γερμανικής Τέχνης», εγκαινιάστηκε η –λιγότερο δημοφιλής– «Μεγάλη Γερμανική Έκθεση Τέχνης», όπου προβάλλονταν δημιουργοί, όπως οι Τσίγκλερ και Μπρέκερ.
Την ίδια χρονιά, έλαβαν χώρα στο Παρίσι δύο εκθέσεις με γερμανικό ενδιαφέρον. Αφενός, η «Παγκόσμια Έκθεση» (Exposition universelle), όπου στον συμβολικό ιδεαλισμό του Άλμπερτ Σπέερ αντιπαρατέθηκε ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός της Βέρα Μούχινα, από τη Σοβιετική Ένωση – αλλά και ο σουρεαλιστικός μετακυβισμός του Πάμπλο Πικάσο, ο οποίος συμμετείχε με την «Γκερνίκα», για τη δημοκρατική Ισπανία. Αφετέρου, η «Ελεύθερη Γερμανική Τέχνη», στο «Σπίτι του Πολιτισμού» (Maison de la Culture).
Ταυτοχρόνως, θεσπίστηκε η ναζιστική πρακτική δημοπράτησης «εκφυλισμένης τέχνης» εκτός του «Τρίτου Ράιχ». Η κατεχόμενη Γαλλία ήταν μεταξύ των αγορών που χρησιμοποιήθηκαν. Το 1941, ιδρύθηκε η γαλλική «Ομάδα Συνεργασία» (Groupe Collaboration), η οποία υποστήριζε την πολιτιστική ευθυγράμμιση με τους ναζί. Διάφορα μέλη της, όπως οι γλύπτες Πολ Μπελμοντό και Σαρλ Ντεσπιώ αμέσως πραγματοποίησαν «εκπαιδευτική επίσκεψη» στη Γερμανία. Το 1942, έργα καλλιτεχνών, όπως οι Νταλί, Λεζέ, και Μιρό κάηκαν από τους ναζιστές, στους κήπους της Εθνικής Πινακοθήκης του Ζε ντε Πομ, στο Παρίσι.
Στην πρόσφατη Ιστορία, οι μοντερνιστές διώχθηκαν, ώστε να λυτρωθεί ο φασισμός. Με τον κίνδυνο της απολυταρχίας να ελλοχεύει και πάλι, οι απανταχού καλλιτέχνες καλούνται να μας κρατήσουν σε εγρήγορση.
