Σύνδεση συνδρομητών

Τέλος εποχής: ο Willem αποχωρεί από τη Libération

Τετάρτη, 31 Μαρτίου 2021 09:08
Η γελοιογραφία που έκανε διάσημο τον ολλανδό σκιτσογράφο Βιγιέμ, πριν το 1968, χάρη στην οποία έμπλεξε σε δικαστική περιπέτεια. Εικονίζει τη βασίλισσα Τζουλιάνα, σε ρόλο ιερόδουλης, σε παράθυρο με το καρτελάκι της «ταρίφας» της να αναγράφει τα ετήσια έξοδα της ολλανδικής βασιλικής οικογένειας.
Willem
Η γελοιογραφία που έκανε διάσημο τον ολλανδό σκιτσογράφο Βιγιέμ, πριν το 1968, χάρη στην οποία έμπλεξε σε δικαστική περιπέτεια. Εικονίζει τη βασίλισσα Τζουλιάνα, σε ρόλο ιερόδουλης, σε παράθυρο με το καρτελάκι της «ταρίφας» της να αναγράφει τα ετήσια έξοδα της ολλανδικής βασιλικής οικογένειας.

«Μια γελοιογραφία στον Τύπο πρέπει να γίνεται κατανοητή μέσα σε δύο δευτερόλεπτα», έχει πει ο Βιγιέμ. Ο ολλανδός γελοιογράφος, με τη σπουδαία καριέρα στα γαλλικά έντυπα, σήμερα ολοκληρώνει 40 χρόνια σκιτσογραφώντας καθημερινά για τη γαλλική εφημερίδα Libération, και την αποχαιρετά, για να τον αποχαιρετήσει και αυτή με τη σειρά της με ένα φύλλο αφιέρωμα και ένα πρωτοσέλιδο αντάξιο της εξηντάχρονης διαδρομής του γελοιογράφου.     

Γεννημένος το 1941 στην Ολλανδία, ο Βιγιέμ ξεκίνησε να σκιτσάρει γελοιογραφίες σε νεαρή ηλικία σε ολλανδικά έντυπα. Νωρίς εντάχθηκε στο αναρχο-καλλιτεχνικό οικολογικό κίνημα Provo, δίνοντας σκίτσα στα έντυπά του. Εκεί έγινε γνωστός χάρη σε ένα σκάνδαλο: με γελοιογραφίες που σατίριζαν άγρια τη μοναρχία αλλά και την αστυνομία. Μια βινιέτα του, που απεικόνιζε έναν αστυνομικό σαν σβάστικα να κυνηγάει ένα μικρό παιδί, ήταν η αιτία για να του επιβληθεί πρόστιμο. Και μια καρικατούρα της βασίλισσας Τζουλιάνα, σε ρόλο ιερόδουλης σε παράθυρο με το καρτελάκι της «ταρίφας» της να αναγράφει τα ετήσια έξοδα της ολλανδικής βασιλικής οικογένειας, τον έβαλε σε δικαστικές περιπέτειες.

willem prvth

 

Willem

Η νεανική γελοιογραφία του στην Ολλανδία, κατά της αστυνομικής βίας, που του απέφερε το πρώτο πρόστιμο.

 

Οπαδός της προβοκάτσιας, της πολιτικής σάτιρας με έντονα βλάσφημο και μισάνθρωπο χιούμορ αλλά και με δόσεις βίας και πορνό –όσα συνθέτουν αυτό που ονομάζουμε «διαβρωτική σάτιρα» και όσα δεν ανέχεται η σημερινή αντίληψη για την πολιτική ορθότητα– ο Βιγιέμ μετακόμισε το 1968 στη Γαλλία. Εχει λεχθεί ότι ήταν η διέξοδός του για να ξεφύγει από τις δικαστικές περιπέτειες. Ο βασικός λόγος όμως είναι στο κλίμα της εποχής: το 1968, στη Γαλλία, κυοφορούνταν ένα πρωτόγνωρο κίνημα που διεκδικούσε χειραφέτηση και ελευθερίες, και ο Βιγιέμ ενθαρρύνθηκε στη δουλειά του από το κλίμα ελευθεριότητας που κυριαρχούσε στα γαλλικά έντυπα με τα οποία συνεργάστηκε και τους ανθρώπους τους.

Εργάστηκε για πολλά έντυπα. Για το Hara-Kiri, Charlie Mensuel, που αργότερα μετεξελίχθηκε στο Charlie Hebdο που όλοι γνωρίζουμε, για το Ciné Mensuel καθώς και για το βραχύβιο περιοδικό Surprise, η πώληση του οποίου σε ανηλίκους απαγορεύτηκε από τη γαλλική κυβέρνηση.  Σκιτσογράφος του Charlie Hebdο από το 1968 μέχρι σήμερα και της Libération από το 1981, ο Βιγιέμ ξεδίπλωσε για όλα αυτά τα χρόνια το εκλεπτυσμένο σκίτσο του και το φλεγματικό χιούμορ του παραμένοντας πεισματικά αντικληρικαλιστής, αντιμιλιταριστής, οξυδερκής σχολιαστής της διεθνούς πολιτικής σκηνής, συχνά βίαιος και πάντα προκλητικός. Στην αρχή της καριέρας του στο Charlie δεν ήξερε καλά γαλλικά, με αποτέλεσμα να κάνει πολλά λάθη. Οι συνάδελφοί του στο περιοδικό, θεωρώντας μέρος της γοητείας της δουλειάς του τα λάθη αυτά, τα άφηναν αδιόρθωτα – και κάπως έτσι η αδυναμία του έγινε προσωπικό στυλ.

willem

Willem / Libération

Γελοιογραφία στη Libération από το 2017. «ΛΟΥΒΡΟ ΑΜΠΟΥ ΝΤΑΜΠΙ: Απροσδόκητα μοντέρνο: Αυτός ο κλέφτης που του κόπηκαν τα χέρια!»

Στη Libération θα τον διαδεχθεί η ταλαντούχα τριανταοκτάχρονη σκιτσογράφος (και) του Charlie Hebdο από το 2008, Coco. O Βιγιέμ θα συνεχίσει να σκιτσογραφεί για το  Charlie Hebdο,  «καθώς είναι χρέος του», όπως είχε πει, μετά την πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση ισλαμιστών στα γραφεία του περιοδικού το 2015. Ο ίδιος, από τύχη, βρισκόταν εκείνη την ώρα στο τρένο προς Παρίσι, καθώς τα τελευταία χρόνια μένει σε ένα νησί κοντά στη Βρετάνη. Μετά την τρομοκρατική επίθεση του 2015 και τη δολοφονία, μεταξύ άλλων, και του Βολινσκί, είναι ο μόνος από την «παλιά φρουρά» σκιτσογράφων του περιοδικού που βρίσκεται εν ζωή. Τιμήθηκε για τη συνολική προσφορά του με το μεγάλο βραβείο του φεστιβάλ της Ανγκουλέμ το 2013.

willem covid

 

Willem / Libération

Και μια πρόσφατη γελοιογραφία (4 Απριλίου 2020) για τον κορωνοϊό: «ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ, ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΙΑΒΑΣΜΑ: Ο ορίζοντας διευρύνεται»

Ο σεμνός και ντροπαλός Μπερνάρ Βιγιέμ Χολτρόπ, όπως είναι το πραγματικό όνομα του φλεγματικού και προκλητικού αυτού χιουμορίστα, θα έχει τώρα χρόνο να ετοιμάσει την τρίτομη συλλογή με επιλεγμένα σκίτσα του. Μια έκδοση παρεμβατική, κόντρα στην πολιτική ορθότητα. Πώς αντιλαμβάνεται αυτή τη νέα συνθήκη;

«Τα χρόνια που ξεκίνησα», λέει, «η λογοκρισία προερχόταν από το κράτος και τα δικαστήρια. Τώρα έρχεται από τη σύνταξη των εντύπων και από τους φίλους».

Προσθήκη σχολίου

Όλα τα πεδία είναι υποχρεωτικά. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.