Ελληνορθόδοξοι και δυτικίζοντες

Θεωρητικά όλοι οι άνθρωποι οι οποίοι ζούμε τώρα στον κόσμο είμαστε σύγχρονοι, ήτοι ζούμε την ίδια εποχή. Αφήνοντας πίσω τη μεγαλειώδη σκηνή του κόσμου και περιοριζόμενοι στην ταπεινότερη σκηνή της χώρας μας ή και της πρωτεύουσάς της, μόνο πάλι ισχύει η ίδια παραδοχή: όλοι οι κάτοικοι της χώρας που είμαστε τώρα ζωντανοί είμαστε σύγχρονοι. Όπως όμως άμεσα δείχνει η απλούστερη κοινωνική εμπειρία, συχνά δεν μοιραζόμαστε την ίδια αντίληψη για το παρόν μας και αυτό οφείλεται στον τρόπο που προσλαμβάνουμε το παρελθόν και σχεδιάζουμε το μέλλον.

Αφήνοντας το σπίτι μου κατευθύνθηκα με τον ηλεκτρικό στην πλατεία Ομονοίας, με καθυστέρηση, γιατί μία αυτοκτονία (ή απόπειρα αυτοκτονίας) είχε σταματήσει την πορεία του ηλεκτρικού. Από την Ομόνοια κατευθύνθηκα με το μετρό στο Πανεπιστήμιο και εκεί είχα την ευκαιρία να δω στα Προπύλαια τον ηγούμενο της Παλαιάς Αδελφότητας της Μονής Εσφιγμένου Μεθόδιο, να αγορεύει κατά της επικείμενης εισαγωγής της κάρτας του πολίτη στην ελληνική πραγματικότητα. Τον περιέβαλε πλήθος οπαδών, μερικές δεκάδες ίσως και εκατοντάδες άτομα με σταυρούς, βυζαντινά λάβαρα, εικόνες Αγίων. Ο ηγούμενος στο λόγο του μίλησε για της μεθοδεύσεις των Εβραίων, τις γυναίκες και τις αδελφές μας που γυρίζουν έξω σαν τους καραγκιόζηδες και χρειάζονται μάζεμα, την ολέθρια επιρροή των Δυτικών  στην ελληνική κοινωνία, την Αγία Σοφία που μας περιμένει, τους προγόνους μας που έπεσαν σε ηρωικούς αγώνες, την ανάγκη να επιστρέψουμε στα ήθη και έθιμά μας και άλλα ανάλογα. Ομάδα νέων φώναζε εν χορώ: «Μασόνοι πουλημένοι,  η Ελλάδα δεν πεθαίνει».

Λίγο μετά, οι ανάγκες της φύσης με έστρεψαν στο παρακείμενο Starbucksόπου αγόρασα ένα cookieμε σοκολάτα για να δικαιολογήσω την παρουσία μου και να πάρω την απόδειξη με τον κωδικό της τουαλέτας. Ενώ περίμενα υπομονετικά τη σειρά μου στον πάνω όροφο, είχα την ευκαιρία να αντιδιαστείλω τα αδρά χαρακτηριστικά και ενίοτε τα μουστάκια των εμφανώς προερχομένων από τη συγκέντρωση που περίμεναν όπως εγώ, με τα λεπτά και στρογγυλεμένα χαρακτηριστικά των θαμώνων οι οποίοι, καθήμενοι στα τραπέζια, έσκυβαν πολλοί εξ αυτών στους υπολογιστές τους για να μελετήσουν ή να επικοινωνήσουν. Οι ακροατές του Μεθοδίου και οι θαμώνες του Starbucks ξεχώριζαν καθαρά και ξάστερα.

Έμεινα λίγο ακόμα στη συγκέντρωση και είχα την ευκαιρία να ακούσω από ρήτορα ότι τη συγκέντρωση τιμούν με την παρουσία τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής. Οι Παπάς, Παναγιώταρος και Μπαρμπαρούσης. Δεν έμεινα πολύ ακόμα και μετά αποπειράθηκα να γυρίσω με τον ηλεκτρικό από την Ομόνοια που ήταν όμως τόσο γεμάτος που αναγκάστηκα να περπατήσω.

Αυτή η  «φέτα ζωής» που αντίκρισα με έβαλε σε βαθύ συλλογισμό.  Μπορούμε να συνυπάρξουμε σε συλλογικές οντότητες όταν είναι κάτι παραπάνω από εμφανές ότι μια άβυσσος χωρίζει τους μεν από τους δε πάνω σε μία σειρά από βασικές παραδοχές για το νόημα, το περιεχόμενο και τις αξίες που οφείλουν να διέπουν την κοινή μας ζωή;

Όταν διδασκόμουν νομικά στο πανεπιστήμιο, στο μάθημα της φιλοσοφίας και μεθοδολογίας του δικαίου, ο καθηγητής μάς είχε πει ότι ικανό τμήμα των ελλήνων πολιτών δεν έχει αφομοιώσει τα διδάγματα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Σήμερα ξαναθυμήθηκα αυτή την παρατήρηση και αναρωτήθηκα αν η αλήθεια της  συνίσταται στο ότι δεν μπορούν ή στο ότι δεν θέλουν. Θα ήταν μία εύκολη λύση να στιγματίσει κανείς τους ανθρώπους αυτούς ως αγράμματους και καθυστερημένους, αναλογιζόμενος τη σχέση τους με την υπόλοιπη κοινωνία, με βάση την ιδέα μιας αμερικανικής γελοιογραφίας που είχα δει πριν χρόνια: μια ομάδα Κρό-Μανιόν  κοροϊδεύει παρακείμενη ομάδα ανθρώπων του Νεάντερνταλ απαριθμώντας τις εφευρέσεις που οι πρώτοι κατέχουν και οι δεύτεροι στερούνται, εξ ου και το αίσθημα υπεροχής των μεν έναντι των δε.

Οι έξυπνοι και διαφωτισμένοι και εκδυτικισμένοι οφείλουμε να καθοδηγήσουμε με ένα μείγμα πατρικής και αδελφικής έγνοιας τους καθυστερημένους ορθόδοξους συμπατριώτες μας στο δρόμο που οδηγεί στη Δύση, την ίδια στιγμή που εκείνοι θεωρούν ότι αυτός ακριβώς ο δρόμος οδηγεί στην απώλεια; Και τι θα γίνει όταν στους λίγους φανατικούς προσθέσουμε και τους πολλούς αμφιταλαντευόμενους που βλέπουν στην πατροπαράδοτη θρησκευτικότητα, έστω και τυπική, ένα μηχανισμό διατήρησης και επιβεβαίωσης μιας ισχνής και βαλλόμενης εθνικής ταυτότητας; Και αν, αντίθετα, οι θρησκευόμενοι και πατριώτες συμπατριώτες μας θελήσουν με ένα μείγμα πατρικής και αδελφικής έγνοιας να μας επαναφέρουν στον ορθό δρόμο από τον οποίο ξεστρατίσαμε πλανεμένοι από τα κάλλη της Δύσης;

Το Books’ Journalέχει κάνει ξεκάθαρα την επιλογή του, όπως προκύπτει από τις καταστατικές θέσεις του και τις καθημερινή του αρθρογραφία. Εικόνες όπως αυτής της διαδήλωσης, όμως, με πείθουν ότι στο επίπεδο της ευρύτερης ελληνικής κοινωνίας κάποια αυτονόητα δεν είναι ακόμα τόσο αυτονόητα όσο φαίνονται.