Δημοψήφισμα 2015

Αλέξης Τσίπρας, Ιθάκη, Gutenberg, Αθήνα 2025, 762 σελ.

Βασικό στοιχείο της στρατηγικής του Αλέξη Τσίπρα, όπως φαίνεται από τις θέσεις που εκθέτει στο βιβλίο του, ήταν η πεποίθηση ότι η ΕΕ θα υποχωρούσε μπροστά στην ελληνική αντίσταση για να αποφύγει τη μετάδοση της κρίσης σε άλλες χώρες και την ενδεχόμενη διάλυση της Ευρωζώνης. Όμως η Ευρωζώνη θωρακιζόταν, ενώ η οικονομική κατάσταση της χώρας χειροτέρευε και, μαζί της, η διαπραγματευτική θέση της. Με τις επιλογές του και με τη σημερινή ερμηνεία των γεγονότων του 2015, ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει την αμηχανία της ελληνικής Αριστεράς απέναντι στην ευρωπαϊκή ενοποίηση ενώ και ο ίδιος έδειχνε αδυναμία κατανόησης των ολοένα και δυσμενέστερων συσχετισμών δύναμης μέχρι το δημοψήφισμα. Η Ιθάκη του Τσίπρα ήταν φαντασιακή: το ταξίδι του, στην πραγματικότητα, τελείωσε το 2019, μακριά από την Ιθάκη.

Ειλικρινά, το να γράφω για Αλέξη Τσίπρα δεν είναι η αγαπημένη μου ενασχόληση. Θεωρώ όμως ότι δεν πρέπει να αφήνουμε, όσο μπορούμε και κατά το μέτρο των δυνατοτήτων του ο καθένας μας, την «ενημέρωση» του πολίτη στην ανύπαρκτη σχέση του πρώην πρωθυπουργού με την αλήθεια. Προπαντός δεν πρέπει να την αφήνουμε σε έναν αποτυχημένο καθ’ όλα πολιτικό, που προσπαθεί να επανέλθει, χωρίς καν να «τον νοιάζει αν τον λέν’ αμετανόητο»! Πόσος κυνισμός πια!

Παρότι υπάρχουν πολύ πιο πιεστικά προβλήματα και πολύ πιο ενδιαφέροντα θέματα για να ασχοληθεί κανείς σήμερα από το να ασχολείται με τα πρακτικά του Συμβουλίου των Αρχηγών, τον Ιούλιο του 2015, υπό τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο, εντούτοις δεν μπορεί και να τα αγνοήσει, μπροστά στο ενδεχόμενο να ξαναδούμε κάποιους από τους τότε πρωταγωνιστές να ξαναπαίζουν με τις τύχες της χώρας στα χέρια τους, όπως εσχάτως απειλούν ότι θα κάνουν.  

Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που έφερε το Τρίτο Μνημόνιο

Τα δημοψηφίσματα οφείλουν να έχουν λιτό και απολύτως ευνόητο από κάθε πολίτη ερώτημα. Ωστόσο, το δημοψήφισμα του 2015 με το πρωτοφανώς μακροσκελές ερώτημα ήταν διασκευασμένο έτσι ώστε το αποτέλεσμά του να μπορεί να ερμηνευτεί σε κάθε περίπτωση με πολλές, σίγουρα περισσότερες από μία, εκδοχές.

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν κυβέρνησε τη χώρα· την υπέβαλε σε πειράματα ψευδαισθήσεων. Η επιμονή του στο πολιτικό ψεύδος, η μεθοδική κατασκευή ενός παραμυθιού «αντίστασης» και η θρασύτατη αντιστροφή της πραγματικότητας δεν αποτελούν απλώς δείγμα ανευθυνότητας. Αποτυπώνουν έναν ηγέτη αμετανόητο, αδίστακτο, επικίνδυνα αμόρφωτο και βαθύτατα ανήθικο, τόσο στη σκέψη όσο και στην πράξη.

«Η εβδομάδα που μεσολάβησε ανάμεσα στην εξαγγελία του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου 2015 και την υλοποίησή του ήταν, μακράν, η πλέον εφιαλτική που έχω ζήσει έως σήμερα. Ακριβώς για αυτόν τον λόγο θεώρησα σκόπιμο να προσπαθήσω να ανασυνθέσω βιωματικά τα όσα διαδραματίστηκαν, με την ελπίδα, αλλά όχι και με τη βεβαιότητα, ότι δεν πρόκειται να συμβούν ξανά». Μια μαρτυρία για το πιο κρίσιμο επταήμερο της πρόσφατης ιστορίας μας που θυμίζει το ζόφο μιας εποχής που φαινόταν ότι η Ελλάδα θα καταστραφεί. Επετειακή αναδημοσίευση από το σάιτ του Books’ Journal.

Διαβάζω στις πρόσφατες δηλώσεις του άλλοτε αρχηγού του Ποταμιού, Σταύρου Θεοδωράκη, ότι ο Αλέξης Τσίπρας «τάχθηκε με τη σωστή πλευρά της Ιστορίας σε μια κρίσιμη στιγμή», και εξανίσταμαι.

ΣΥΡΙΖΑ: από τις πλατείες στο 2,9% – Το χρονικό της αποδόμησης και της απάτης

Γιάννης Βούλγαρης, Στην άκρη του γκρεμού. Ελλάδα 2007-2019, Μεταίχμιο, Αθήνα 2025, 359 σελ.

Το βιβλίο του Γιάννη Βούλγαρη Στην άκρη του γκρεμού. Ελλάδα 2007-2019 είναι απαραίτητο ανάγνωσμα για όσους θέλουν να κατανοήσουν την κρίση της προηγούμενης δεκαετίας πέρα από απλοϊκές ερμηνείες. Είτε κάποιος είναι ακαδημαϊκός, είτε πολιτικός αναλυτής, είτε απλός πολίτης, το βιβλίο προσφέρει μια σφαιρική και τεκμηριωμένη αφήγηση που ρίχνει φως στις σκοτεινές πλευρές αυτής της περιόδου συμβάλλοντας ουσιαστικά στο διάλογο για το μέλλον της ελληνικής πολιτικής και οικονομίας.