Οι παρατηρήσεις
- Για να αναφλεγεί και να καεί ένα καύσιμο υλικό πρέπει να βρίσκεται σε αέρια κατάσταση. Στερεά και υγρά δεν αναφλέγονται ούτε καίγονται. Για να αναφλεγεί ένα καύσιμο υλικό πρέπει να θερμανθεί μέχρι να δημιουργηθούν ατμοί και να επιτευχθεί η θερμοκρασία αναφλέξεως αυτών των ατμών. Αυτό ισχύει και για υλικά όπως το ξύλο και το κάρβουνο. Γι᾽ αυτό το λόγο υγρά καύσιμα όπως το πετρέλαιο πρέπει να εξαερωθούν και να δημιουργήσουν μείγματα με αέρα για να γίνει δυνατή η ανάφλεξή τους. Υλικά που εξαερώνονται εύκολα όπως το οινόπνευμα, το ασετόν αλλά και η βενζίνη είναι γι’ αυτό το λόγο πολύ πιο εύφλεκτα.
- Έτσι δεν είναι καθόλου παράξενο το ότι προσπάθειες να αναφλεγεί μια μικρή ποσότητα ελαίου σιλικόνης, η οποία μάλιστα είναι χυμένη σε μια πέτρινη επιφάνεια (στο βίντεο φαίνεται μια πλάκα μωσαϊκού), αποτυγχάνουν. Το έλαιο σιλικόνης δεν αναφλέγεται, παρ’ όλο που θερμαίνεται με φλόγα από καμινέτο αερίου. Η θερμότητα της φλόγας διαχέεται στην επιφάνεια της πλάκας και η ελάχιστη αυτή ποσότητα υγρού δεν μπορεί να θερμανθεί μέχρι του σημείου ώστε να δημιουργηθούν ατμοί και να αναφλεγούν.
- Το ίδιο ισχύει και για ποσότητες τέτοιων ελαίων που σε άλλο βίντεο εκσφενδονίζονται με δύναμη σε καιόμενες δάδες, με αποτέλεσμα να σβήσουν οι φλόγες αντί να αναφλεγούν τα έλαια. Το ίδιο θα συνέβαινε αν εκσφενδόνιζαν έναν υδρογονάνθρακα με υψηλό σημείο ζέσεως, π.χ. παραφινέλαιο, ή ένα φυτικό έλαιο όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για τηγάνισμα.
- Εάν παρατηρήσει κανείς προσεκτικά τη φλόγα ενός κεριού θα διαπιστώσει ότι αυτή δεν αγγίζει ούτε το φυτίλι ούτε και τη μικρή λίμνη λιωμένου κεριού στη βάση του, αλλά ότι η καύση που παράγει τη φλόγα λαμβάνει χώρα σε μια μικρή απόσταση γύρω από το φυτίλι. Αυτό συμβαίνει επειδή το κερί λιώνει από τη θερμότητα της φλόγας και ανεβαίνει λόγω του φαινομένου των τριχοειδών αγγείων στην κορυφή του φυτιλιού, όπου εξαερώνεται και αναφλέγεται. Αυτός είναι και ο λόγος για το οποίο τα φυτίλια είναι απαραίτητα για την κατασκευή κεριών και καντηλιών. Στους πυρσούς την ίδια λειτουργία κάνει το διαποτισμένο με καύσιμο υλικό ύφασμα.
- Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι, για να αναφλεγεί ένα υλικό με υψηλό σημείο ανάφλεξης, πρέπει να θερμανθεί σε υψηλές θερμοκρασίες ώστε να εξαερωθεί. Αυτό επιτυγχάνεται μόνο με πολύ γρήγορη –κυριολεκτικά αστραπιαία– θέρμανση, όπως αυτή που δημιουργούν ηλεκτρικές εκκενώσεις ή σπινθήρες πέδησης.
Οι συμβουλές
Επειδή, στο βίντεο που είδα, τα «πειράματα» είναι εγκληματικά οργανωμένα, έχω να δώσω τις εξής συμβουλές:
- ΜΗΝ ΚΑΝΕΤΕ τέτοιες δοκιμές στο σπίτι και ιδιαίτερα σε κλειστούς χώρους.
- Εάν παρ’ όλα αυτά καταφέρετε να επιτύχετε μια ανάφλεξη και η φλόγα ξεπεράσει τις προσδοκίες σας, κάτι που μπορεί να συμβεί πολύ εύκολα, ΜΗ δοκιμάσετε να σβήσετε τη φλόγα με νερό. ΠΟΤΕ! Να έχετε σε τέτοιες περιπτώσεις –αλλά και ως μέτρο προληπτικής πυρόσβεσης– έτοιμο έναν ή περισσότερους κουβάδες με αδρανές υλικό – χώμα, άμμο, τσιμέντο. Καλύτερα να έχετε πρόχειρο έναν πυροσβεστήρα ξηράς κόνεως, κάτι που γενικά δεν πρέπει να λείπει από ένα νοικοκυριό.
- Εάν η κατάσταση ξεφύγει, εγκαταλείψτε το χώρο αμέσως και καλέστε την Πυροσβεστική. Όλα τα άλλα θα επιφέρουν μεγαλύτερη καταστροφή.
Προφανώς δεν θα σας πω πώς μπορείτε να κάνετε τέτοιες δοκιμές με σχετική ασφάλεια, γιατί είναι απλά ΗΛΙΘΙΟ να το κάνετε και ούτε θα αποδείξετε τίποτα. Αγοράστε καλύτερα ένα σετ χημείας από μια εταιρεία που εξειδικεύεται σε αυτά και εξερευνήστε τον φανταστικό κόσμο μαζί με τα παιδιά σας με ασφάλεια.
Γι’ αυτό και τα βίντεο αυτά πρέπει να τα θεωρείτε επικίνδυνα και παραπλανητικά. Και φυσικά είναι εντελώς άχρηστα ως αποτελέσματα «πραγματογνωμοσύνης».
Κι αν απορείτε πώς κάποιος που συστήνεται ως καθηγητής φιλοσοφίας ξέρει τέτοια πράγματα, είναι απλό: έχω σπουδάσει χημεία μέχρι το διδακτορικό μου και έχω εργαστεί χρόνια στην χημική έρευνα – και ήδη ως φοιτητής έχω εκπαιδευτεί στην αντιμετώπιση πυρκαγιών και εκρήξεων.
Α, και έχω πιάσει φωτιά μια μέρα στο εργαστήριο – το χέρι μου είχε γίνει δαδί. Η ενδιαφέρουσα εμπειρία ήταν ότι όσο έκαιγε το χέρι μου δεν ένιωθα ούτε πόνο ούτε την θερμότητα. Οι μαρτυρικοί πόνοι άρχισαν αφού έσβησε η φωτιά και κράτησαν μήνες μέχρι την αποθεραπεία των εγκαυμάτων.
Γι’ αυτό μην πιστεύετε πάντα ό,τι σας δείχνουν, αλλά να ακούτε αυτούς που ξέρουν τι λένε.
