Μετά την παρουσίαση της Σαξονίας-Άνχαλτ θα παρουσιάσουμε σήμερα τα επόμενα δυο ομόσπονδα κράτη της Γερμανίας, στα οποία, την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026, έλαβαν χώρα εκλογές για τα τοπικά Κοινοβούλια.
Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία
Το κράτος αυτό ιδρύθηκε, όπως όλα τα μεταπολεμικά ομόσπονδα κράτη, από τις αρχές των δυνάμεων κατοχής, πιο συγκεκριμένα από τη Σοβιετική Στρατιωτική Διοίκηση, την 9η Ιουλίου 1945. Στην επικράτεια του νέου κράτους συνενώθηκαν τα δυο κράτη μέλη του προπολεμικού Γερμανικού Ράιχ Μεκλεμβούργο-Στρέλιτς και Μεκλεμβούργο-Σβερίν, τα οποία είχαν ήδη σχηματίσει επί ναζιστικής κυριαρχίας το 1934 το Κράτος του Μεκλεμβούργου, και οι περιοχές της δυτικής Πομερανίας που ανήκαν στο κράτος της Πρωσίας – ενώ οι ανατολικές περιοχές της πρωσικής επαρχίας της Πομερανίας πέρασαν στο έλεγχο της μεταπολεμικής Πολωνίας. Στην επικράτεια του νεοσύστατου κράτους συμπεριελήφθη και μια κοινότητα γειτονικής της πρωσικής επαρχίας του Αννοβέρου. Το 1952, το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία (εφεξής: Μεκλεμβούργο-ΔΠ) καταλύθηκε όπως όλα τα ανατολικογερμανικά κράτη και στη θέση του ιδρύθηκαν τρεις νομοί, ο νομός του Ρόστοκ, ο νομός του Σβερίν και ο νομός του Νέου Βρανδεμβούργου (που είναι μια πόλη και δεν πρέπει να συγχέεται με την ομώνυμη περιοχή και το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου με το οποίο το Μεκλεμβούργο-ΔΠ συνορεύει προς τον Νότο). Προς το Βορρά βρέχεται από τη Βαλτική Θάλασσα, στα δυτικά συνορεύει με την Κάτω Σαξονία και το Σλέσβικ-Χολστάιν και στα ανατολικά με την Πολωνία. Μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γερμανίας (SED), το Μεκλεμβούργο-ΔΠ επανιδρύθηκε και προσχώρησε το 1990 μαζί με τα υπόλοιπα ανατολικογερμανικά κράτη στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΟΔΓ).
Η σημερινή επιφάνεια του Μεκλεμβούργου-ΔΠ είναι 23.213 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ο πληθυσμός του είναι 1.573.685 κάτοικοι. Η πρωτεύουσά του είναι το Σβερίν και τα δυο πιο σημαντικά αστικά κέντρα είναι το λιμάνι του Ρόστοκ και το Γκράιφσβαλντ. Ρόστοκ και Γκράιφσβαλντ είναι πανεπιστημιουπόλεις από τον 15ο αιώνα.
Η οικονομία του Μεκλεμβούργου-ΔΠ επικεντρώνεται στον εφοπλιστικό και τον ναυπηγοεπισκευαστικό τομέα, στην αεροναυπηγική, στην παραγωγή ενέργειας, στην κατασκευή μηχανημάτων, στον αγροτικό τομέα και στον τουρισμό. Με ένα κατά κεφαλήν εισόδημα 25.350 €, το Μεκλεμβούργο-ΔΠ έρχεται προτελευταίο σε παγγερμανική κατάταξη (πριν από τη Σαξονία-Άνχαλτ), ενώ το ποσοστό ανεργίας το 2025 ήταν στο 8%.
Από το 1990, στην πολιτική ζωή κυριάρχησαν στην αρχή οι Χριστιανοδημοκράτες και από το 1998 μέχρι σήμερα οι Σοσιαλδημοκράτες. Παράλληλα, το κόμμα της Αριστεράς (πρώην Κόμμα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού – PDS) είχε μια ισχυρή παρουσία. Οι Πράσινοι είναι επίσης παρόντες, αν και αρκετές φορές δεν εκπροσωπήθηκαν στο τοπικό Κοινοβούλιο επειδή δεν κατάφεραν να πιάσουν το πλαφόν του 5%. Στο τελευταίο Κοινοβούλιο ήταν παρόντες με 6,3%, ενώ στις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου 2026 κατάφεραν να πάρουν ένα 5,7% και να εκλέξουν 5 βουλευτές. Το AfD έκανε την πρώτη του εμφάνιση στον πολιτικό στίβο το 2016, όταν κατάφερε να συγκεντρώσει ένα 20,8% των ψήφων. Στις εκλογές του 2021 πήρε 16,7% και στις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου 2026 38,5% καταφέρνοντας να εκλέξει 32 βουλευτές. Στις εκλογές αυτές, ως γνωστόν, οι Σοσιαλδημοκράτες ήρθαν δεύτεροι με 35,5% και 29 βουλευτές, ενώ οι Χριστιανοδημοκράτες έμειναν για πρώτη φορά στην ιστορία του κόμματος εκτός Βουλής. Το κόμμα της Αριστεράς συρρικνώθηκε στο 6,5% και εκπροσωπείται στο νέο Κοινοβούλιο επίσης με πέντε βουλευτές.
Η κατανομή των εδρών στο νέο Κοινοβούλιο κάνει πολύ πιθανό τον σχηματισμό μιας τρικομματικής κυβέρνησης συνασπισμού υπό την ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών και της μέχρι τώρα πρωθυπουργού Μανουέλας Σβέζικ. Σε ό,τι αφορά την κατανομή των ψήφων, οι Σοσιαλδημοκράτες υπερίσχυσαν στα αστικά κέντρα και στις εκλογικές περιφέρειες που συνορεύουν με την Κάτω Σαξονία και το Σλέσβικ-Χόλσταϊν, ενώ το AfD υπερίσχυσε στις εκλογικές περιφέρειες της υπαίθρου.
Όπως και στη Σαξονία-Άνχαλτ, το AfD κατάφερε και στο Μεκλεμβούργο-ΔΠ να κινητοποιήσει μεγάλο αριθμό αδρανών ψηφοφόρων. Επίσης, κατάφερε να κερδίσει μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων των Χριστιανοδημοκρατών. Το τελευταίο οφείλεται κυρίως στο ότι στα ανατολικά ομόσπονδα κράτη δεν αναπτύχθηκαν ισχυροί δεσμοί κομματικής πίστης όπως στη δυτική Γερμανία, ιδιαίτερα στο δεξιό μέρος του εκλογικού σώματος. Επιπλέον, οι ψηφοφόροι στην ανατολική Γερμανία είναι πολύ λιγότερο προσανατολισμένοι προς τη θρησκεία – μόνο το περίπου 16% του πληθυσμού του Μεκλεμβούργου-ΔΠ ανήκει σε μια από τις δυο μεγάλες εκκλησίες, με το ποσοστό των καθολικών να είναι μόνο 3%. Αυτό σημαίνει ότι το πρόθεμα «Χριστιανο-« συμβάλλει ελάχιστα στην ταύτιση των ψηφοφόρων με τον κεντροδεξιό χώρο, στον οποίο παραδοσιακά στην ΟΔΓ κυριαρχούσαν οι Χριστιανοδημοκράτες (μαζί με τη Βαυαρική Χριστιανοκοινωνική Ένωση - CSU). Επιπλέον, για τους κατοίκους της ανατολικής Γερμανίας, η Χριστιανοδημοκρατία δεν είναι συνυφασμένη με μια φιλεργατική και κοινωνική οικονομική πολιτική, όπως αυτό συμβαίνει για του κατοίκους της δυτικής Γερμανίας (στους κόλπους της δυτικής Χριστιανοδημοκρατίας αναπτύχθηκε η θεωρία της Κοινωνικής Οικονομίας της Αγοράς και το μοντέλο του «Καπιταλισμού του Ρήνου»). Έτσι, για τους κεντροδεξιούς ψηφοφόρους στην ανατολική Γερμανία τα όρια ανάμεσα σε μια κοινωνική, κοσμοπολιτική και πολιτικά φιλελεύθερη Δεξιά και μια σοβινιστική, απομονωτιστική, οικονομικά καπιταλιστική Ακροδεξιά δεν είναι ευδιάκριτα. Η στάση του AfD απέναντι σε θέματα έμφυλου αυτοπροσδιορισμού (ΛΟΑΤΚΙ+ κλπ.) που για τους «Δυτικούς» φαίνεται αντιφατική, χάνει την αντιφατικότητά της αν κατανοήσουμε ότι είναι η συνέχεια της στάσης της τέως ΛΔΓ, η οποία όπως φαίνεται έχει περάσει υποδόρια στην ψυχοσύνθεση του εκλογικού κοινού του AfD. Όπως και το AfD, η ΛΔΓ ακολουθούσε σε αυτό το θέμα μια πολιτική αποκλεισμού από τον δημόσιο κοινωνικό χώρο και περιορισμού του έμφυλου αυτοπροσδιορισμού αποκλειστικά στην προσωπική και την ιδιωτική σφαίρα.
Βερολίνο
Το Βερολίνο συστάθηκε ως ενεργό ομόσπονδο κράτος το 1990, αν και το σύνταγμα της ΟΔΓ αναγνώριζε την πόλη του Βερολίνου ως ομόσπονδο κράτος. Όμως αυτή η διάταξη παρέμενε ανενεργή λόγω του καθεστώτος κατοχής. Έτσι, μέχρι την κατάλυση της ΛΔΓ, το δυτικό μέρος του Βερολίνου ήταν μια αυτόνομη περιοχή που εξέδιδε δικά της ταξιδιωτικά έγγραφα, ενώ το ανατολικό μέρος είχε ενσωματωθεί παράτυπα στη ΛΔΓ και εθεωρείτο η πρωτεύουσά της. Μετά την προσχώρηση των ανατολικών κρατών στην ΟΔΓ, το Βερολίνο καθιερώθηκε διά νόμου ως πρωτεύουσα της ΟΔΓ και απέκτησε το στάτους του ομόσπονδου κράτους με δικό του σύνταγμα, κυβέρνηση και Κοινοβούλιο.
Το σημερινό Βερολίνο εκτείνεται στην περιοχή του προπολεμικού Μείζονος Βερολίνου σε μια επιφάνεια 891 τετραγωνικών χιλιομέτρων και έχει 3,7 εκατομμύρια κατοίκους – κάτι που το καθιστά τη μεγαλύτερη πόλη της ΟΔΓ. Ο πληθυσμός του Βερολίνου συμπεριλαμβάνει μεγάλο αριθμό μεταναστών, περίπου το 22% είναι αλλοδαποί, ιδιαίτερα τουρκικής καταγωγής – την δεκαετία το 1980 το Βερολίνο είχε τη φήμη της μεγαλύτερης τουρκικής πόλης δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Γεωγραφικά, το Βερολίνο περιβάλλεται από το ομόσπονδο κράτος του Βρανδεμβούργου, ενώ προπολεμικά ανήκε διοικητικά στην ομώνυμη επαρχία του Ράιχ.
Με κατά κεφαλήν εισόδημα 59.097 ευρώ, το Βερολίνο έρχεται έκτο στην κατάταξη των ομόσπονδων κρατών, ενώ η ανεργία το 2025 ανερχόταν στο 10,1%. Οι σημαντικότεροι οικονομικοί τομείς του Βερολίνου είναι ο πολιτισμός (θέατρα, τέχνες, μουσεία), ο τουρισμός, η βιοτεχνολογία, η ιατρική τεχνολογία, η φαρμακευτική βιομηχανία, η πληροφορική, οι τηλεπικοινωνίες, οι οικοδομές, το λιανικό εμπόριο, τα συστήματα μεταφορών, η οπτική και η ενεργειακή τεχνολογία. Πάνω από το 80% του ΑΕΠ του Βερολίνου παράγεται από τον τομέα των υπηρεσιών.
Στο Βερολίνο έχουν την έδρα τους τρία κρατικά πανεπιστήμια, μια Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, τρία μη κρατικά πανεπιστήμια με δικαίωμα απονομής διδακτορικού διπλώματος, πέντε ΑΕΙ τεχνικής εκπαίδευσης, 26 μη κρατικά ΑΕΙ, δυο εκκλησιαστικά ΑΕΙ και τέσσερις ανώτατες σχολές εικαστικών τεχνών και μουσικής. Το Βερολίνο έχει επίσης πολύ ζωντανή πολιτιστική ζωή με πλήθος θεάτρων, δυο όπερες, την περίφημη Φιλαρμονική του Βερολίνου και, φυσικά, άπειρα στέκια και εστιατόρια.
Οι ρίζες του Βερολίνου ανάγονται στον 11ο μ.Χ. αιώνα, όταν διάφορα σλαβικά φύλα εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Το όνομα Βερολίνο είναι σλαβικής προέλευσης και σημαίνει «μέρος στο βάλτο». Δυο αιώνες αργότερα έφτασαν έμποροι από την περιοχή του Ρήνου και ίδρυσαν την κώμη Κολωνία. Για αρκετό καιρό το Βερολίνο έφερε το διπλό όνομα Βερολίνο-Κολωνία, ενώ σήμερα το όνομα αυτό σώζεται στο όνομα της συνοικίας Neuköln. Η ιστορία του Βερολίνου είναι πλούσια και περίπλοκη και στο διάβα του χρόνου ο μικρός εμπορικός σταθμός με το διπλό όνομα έγινε έδρα αρχόντων, επισκοπή, πρωτεύουσα του βασιλείου της Πρωσίας, του κράτους της Πρωσίας, των δυο Ράιχ και στο τέλος της σύγχρονης Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Το ότι ο θυρεός του Βερολίνου είναι μια αρκούδα δεν σημαίνει ότι το όνομα κατάγεται από τη γερμανική λέξη για την αρκούδα «Bär», αλλά ότι η επιλογή του θυρεού οφείλεται σε μια ετυμολογική παρανόηση.
Η κατάστασή της ως διχοτομημένη πόλη μετά τον πόλεμο συνέβαλε στην διαμόρφωση ενός ιδιαίτερου πολιτικού τοπίου: στο ανατολικό μέρος κυβερνούσε το «εθνικό μέτωπο» της ΛΔΓ υπό την ηγεσία του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γερμανίας (SED), το οποίο συμπεριελάμβανε τα υπόλοιπα αστικά κόμματα –τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Φιλελεύθερους–, μαζί με το Αγροτικό Κόμμα, το Κόμμα των «μετανοημένων» Ναζί (NDPD) και εκπροσώπους των συνδικάτων κα άλλων κοινωνικών φορέων. Στο δυτικό μέρος αναπτύχθηκε το δυτικογερμανικό πολιτικό κοινοβουλευτικό σύστημα με τα τρία κλασικά κόμματα CDU, SPD και FDP, στα οποία προστέθηκε αργότερα το κόμμα των Πρασίνων. Μετά την ένωση των δυο μερών, στην ενιαία πλέον πόλη-κράτος του Βερολίνου το SED μεταλλάχθηκε σταδιακά στο σημερινό κόμμα της Αριστεράς, ενώ τα άλλα κόμματα της ΛΔΓ απορροφήθηκαν από τους δυτικούς Χριστιανοδημοκράτες ή διαλύθηκαν – για να κάνουν την επανεμφάνισή τους τριάντα χρόνια αργότερα με τη μορφή του AfD.
Το αποτέλεσμα των εκλογών της 20ής Σεπτεμβρίου 2026 αντανακλά την ακόμα και σήμερα υπολανθάνουσα διχοτόμηση της πόλης: στις δυτικές συνοικίες, τα εύπορα προάστια που αποτελούσαν τον κορμό του Δυτικού Βερολίνου, επικράτησαν οι Χριστιανοδημοκράτες, ενώ στις ανατολικές συνοικίες, που συμπεριλαμβάνουν και πολλές εργατικές περιοχές είναι ξεκάθαρη η υπεροχή του AfD. Το κόμμα της Αριστεράς επικράτησε στο κέντρο του Βερολίνου, δηλαδή στις συνοικίες που συγκεντρώνουν νέους, μετανάστες, φοιτητές, δηλαδή τη μοντέρνα μεσαία τάξη και το πρεκαριάτο. Αυτές είναι οι συνοικίες όπου σε παλαιότερες εκλογές επικρατούσαν οι Σοσιαλδημοκράτες. Στο επίπεδο των μονοεδρικών εκλογικών περιφερειών η εικόνα είναι λίγο πιο διαφοροποιημένη, γιατί σε αρκετές κεντρικές συνοικίες εξελέγησαν οι υποψήφιοι των Πρασίνων και σε μια περίπτωση ο υποψήφιος των Σοσιαλδημοκρατών. Είναι ίσως παρήγορο ότι το AfD κέρδισε πολύ λιγότερες μονοεδρικές περιφέρειες σε σχέση με το αναλογικό του αποτέλεσμα.
Όπως έχει ειπωθεί και αλλού, τα κύρια θέματα του εκλογικού αγώνα ήταν το στεγαστικό, η εγκληματικότητα και η καθαριότητα. Αυτά τα προβλήματα θα κληθεί να αντιμετωπίσει η επόμενη κυβέρνηση που θα είναι είτε ένας συνασπισμός της Αριστεράς με τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους, είτε ένας συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών, Σοσιαλδημοκρατών και Πράσινων. Το AfD θα παραμείνει κατά πάσα πιθανότητα στην αντιπολίτευση με την ελπίδα να έχει φτάσει στο αποκορύφωμα της εκλογικής του δύναμης.
Στο επόμενο γράμμα θα ασχοληθούμε με το Βρανδεμβούργο και την ιστορική του πρωτεύουσα, το Πότσνταμ.
