Ιστορία
Αίγλη Μπρούσκου, «Λόγω της κρίσεως σας χαρίζω το παιδί μου». Η διακίνηση των παιδιών στην ελληνική κοινωνία του 20ού αιώνα. Το παράδειγμα του Δημοτικού Βρεφοκομείου Θεσσαλονίκης΄Αγιος Στυλιανός, ΕνΤόμω / ΣΥΜΕΠΕ 2015, Θεσσαλονίκη, 332 σελ.
«Λόγω της κρίσεως σας χαρίζω το παιδί μου. Σώστε το εσείς», έγραψε μια μητέρα σε ένα κομματάκι χαρτί που καρφίτσωσε στην πάνα του μωρού της, πριν το αφήσει στην τύχη του. Και η τύχη το οδήγησε στις αρχές του 1935 στο Δημοτικό Βρεφοκομείο Άγιος Στυλιανός στη Θεσσαλονίκη... Βασισμένο στα αρχεία του Βρεφοκομείου και σε επιτόπια έρευνα, το βιβλίο προσεγγίζει διάφορα θέματα της κοινωνικής οργάνωσης της χώρας. Μεταξύ άλλων, την ιδρυματική περίθαλψη του ελληνικού κράτους, την εξέλιξη της νομοθεσίας για την υιοθεσία, τα εγκαταλειμμένα βρέφη και τα χαμένα παιδιά του παρελθόντος. Βεβαίως, ένα τέτοιο ίδρυμα δεν θα μπορούσε να μην έχει σχέση με τις εβραϊκές κοινότητες της Θεσσαλονίκης. [ΤΒJ]
Στάθης Ν. Καλύβας - Νίκος Μαραντζίδης, Εμφύλια πάθη. 23 Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Εμφύλιο, Μεταίχμιο, Αθήνα 2015, 528 σελ.
Το νέο βιβλίο του Στάθη Καλύβα και του Νίκου Μαραντζίδη δεν είναι μόνο μια εντυπωσιακή αποκάλυψη των πραγματικών γεγονότων που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1940. Πρωτίστως, είναι ένα έργο που προσφέρει το «κλειδί» για την αποκρυπτογράφηση όλων των μυστηρίων της Μεταπολίτευσης. Αναδημοσίευση από το τεύχος 61 του Books' Journal, Δεκεμβρίου 2015.
Στάθης Ν. Καλύβας - Νίκος Μαραντζίδης, Εμφύλια πάθη. 23 Ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Εμφύλιο, Μεταίχμιο, Αθήνα 2015, 528 σελ.
Το νέο βιβλίο του Στάθη Καλύβα και του Νίκου Μαραντζίδη δεν είναι μόνο μια εντυπωσιακή αποκάλυψη των πραγματικών γεγονότων που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1940. Πρωτίστως, είναι ένα έργο που προσφέρει το «κλειδί» για την αποκρυπτογράφηση όλων των μυστηρίων της Μεταπολίτευσης. Αναδημοσίευση μέρους του πλήρους κειμένου, που δημοσιεύεται στο τεύχος 61 του Books' Journal, Δεκέμβριος 2015, που κυκλοφορεί.
Αναδημοσιεύουμε το κείμενο του Δημήτρη Μαργαρίτη, που πρωτοδημοσιεύθηκε στο Books’ Journal, τχ. 59, χωρίς τις παρεμβάσεις του επιμελητή της έκδοσης, όπως θα επιθυμούσε ο συγγραφέας του.
Τάκης Θεοδωρόπουλος, Το τελευταίο Τέταρτο. Ένα ελληνικό χρονικό, Πόλις, Αθήνα 2012, 176 σελ.
Το εγχείρημα της έκδοσης ενός «πολιτιστικού» περιοδικού στην Ελλάδα, τη σημαδιακή δεκαετία του ογδόντα, όταν κυβερνούσε το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου και ανερχόταν οικονομικά και κοινωνικά ο επιχειρηματίας Γιώργος Κοσκωτάς, ο οποίος στο τέλος της ίδιας εκείνης δεκαετίας συνέδεσε το όνομά του με το μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό σκάνδαλο στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Εμπνευστής και πρώτος διευθυντής του περιοδικού Το Τέταρτο, ιδιοκτησίας Κοσκωτά, ήταν ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις – ο ηττημένος από τις νοοτροπίες που επικράτησαν και τα αποτελέσματά τους. Σε ποιο πεδίο ποιας μάχης ηττήθηκε, όμως, ο Χατζιδάκις; Και ποιο ήταν το τίμημα της ήττας του; [αναδημοσίευση από το τεύχος 26, Δεκέμβριος 2012]
Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Δεκεμβριανά 1944. Η Μάχη της Αθήνας, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2014, 374 σελ.
Σε μια εποχή ταραγμένη, γεμάτη εντάσεις και εμφύλιο αίμα που χυνόταν από τον Απρίλιο του 1943, οποιαδήποτε ερμηνεία της δεκεμβριανής σύγκρουσης που κινείται με απόλυτους όρους χάνει τις πολλές αποχρώσεις, τις πολλές γκρίζες περιοχές και, τελικά, καταλήγει στη συγκρότηση ερμηνευτικού σχήματος απλουστευμένου, πλήρως ιδεολογικοποιημένου, που μάλλον δικαιολογεί παρά ερμηνεύει. Το βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, χρήσιμο κατ' αρχάς για την περιγραφή της κλιμάκωσης των μαχών και για τις κινήσεις των Βρετανών, επιτρέπει αμφισβητήσεις για τον τρόπο που παρουσιάζει τις επιλογές του ΚΚΕ, οι οποίες ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την κλιμάκωση της σύγκρουσης. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, 53, Μάρτιος 2015 [ΤΒJ].
Γιώργος Κασιμέρης, Ακραία φαινόμενα διαρκείας. Βία και τρομοκρατία στη Μεταπολίτευση, μετάφραση από τα αγγλικά: Αντώνης Καλοκύρης, Καστανιώτη, Αθήνα 2015, 250 σελ.
Η δολοφονική δράση για περισσότερα από 25 χρόνια της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη γίνεται αντικείμενο μιας ενδιαφέρουσας μελέτης. Το νέο που κομίζει στην έρευνα είναι η ανίχνευση των προσωπικών διαδρομών κάποιων εκ των πρωταγωνιστών που ενεπλάκησαν. Ωστόσο, κάποια άλλα ζητήματα αδυνατίζουν όταν τα προσεγγίζεις επικαλούμενος την ουδετερότητα: η βία στο όνομα της πολιτικής, π.χ., δεν είναι χρήσιμη σε μια δημοκρατία. To κείμενο αναδημοσιεύεται από το τεύχος 56, με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας του Παύλου Μπακογιάννη από τους τρομοκράτες της 17 Νοέμβρη.
Το κείμενο που ακολουθεί, δημοσιεύθηκε στιο τχ. 52 του Books' Journal, Φεβρουάριος 2015, στον φάκελο για τον ισλαμοφασισμό και το επεισόδιο Charlie Hebdo. Εκτός των άλλων, είναι μια πολύ κατατοπιστική μαρτυρία για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε η ελληνική κοινωνία το επεισόδιο Σρεμπρένιτσα...
Βασίλης Βαμβακάς, Παναγής Παναγιωτόπουλος (επιμ.), Η Ελλάδα στη δεκαετία του ’80. Κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό λεξικό, β’ έκδοση, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2014, 730 σελ.
Γιατί αυτό που ζούμε σήμερα δεν είναι ακριβώς ο «πραγματιστικός λαϊκισμός» της δεκαετίας του 1980, αλλά είναι το απόγειο και η μοιραία συνέπεια μιας μεγάλης αγάπης, της αγάπης του «λαού»; Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 55, Μάιος 2015.
Charles Patterson, Αιώνια Τρεμπλίνκα. Η συμπεριφορά μας απέναντι στα ζώα και το Ολοκαύτωμα, μετάφραση από τα αγγλικά: Κώστας Αλεξίου, Πράσινο Ινστιτούτο, 2014, 312 σελ.
Ο κύριος και κάτοχος της φύσης, άνθρωπος, επιβλήθηκε στα ζώα – ο φόνος των οποίων, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως τροφή, σύμφωνα με μια ισχυρή κριτική ανατρέπει τις ιδεολογίες του ανθρωπισμού. Ο Τσαρλς Πάττερσον, σε ένα βιβλίο αναφοράς, που κυκλοφορεί και στα ελληνικά, ισχυρίζεται ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντι στα ζώα ήταν προάγγελος του Ολοκαυτώματος. Αναδημοσίευση από το Books' Journal 54, Απρίλιος 2015 [ΤΒJ]
Ρίκα Μπενβενίστε, Αυτοί που επέζησαν. Αντίσταση, εκτόπιση, επιστροφή. Θεσσαλονικείς Εβραίοι στη δεκαετία του 1940, Πόλις, Αθήνα 2014, 444 σελ.
Ιστορίες Θεσσαλονικιών Εβραίων που σώθηκαν, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής: διαδρομές ανθρώπων που πολέμησαν αντάρτες στα βουνά ή, έγκλειστοι στα στρατόπεδα, κατάφεραν να αποφύγουν τον κανόνα, το θάνατο. Η Ρίκα Μπενβενίστε καταδύεται σε ένα παρελθόν που δεν εξημερώνεται. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, 52, Φεβρουάριος 2015. [TBJ]
Στις 12 Φεβρουαρίου 2015, η Νομική Σχολή και η Ένωση Αστικολόγων διοργάνωσαν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών βραδιά για να τιμήσουν μια πολυσχιδή προσωπικότητα, τον Γιώργο Κουμάντο (1925-2007). Καθηγητής του αστικού δικαίου ώς το 1992, ακαταπόνητος επιφυλλιδογράφος, συμμετείχε στις περισσότερες ιδεολογικές διαμάχες της εποχής του ως σημαιοφόρος ενός σπουδαίου αλλά περιθωριακού τελικά ρεύματος στη σύγχρονη Ελλάδα: του πολιτικού φιλελευθερισμού. Στα «μη νομικά» του Κουμάντου αναφέρθηκε ο Ν.Κ. Αλιβιζάτος. Εδώ, αναδημοσιεύεται από το Books' Journal 53, Mάρτιος 2015, σε επεξεργασμένη μορφή η ομιλία του.
ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΕΥΧΟΣ
ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ
