Τρίτο μνημόνιο

Αλέξης Τσίπρας, Ιθάκη, Gutenberg, Αθήνα 2025, 762 σελ.

Βασικό στοιχείο της στρατηγικής του Αλέξη Τσίπρα, όπως φαίνεται από τις θέσεις που εκθέτει στο βιβλίο του, ήταν η πεποίθηση ότι η ΕΕ θα υποχωρούσε μπροστά στην ελληνική αντίσταση για να αποφύγει τη μετάδοση της κρίσης σε άλλες χώρες και την ενδεχόμενη διάλυση της Ευρωζώνης. Όμως η Ευρωζώνη θωρακιζόταν, ενώ η οικονομική κατάσταση της χώρας χειροτέρευε και, μαζί της, η διαπραγματευτική θέση της. Με τις επιλογές του και με τη σημερινή ερμηνεία των γεγονότων του 2015, ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει την αμηχανία της ελληνικής Αριστεράς απέναντι στην ευρωπαϊκή ενοποίηση ενώ και ο ίδιος έδειχνε αδυναμία κατανόησης των ολοένα και δυσμενέστερων συσχετισμών δύναμης μέχρι το δημοψήφισμα. Η Ιθάκη του Τσίπρα ήταν φαντασιακή: το ταξίδι του, στην πραγματικότητα, τελείωσε το 2019, μακριά από την Ιθάκη.

Ειλικρινά, το να γράφω για Αλέξη Τσίπρα δεν είναι η αγαπημένη μου ενασχόληση. Θεωρώ όμως ότι δεν πρέπει να αφήνουμε, όσο μπορούμε και κατά το μέτρο των δυνατοτήτων του ο καθένας μας, την «ενημέρωση» του πολίτη στην ανύπαρκτη σχέση του πρώην πρωθυπουργού με την αλήθεια. Προπαντός δεν πρέπει να την αφήνουμε σε έναν αποτυχημένο καθ’ όλα πολιτικό, που προσπαθεί να επανέλθει, χωρίς καν να «τον νοιάζει αν τον λέν’ αμετανόητο»! Πόσος κυνισμός πια!

Τα δημοψηφίσματα οφείλουν να έχουν λιτό και απολύτως ευνόητο από κάθε πολίτη ερώτημα. Ωστόσο, το δημοψήφισμα του 2015 με το πρωτοφανώς μακροσκελές ερώτημα ήταν διασκευασμένο έτσι ώστε το αποτέλεσμά του να μπορεί να ερμηνευτεί σε κάθε περίπτωση με πολλές, σίγουρα περισσότερες από μία, εκδοχές.

Αξιότιμη κ. Μέρκελ,

Σας γράφω παρ’ όλο που γνωρίζω πως η επιστολή μου δεν θα φτάσει ποτέ στα χέρια σας. Αφορμή για το γράμμα μου αυτό είναι τα αποσπάσματα από το βιβλίο σας, Ελευθερία, που είδαν το φως της δημοσιότητας εδώ στην Ελλάδα (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο). Ιδίως τα αποσπάσματα που αφορούν τον πρώην πρωθυπουργό κ. Τσίπρα, τα οποία, όπως πιθανόν έχετε πληροφορηθεί, έχουν ερμηνευθεί παντοιοτρόπως από τις διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις της χώρας. Και στέκομαι σε δύο μόνο από αυτά: