Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Φέτος συμπληρώνονται 220 χρόνια από την έκδοση της Ελληνικής Νομαρχίας, του «σπουδαιοτέρου μνημείου πολιτικής θεωρίας του νεοελληνικού Διαφωτισμού», σύμφωνα με τον Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη.^[1] Το έργο, το οποίο σώζεται σε ελάχιστα αντίτυπα, επανεκδόθηκε στα μέσα του 20ού αιώνα από τον Ν. Β. Τωμαδάκη και, λίγο αργότερα, από τον Κώστα Βαλέτα, σε συγκρουσιακό κλίμα τόσο για την εκδοτική πρωτιά, όσο και για την ερμηνεία του.^[2]  Έκτοτε το έργο γνώρισε δεκάδες επανεκδόσεις, οι οποίες αναπαράγουν λιγότερο ή περισσότερο πιστά τα κείμενα που παρέδωσαν οι Τωμαδάκης και Βαλέτας. To 1976 η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος προχώρησε στη φωτοτυπική επανέκδοση της Νομαρχίας και έτσι διευκολύνθηκε η επαφή των ερευνητών με το πρωτότυπο. Για το έργο γράφτηκαν πολλά. Ειδικά για την πατρότητα του προεπαναστατικού εντύπου σημειώθηκαν, από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα, πολλές θεωρίες. Οι υποθέσεις αυτές, ιδίως οι πλέον παράδοξες, αποτελούν ενδιαφέρον υλικό για τις κοινωνικές και πολιτικές διακυβεύσεις της εποχής κατά την οποία γράφτηκαν. Δεν θα ξετυλίξω, όμως, αυτό το κουβάρι. Στο πλαίσιο της επιστημονικής συζήτησης, θα θέσω το ερώτημα από την αρχή και θα σκιαγραφήσω μια ερευνητική κατεύθυνση με βάση στοιχεία που προέκυψαν από μακροχρόνιες έρευνές μου. Ποιος έγραψε την Ελληνική Νομαρχία;

Η επιστροφή της συζήτησης στον πρώτο κυβερνήτη της νεότερης Ελλάδας, τον Ιωάννη Καποδίστρια, εξαιτίας μιας αμφιλεγόμενης, μάλλον κακής, ταινίας γι’ αυτόν που γνωρίζει εισπρακτική επιτυχία, επιβάλλει την ανάκληση της θέσης γι’ αυτόν από τον κατ’ εξοχήν μελετητή του, τον ιστορικό Χρήστο Λούκο.

Ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος, βαφτιστήρι του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ήταν ο  γραμματέας της οικογένειας των Κολοκοτρωναίων και του Νικηταρά, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821.

Οι τελευταίες εξελίξεις του πολιτικού σκηνικού της χώρας, με τις επαναλαμβανόμενες συχνά-πυκνά τα τελευταία τρία χρόνια διαδικασίες προκαταρκτικών-προανακριτικών κοινοβουλευτικών επιτροπών για τα Τέμπη, έρχονται να επιβεβαιώσουν ότι αυτή η χώρα όντως παράγει περισσότερη ιστορία από όση μπορεί να καταναλώσει.

Αριστείδης Ν. Χατζής, Ο Ενδοξότερος Αγώνας. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, Παπαδόπουλος, Αθήνα 2021, 648 σελ. 

Βλέποντας το πολυσέλιδο βιβλίο του Αριστείδη Χατζή και διαβάζοντας τον σαφέστατο τίτλο του, Ο Ενδοξότερος Αγώνας. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, είναι προφανές ότι περιμένεις να διαβάσεις μια ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, γραμμένη βέβαια με σύγχρονο τρόπο και σε σύγχρονη γλώσσα. Και αυτό συμβαίνει πράγματι, κατά έναν τρόπο όμως κάπως αντισυμβατικό – και γι’ αυτό συναρπαστικό.*