Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι

Εδώ και λίγο καιρό, η γαλλική πλατφόρμα Desk Russie δημοσιεύει σε συνέχειες το βιβλίο Πριν από το τέλος της ιστορίας; Οι όψεις του ρωσικού αντι-κόσμου (κυκλοφορεί στα ρωσικά από τις εκδόσεις Franc-Tireur USA) του ρωσοαμερικανού φιλοσόφου Μιχαήλ Επστάιν (https://desk-russie.eu/2026/01/11/le-schizofascisme.html). Στο έκτο κεφάλαιο, ο συγγραφέας εμβαθύνει στο φαινόμενο που ονομάζει «σχιζοφασισμό», αυτή την αλλόκοτη αμφισημία της ρωσικής ψυχής που της επιτρέπει να συμμερίζεται τα φασιστικά ιδεώδη παραμένοντας ταυτόχρονα συναισθηματική και άπληστη· να χύνει το αίμα των γειτόνων της και συγχρόνως να νιώθει ότι εξαγνίζεται μέσα από την προσευχή. Το κεφάλαιο αυτό, με την άδεια του συγγραφέα, δημοσιεύεται παρακάτω.

Ανδρέας Πανταζόπουλος, Η πολιτική της αντιπροσώπευσης. Ντοστογιέφσκι, Παπαδιαμάντης, Κόντογλου, Αρμός, Αθήνα 2024, 192 σελ.

Ανδρέας Πανταζόπουλος, Ο Ντοστογιέφσκι και ο λαϊκισμός, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2024, 200 σελ.

Ανδρέας Πανταζόπουλος, Ο Ντοστογιέφσκι και το πολιτικό κακό. Ο  Μεγάλος Ιεροεξεταστής, ο εγωισμός, το αυτεξούσιο, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2025, 136 σελ.

Tα τρία βιβλία του Ανδρέα Πανταζόπουλου για τον πολιτικό Ντοστογιέφσκι συνιστούν ένα εκδοτικό γεγονός, όχι μόνο για την ελληνική βιβλιογραφία αλλά και για τη διεθνή, όχι με αυστηρά ποσοτικούς μόνο όρους αλλά και ουσιαστικούς. O συγγραφέας δεν παρουσιάζει απλά τις πολιτικές ιδέες του Ντοστογιέφσκι, αλλά προσπαθεί να ψηλαφήσει σ’ αυτές μια εναλλακτική πρόταση της κρίσης του ίδιου του φιλελευθερισμού, που κρυσταλλώνεται στις μέρες μας ως κρίση πολιτικής αντιπροσώπευσης.

Φιοντόρ Ντοστογιέβσκη, Οι Δαιμονισμένοι, μετάφραση από τα ρωσικά: Άρης Αλεξάνδρου, Γκοβόστης, Αθήνα 2014, 784 σελ.

Φιοντόρ Ντοστογέφσκι, Οι Δαιμονισμένοι, μετάφραση από τα ρωσικά: Ελένη Μπακοπούλου, Άγρα, Αθήνα 2023, 968 σελ.

Φιοντόρ Ντοστογιέβσκη, Αδελφοί Καραμάζοβ, μετάφραση από τα ρωσικά: Άρης Αλεξάνδρου, Γκοβόστης, Αθήνα 2014, 896 σελ.

«Δεν είναι στον κομμουνισμό, δεν είναι στις μηχανικές μορφές ο σοσιαλισμός του ρωσικού λαού. Αυτός πιστεύει ότι τελικά σώζεται μόνο με την παγκόσμια ενότητα στο όνομα του Χριστού». Κατά τον Μπερντιάεφ, ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι είναι ένας «μεταφυσικός συμβολιστής» και, έτσι, πολέμιος του υλόφρονος σοσιαλισμού και της υποχθόνιας μνησίκακης ανταρσίας του. Όντως, η ασκητική αποδόμηση του σοσιαλισμού εκ μέρους του διαθέτει ευαγγελική θεμελίωση, συνιστά την ουσία της χριστιανο-ορθόδοξης αντίληψης του, από την οποία είναι διαποτισμένο το σύνολο του έργου του, ακόμα και οι «ψυχολογικές» πλευρές του.

Γιατί Ντοστογιέφσκι; Ερώτημα θεμιτό, που η απάντησή του δεν μπορεί παρά να κλίνεται στον πληθυντικό. Απαντήσεις, λοιπόν, οι οποίες μπορούν να μας αφορούν σήμερα. Και άμεσα. Κάποιες απαντήσεις, όχι με την έννοια των ετοιμοφόρετων λύσεων, αλλά με τη βασανιστική υπόδειξη κατευθύνσεων, μέσα από τα μυθιστορήματά του, αλλά και το Ημερολόγιό του, αφού ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι δεν περιφρονούσε τις δημόσιες διανοητικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις – το αντίθετο.

Απόσπασμα από εκτενές κείμενο του Πιερ-Αντρε Ταγκιέφ, με θέμα τον τζιχαντιστικό ισλαμο-παλαιστινισμό, την ιδεολογία που οπλίζει τη φονική Χαμάς, τους τρεις ηγέτες που διαμόρφωσαν τα βίαια χαρακτηριστικά αυτής της ιδεολογίας και το πογκρόμ της 7/10/2023. Το πλήρες κείμενο δημοσιεύεται στο Βοοks' Journal που κυκλοφορεί.