Vasily Grossman, The road, επιμ.: Robert Chandler, New York Review of Books, 2010, ωσελ. 384
Ο Βασίλι Γκρόσμαν υπήρξε μάχιμος ανταποκριτής του σοβιετικού στρατού στον Β’ Παγκόσμιο, συγγραφέας της αυτοβιογραφίας αναφοράς Ζωή και πεπρωμένο (μεταφράστηκε από τον Γιώργο Μπλάνα και κυκλοφορεί στις εκδόσεις Γκοβόστη) και φωνή αντίδρασης στην επικράτεια του σταλινισμού. Η ανθρωπιστική συνείδησή του αναβιώνει σε μια νέα έκδοση με διηγήματα, σημειώσεις και την περιγραφή της επίσκεψής του στο κολαστήριο της Τρεμπλίνκα το 1944. (αναδημοσίευση από το τεύχος 2, Δεκέμβριος 2010)
Jules Barbey D' Aurevilly, Η ευτυχία μέσα στο έγκλημα, μετάφραση από τα γαλλικά - επίμετρο: Δέσποινα Σαραφείδου, Ροές, Αθήνα 2012, 176 σελ.
Η σύζυγος, ένας ξανθός άγγελος, ο ανθός περιώνυμου οικοτροφείου για τις κόρες της αριστοκρατίας. Ο σύζυγος, ευγενής κόμης – όχι ακόλαστος, μα επιρρεπής στις ηδονές και στην παραφορά. Μια μυστηριώδης μαυρομάλλα φτάνει στον πύργο τους μεταμφιεσμένη σε υπηρέτρια – δεινή ξιφομάχος και επίδοξη δηλητηριάστρια, στην πραγματικότητα. Ένας γιατρός αφηγείται την ιστορία τους – ή μάλλον, ένας «καταραμένος» γάλλος συγγραφέας του 19ου αιώνα ενορχηστρώνει με εξαιρετική μαεστρία μια ωδή στο απόλυτο πάθος ως αριστούργημα –ή ανοσιούργημα– της φύσης και στην τέχνη του μονομαχείν ανάμεσα στα φύλα· en garde – ή αλλιώς, φυλαχτείτε: η ηρωίδα του είναι ντάμα σπαθί.
Από πού προκύπτει η κακοδαιμονία της Κύπρου; Μια συστηματική ματιά στην περίοδο της Αγγλοκρατίας στο νησί, οδηγεί πολλές εδραίες πεποιθήσεις στην κατάρρευση. Το πρώτο μέλημα των Άγγλων στην Κύπρο, φερ’ ειπείν, ήταν να συνδυάσουν την αποικιακή διοίκηση με μια εκπολιτιστική διάθεση. Με τη δημιουργία κρατικών δομών, μάλιστα, η Εκκλησία έχασε τα προνόμια που είχε επί Σουλτάνου. Πώς ξανaαπέκτησε τη χαμένη της δύναμη η «εθναρχούσα» Εκκλησία; Ποιος ήταν ο ρόλος της Ελλάδας στο πρόβλημα που συνηθίσαμε να αποκαλούμε Κυπριακό; Και πώς αντιμετώπισε η υπέρτερη ελληνική κοινότητα την τουρκική στο βάθος του χρόνου; Το βιβλίο του Βασίλη Πρωτοπαπά διαλύει πολλούς «εθνικούς» μύθους. [ΤΒJ]
Βασίλη Πρωτοπαπά, Εκλογική Ιστορία της Κύπρου. Πολιτευτές, κόμματα και εκλογές στην Αγγλοκρατία 1878-1960, Θεμέλιο, Αθήνα 2012, 600 σελ.
Λίνκολν. Έγχρωμη αμερικανική παραγωγή, σε σκηνοθεσία Στήβεν Σπίλμπεργκ. Σενάριο: Tony Kushner. Παίζουν: Daniel Day-Lewis, Sally Field, David Strathairn. Διάρκεια: 150’. Παραγωγή: Dreamworks
Κατερίνα Σχινά, Καλή και ανάποδη. Ο πολιτισμός του πλεκτού, Κίχλη, Αθήνα 2014, 173 σελ.
Το πλέξιμο δεν είναι μια άλλη λέξη για τη μονοτονία και την επανάληψη, αλλά μια φαντασιακή εικασία για κάτι το οποίο θα γεννηθεί στο άμεσο μέλλον. Το πλέξιμο συνιστά ένα έργο εν προόδω. Πρόκειται για μιαν υπόσχεση εκπλήρωσης που γίνεται πραγματικότητα λεπτό προς λεπτό, για ένα άθροισμα στιγμών προστιθέμενης αξίας οι οποίες θα καταλήξουν σ’ ένα συμπυκνωμένο και αδιαίρετο σύνολο, σε μιαν ιδανικά ολοκληρωμένη συνοχή, σ’ έναν οριστικά συμπληρωμένο και αποκατεστημένο χρόνο. (αναδημοσίευση από το τεύχος 44 που κυκλοφορεί).
Το εγχείρημα της έκδοσης ενός «πολιτιστικού» περιοδικού στην Ελλάδα, τη σημαδιακή δεκαετία του ογδόντα, όταν κυβερνούσε το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου και ανερχόταν οικονομικά και κοινωνικά ο επιχειρηματίας Γιώργος Κοσκωτάς, ο οποίος στο τέλος της ίδιας εκείνης δεκαετίας συνέδεσε το όνομά του με το μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό σκάνδαλο στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Εμπνευστής και πρώτος διευθυντής του περιοδικού Το Τέταρτο, ιδιοκτησίας Κοσκωτά, ήταν ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις – ο ηττημένος από τις νοοτροπίες που επικράτησαν και τα αποτελέσματά τους. Σε ποιο πεδίο ποιας μάχης ηττήθηκε, όμως, ο Χατζιδάκις; Και ποιο ήταν το τίμημα της ήττας του; [αναδημοσίευση από το τεύχος 26, Δεκέμβριος 2012]
Hannah Arendt. Έγχρωμη ταινία γερμανικής παραγωγής 2012 σε σκηνοθεσία Margarethe von Trotta. Σενάριο: Pam Katz, Margarethe von Trotta. Παίζουν: Barbara Sukowa, Axel Milberg, Janet McTeer. Παραγωγή: Zeitgeist films. Διανομή: Strada Films. Διάρκεια: 113’
The Amazing Spider-Man. Σκηνοθεσία: Marc Webb, παίζουν: Andrew Garfield, Εmma Stone, Martin Sheen, Rhys Ifans, Sally Field, διανομή: Feelgood Entertainment, διάρκεια: 136 λεπτά (2012)
Από την Πέμπτη 1 Μαϊου 2014, προβάλλεται στους ελληνικούς κινηματογράφους η νέα ταινία με πρωταγωνιστή τον «υπερήρωα της διπλανής πόρτας» Σπάιντερμαν. Σήμερα αναδημοσιεύουμε ένα παλιότερο κείμενο, δημοσιευμένο στο Books’ Journal#22, Αύγουστος 2012, χρήσιμο ιδίως για την περιγραφή της εκδοτικής διαδρομής του δημοφιλούς χαρακτήρα της ποπ κουλτούρας.
Πήτερ Ακρόυντ, Σαίξπηρ. Η βιογραφία, μετάφραση Σπύρος Τσούγκος, Μικρή Αρκτος, Αθήνα 2010, σελ. 624
Ήταν επαρχιώτης. Ως παιδί «διάβαζε μανιωδώς». Κατάφερε να απογειώσει τη δραματική τέχνη κομίζοντας σε αυτή τη βαθιά γνώση της σκηνικής πράξης, που του προσέφερε η πολύχρονη και καθημερινή συνύπαρξή του με τους ανθρώπους και τους όρους του επαγγέλματος. Και βρέθηκε στη σωστή πόλη, στο Λονδίνο, τη σωστή στιγμή. Αυτή η βιογραφία του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ δεν είναι απλώς συναρπαστική. Είναι και μια πλήρης, γοητευτική απόπειρα να αναπαρασταθεί η ζωή και να αποτιμηθεί το έργο ενός θεατρικού συγγραφέα που συνεχώς τον ανακαλύπτουμε.[Αναδημοσίευση από το Books’ Journal, τχ. 4, Φεβρουάριος 2011]
Ο Μεγάλος Πόλεμος έχει αποτελέσει την πηγή έμπνευσης για μερικές από τις πιο συγκλονιστικές σελίδες στην ιστορία των κόμικς. Εκατό χρόνια μετά την κήρυξη του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου, η Ένατη Τέχνη συνεχίζει να επανέρχεται στην πρώτη μεγάλη τραγωδία του 20ού αιώνα, αναθεωρώντας παρωχημένα κλισέ και αναδεικνύοντας προεκτάσεις που παραμένουν επίκαιρες ακόμα και σήμερα.
Γιώργος Πλειός (επιμ.), Η κρίση και τα ΜΜΕ, Παπαζήση, Αθήνα 2013, 461 σελ.
Πώς διάβασαν την ελληνική χρεοκοπία και τις επιλογές διάσωσης της ελληνικής οικονομίας τα ξένα και τα ελληνικά ΜΜΕ; Ένα βιβλίο-συλλογή άρθρων προσφέρει χρήσιμες επισημάνσεις, αλλά εν τέλει λειτουργεί μεροληπτικά, αφού εξαντλείται κυρίως στην ανάγνωση του λεγόμενου «φιλομνημονιακού» Τύπου, χωρίς να ασχολείται αναλυτικά με τις εφημερίδες ή τους διαδικτυακούς τόπους που επέκριναν τις πολιτικές «του Μνημονίου». [TBJ]
Γιώργος Σεβαστίκογλου, Αγγέλα, πρόλογος: Άλκη Ζέη, Γαβριηλίδη, νέα έκδοση Αθήνα 2014.
Αν ζούσε ο Γιώργος Σεβαστίκογλου θα ήταν 100 χρόνων. Όταν έγραψε την Αγγέλα, στα 1957, στη Μόσχα, είχε περάσει τα 40. Με το έργο εκείνο, θα έμενε ως ένας από τους ιδρυτές του μεταπολεμικού νεοελληνικού θεάτρου. Στη συνέχεια, το έργο ανέβηκε πολλές φορές και συνεχίζει να ανεβαίνει από διαφορετικούς θιάσους. για Ποιους λόγους, άραγε, αντέχει τόσο πολύ στο χρόνο; [TBJ]
Θυμάμαι τον Γιώργο Σεβαστίκογλου.
Ο Σεβαστίκογλου υπήρξε δάσκαλός μου, δάσκαλος που με σημάδεψε και με συνοδεύει πάντα, όπως και όσους άλλους τον συνάντησαν και τον επέλεξαν.
