web only

 «Δεν φοβάμαι! Δεν φοβάμαι! Είμαι νεκρή εδώ και 47 χρόνια!» Η φράση μιας ηλικιωμένης Ιρανής, χωρίς υπερβολή, είναι ιστορική μαρτυρία. Είναι κατηγορητήριο. Είναι μισός αιώνας στυγνής θεοκρατίας συμπυκνωμένος σε μία φράση. Είναι η απελπισμένη φωνή μιας ζωής υπό επιτήρηση, ενός σώματος υπό έλεγχο, μιας ύπαρξης υπό αίρεση. Σαράντα επτά χρόνια οι γυναίκες στο Ιράν ζουν υπό καθεστώς μόνιμης απειλής εξόντωσης.

Και οι δυο τους, αργότερα, έγιναν υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ και  κατάλαβαν πόσα απίδια παίρνει ο σάκος. Τότε, το 1993, η μεν Μαντλίν Ολμπράιτ –εκείνη με τις συμβολικές καρφίτσες στο πέτο και τις γερακίσιες απόψεις στην εξωτερική πολιτική– ήταν πρέσβειρα των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, ο δε  Κόλιν Πάουελ ήταν αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων της χώρας του. Ούτε ο Πάουελ μπορούσε να κατηγορηθεί ως ειρηνιστής, έχοντας περάσει διά πυρός και σιδήρου (μεταξύ άλλων, είχε συμβάλει  στο «ξέπλυμα» της σφαγής του Μάι Λάι στο Βιετνάμ και είχε παραπλανήσει τη διεθνή κοινότητα σχετικά με τα βιολογικά και χημικά όπλα που, δήθεν, διέθετε ο Σαντάμ Χουσεΐν). 

Υπάρχουν –τρόπος του λέγειν– άνθρωποι που πιστεύουν σοβαρά ότι μια φιγούρα όπως η Μαρία Καρυστιανού, χωρίς γνώση, εμπειρία και θεσμικό βάρος, μπορεί να εκπροσωπήσει τη χώρα στη διεθνή σκηνή; Ότι μπορεί να σταθεί απέναντι σε ηγέτες, διπλωμάτες και γεωπολιτικούς παίκτες και να διαπραγματευτεί τα συμφέροντα της Ελλάδας, ως δήθεν βαθύς γνώστης της διεθνούς πραγματικότητας;

Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ανοιχτά ότι η χώρα πρέπει να κινηθεί προς μια στενότερη ευθυγράμμιση με τις αγορές της Ευρωπαϊκή Ένωση, εφόσον αυτό εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον. Οι δηλώσεις του αποτελούν την πιο σαφή μέχρι στιγμής ένδειξη ότι η κυβέρνηση επιδιώκει μια ουσιαστικότερη επαναπροσέγγιση με την Ευρώπη, χωρίς ωστόσο να αναιρεί τις βασικές δεσμεύσεις του Brexit.

Στο διεθνές δίκαιο ισχύει η αρχή της παγκόσμιας αρμοδιότητας (universal jurisdiction) σε σχέση με ορισμένα ποινικά αδικήματα. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μπορούν να ασκούν διώξεις κατά προσώπων για εγκλήματα τα οποία έχουν διαπραχθεί εκτός της επικράτειάς τους – και μάλιστα εναντίον ανθρώπων οι οποίοι δεν είναι καν πολίτες τους.

Σήμερα, στο Ιράν βρίσκονται ξανά σε εξέλιξη εξεγέρσεις. Η εξέγερση του 2022 δεν υπήρξε ένα μεμονωμένο ξέσπασμα αλλά το προοίμιο μιας διαδικασίας που επαναλαμβάνεται και βαθαίνει. Ένας λαός που τότε βγήκε στους δρόμους επιστρέφει σήμερα αντιμέτωπος με μια ακόμη σκληρότερη πραγματικότητα: τη μαζική φτωχοποίηση και την εξαθλίωση εκατομμυρίων Ιρανών πολιτών, στερημένων από στοιχειώδη δικαιώματα, εγκλωβισμένων σε μια θεοκρατική εξουσία που αντιμετωπίζει τη ζωή ως αναλώσιμη και την κοινωνία ως ύποπτη.

Την ίδια στιγμή, στη Βενεζουέλα, ένας άλλος λαός συνεχίζει να ασφυκτιά κάτω από ένα αυταρχικό καθεστώς που έχει μετατρέψει τη χώρα σε εργαστήριο φτώχειας, διαφθοράς και πολιτικής βίας. Δύο διαφορετικές γεωγραφίες, δύο διαφορετικά καθεστώτα, αλλά το ίδιο αποτέλεσμα: κοινωνίες που συνθλίβονται, πολίτες που στερούνται δικαιώματα, ζωές που απαξιώνονται στο όνομα της εξουσίας.

Στις 4 Ιανουαρίου 1956, πριν από ακριβώς 70 χρόνια, ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοίνωσε την ίδρυση του κόμματος Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση  (ΕΡΕ) και, ουσιαστικά, τη διάλυση του Ελληνικού Συναγερμού, του κόμματος που είχε ιδρύσει το 1952 ο αρχιστράτηγος Αλέξανδρος Παπάγος, ο οποίος πέθανε ακριβώς τρεις μήνες πριν.

Την Πέμπτη, 15 Ιανουαρίου 2026, στις 7.30 μ.μ., ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Στάθης Ν. Καλύβας, είναι ο προσκεκλημένος του Ηλία Κανέλλη στο Ωδείο Αθηνών. Είναι ακόμα μια εκδήλωση του πρώτου κύκλου δημόσιων συζητήσεων που συνδιοργανώνουν το Περιοδικό των Βιβλίων, The Books’ Journal, και το Ωδείο Αθηνών στους χώρους του Ωδείου.

Στις αρχές του 2005, η Πορτοκαλί Επανάσταση δεν ήταν απλώς μια εξέγερση δρόμου, αλλά ένα στρατηγικό σταυροδρόμι για την Ευρώπη.

Στρατός και κοινωνία κατά τη διάρκεια ενός πλήρους πολέμου

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, την ημέρα της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπέγραψε ένα γενικό διάταγμα που εισήγαγε στρατιωτικό νόμο. Κατά τους πρώτους μήνες του πλήρους πολέμου, ο ουκρανικός στρατός και οι χερσαίες αμυντικές δυνάμεις αυξήθηκαν ραγδαία μετά την εισροή εθελοντών και εφέδρων οι οποίοι διέθεταν υψηλό κίνητρο. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια του 2023, ιδίως μετά την αποτυχημένη αντεπίθεση το καλοκαίρι του ίδιου έτους, η μείωση του αριθμού των νέων στρατολογημένων στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας (Zbroyni Syly Ukrainy - ZSU) κατέστη ένα όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα. Μέχρι το τέλος του έτους, η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού άρχισε να αναγνωρίζεται δημοσίως από τους ουκρανούς αξιωματούχους.